Ngành du lịch 'khát' nhân lực ngày phục hồi

Đây là cơ hội cho nhiều người trẻ thử sức với công việc mới, song bài toán chất lượng nhân sự cho ngành công nghiệp không khói này vẫn là vấn đề hết sức nan giải.

Vẫn chưa lấp đầy khoảng trống nhân sự

Năm 2022, dù còn ảnh hưởng của dịch bệnh, du lịch Việt Nam đã có những bứt phá ngoạn mục, đặc biệt là du lịch nội địa. Theo báo cáo của Tổng cục Du lịch, trong năm qua, lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam ước đạt 3,5 triệu lượt; trong đó, khách du lịch nội địa ước đạt 101,3 triệu lượt. Theo các chuyên gia đầu ngành, tổng thu từ du lịch ước đạt 495 nghìn tỷ đồng. Dự kiến, nhu cầu du lịch sẽ tăng đột biến trong giai đoạn 2023 - 2030. Tuy nhiên, hiện nay, ngành du lịch Việt Nam đang “khát” nhân lực. Khảo sát cho thấy, mỗi năm, ngành này cần 40.000 lao động, trong khi nguồn lực cung cấp chỉ đạt 20.000 lao động.

Cần thêm nhiều nhân lực chất lượng cao trong ngành du lịch. Nguồn: ITN

Theo ông Trần Thanh Vũ, Tổng Giám đốc Công ty CP Du lịch Quốc tế Vinagroup (Vinagroup Travel), nhân sự ngành du lịch sau 2 năm chống chọi với đại dịch Covid-19 đã chịu ảnh hưởng không nhỏ. Hiện nay, các tour trong nước hầu như phục hồi 100%. Bên cạnh đó, du lịch quốc tế cũng bắt đầu khởi sắc, hơn 90% thị trường các nước mở cửa. Hiện, lực lượng lao động chỉ mới đáp ứng được 50% nhu cầu của thị trường, dù các công ty đã tuyển dụng liên tục.

"Theo đó, Vinagroup Travel cũng như bao doanh nghiệp khác đang dần phục hồi và phát triển nên cũng ráo riết tuyển dụng để đủ nhân sự dày dạn kinh nghiệm xử lý các vấn đề tour tuyến, visa cho khách hàng. Chúng tôi cần tuyển thêm 20 - 50 nhân sự ở các vị trí nhân viên kinh doanh, điều hành, marketing… với mức thu nhập từ 5 - 15 triệu đồng/tháng chưa tính thưởng, phụ cấp" - ông Vũ thông tin.

Bên cạnh số lượng, nhân lực chất lượng cao của ngành du lịch còn chiếm tỷ lệ thấp, trình độ chuyên môn chưa được cải thiện nhiều. Đứng trước bài toán nan giải này, để phát triển ngành du lịch tại Việt Nam, điều kiện cần thiết nhất chính là nâng cao chất lượng giảng dạy, đào tạo để có được nguồn nhân lực chất lượng cao hơn.

Ở một giải pháp khác, các chuyên gia trong lĩnh vực lao động, việc làm cho rằng, đây chính là thời điểm tốt nhất để các nhân sự đã từng làm việc trong ngành du lịch quay lại với công việc yêu thích của bản thân sau thời gian phải chuyển đổi nghề vì ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Thay đổi tư duy tuyển dụng và đào tạo

Theo các diễn biến mới trong tuyển dụng của ngành du lịch, một số đơn vị kinh doanh du lịch ban đầu đưa ra yêu cầu tuyển dụng khá cao với những nhân sự có kinh nghiệm, có chuyên môn vững vàng, nhưng giờ đây phải chấp nhận tuyển dụng sinh viên, người mới ra trường, người chưa có kinh nghiệm và tổ chức đào tạo cấp tốc “tại chỗ” để cung ứng cho nhu cầu trước mắt. Nhiều doanh nghiệp còn tổ chức những hoạt động đào tạo miễn phí chất lượng cao, đưa ra những chính sách hấp dẫn để thu hút nhân sự ở lại với mình.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp đã chứng tỏ sự nhạy bén khi liên kết với các trường cao đẳng, đại học có chuyên ngành du lịch, tuyển dụng tại chỗ các sinh viên năng động vào làm việc với những cam kết rõ ràng về chính sách đào tạo và thu nhập. Điều này góp phần giúp các em sinh viên tăng thêm va chạm, kinh nghiệm làm nghề ngay từ khi chưa rời ghế nhà trường, tạo đầu ra cho nhà trường và quan trọng là giúp doanh nghiệp phần nào gỡ được cái khó trước mắt.

Theo bà Trương Thiên Kim, Phó Giám đốc Bộ phận Tuyển dụng Adecco Việt Nam (TP. Hồ Chí Minh), để đạt được mục tiêu này, ngành du lịch Việt Nam phải giải nhanh bài toán nhân lực. Ngoài tăng cường đào tạo bài bản, vị chuyên gia này còn cho rằng, các doanh nghiệp cần "tự cứu lấy mình" bằng cách đa dạng kênh tuyển dụng, kêu gọi người lao động quay trở lại làm việc với nhiều chính sách tốt hơn.

Đồng tình với ý kiến của bà Kim, nhiều chuyên gia còn góp ý thêm, để "lấp đầy chỗ trống" các doanh nghiệp du lịch cũng cần tính đến giải pháp tuyển mới lao động từ những ngành nghề có liên quan để đào tạo ngắn hạn. Ngoài ra, doanh nghiệp cần đặt hàng đào tạo với các trường có thế mạnh về du lịch, nhà hàng, khách sạn, booking... để có đội ngũ nhân sự lành nghề, nhất là nhân sự chất lượng cao trong tương lai.

Tuy nhiên, bài toán thiếu nhân lực không chỉ cần doanh nghiệp nỗ lực là được. Để đi đường dài, cần có những chính sách tốt từ phía cơ quan quản lý. Làm thế nào để “kéo” nhân lực du lịch có kinh nghiệm, có chuyên môn quay lại với nghề? Thêm vào đó, cần liên tục đào tạo nhân lực mới với nhiều cấp bậc, trình độ đáp ứng nhu cầu của từng mảng, từng khâu trong ngành du lịch.

Để thúc đẩy sự phát triển nhân lực, thời gian qua, cơ quan quản lý cũng đã có sự quan tâm đúng mức cho việc xây dựng, phát triển nhân lực ngành du lịch. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Đề án “Phát triển nguồn nhân lực du lịch thích ứng với tác động của đại dịch Covid-19 giai đoạn 2021 - 2030”. Theo đó, giai đoạn 2022 - 2023, sẽ tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho 100% đội ngũ nhân lực du lịch hiện nay, gồm kiến thức, kỹ năng liên quan đến xử lý tình huống phòng, chống dịch bệnh, kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ và các kỹ năng bổ trợ cần thiết khác.

Hiệp hội Du lịch Việt Nam cũng đã có kiến nghị Chính phủ ban hành Chương trình phục hồi lao động trong ngành du lịch. Trong đó, Chính phủ hỗ trợ chi phí đào tạo cho người lao động thông qua doanh nghiệp du lịch hoặc Hiệp hội Du lịch. Mức kinh phí hỗ trợ là 50% chi phí đào tạo từ Ngân sách Trung ương hoặc địa phương, thực hiện trong 2 năm 2023 - 2024.