Ngăn ngừa xe không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật chở khách du lịch
Vụ tai nạn thảm khốc xảy ra trên địa bàn huyện Đồng Văn (Hà Giang) ngày 8-11 vừa qua khiến ba người chết và bốn người bị thương nặng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mất an toàn đối với việc sử dụng những phương tiện 'ngoài luồng', không đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật để chở khách du lịch,…
Vụ tai nạn thảm khốc xảy ra trên địa bàn huyện Đồng Văn (Hà Giang) ngày 8-11 vừa qua khiến ba người chết và bốn người bị thương nặng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mất an toàn đối với việc sử dụng những phương tiện “ngoài luồng”, không đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật để chở khách du lịch,…
Độc đáo nhưng tiềm ẩn nguy hiểm
Thời gian qua, ở nhiều địa phương có danh lam thắng cảnh, du lịch phát triển; các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ khách sạn, nghỉ dưỡng hoặc vui chơi giải trí đã có sáng kiến sử dụng xe ô-tô U-oát, Jeep để chở khách du lịch. Muốn khám phá, trải nghiệm những cung đường đèo dốc như Lang Biang (TP Đà Lạt, Lâm Đồng), tua du lịch đồi cát tại Mũi Né (Bình Thuận), hoặc Đồng Văn (Hà Giang),… bằng ô-tô thường du khách phải chọn xe Jeep đặc thù hoặc xe U-oát, bởi đường đi khá quanh co, dốc cao, đòi hỏi phương tiện phải có khả năng leo núi khỏe, bám chắc. Ngoài ra, những loại phương tiện này trông khá độc đáo, ấn tượng, đem lại cho du khách cảm giác mạnh, khác biệt hoàn toàn. Nhiều xe còn tháo hết mui, hạ hết kính để du khách cảm nhận nắng gió thiên nhiên khi khám phá cung đường cheo leo, hoặc từ trên đỉnh đồi cát lao xuống chân đồi dốc thẳng đứng.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) quốc gia, nhiều phương tiện được sử dụng trong những dịch vụ này là xe ô-tô đã cũ nát, do cơ quan nhà nước hoặc lực lượng vũ trang thanh lý, đã có thời gian sử dụng rất lâu. Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT quốc gia Khuất Việt Hùng nhấn mạnh: “Đặc biệt, có một số tổ chức, cá nhân không đăng ký kinh doanh vận tải, phương tiện được sử dụng không bảo đảm điều kiện để tham gia kinh doanh vận tải. Đây chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông (TNGT), mà cụ thể là vụ việc xảy ra tại Đồng Văn, Hà Giang trưa 8-11 vừa qua”. Theo đó, xe ô-tô U-oát BKS 23A-071.95 do anh Sùng Mí Quả (SN 1985, trú xã Lùng Tám, huyện Quản Bạ, Hà Giang) điều khiển, trên đường đưa đoàn du khách Đà Nẵng đi tham quan sông Nho Quế (huyện Đồng Văn) đã lao xuống vực sâu khoảng 40 m, khiến ba người chết, bốn người bị thương. Lái xe Sùng Mí Quả có giấy phép lái xe hạng C do Sở Giao thông vận tải tỉnh Tuyên Quang cấp, giá trị đến ngày 14-6-2022. Địa điểm xảy ra tai nạn thương tâm nêu trên là đoạn đường quanh co, có độ dốc cao, mặt đường rất xấu, nhiều đá hộc to.
Theo báo cáo của Sở Giao thông vận tải tỉnh Hà Giang, xe ô-tô BKS 23A-071.95 chưa đăng ký tham gia kinh doanh vận tải và chưa từng được cấp phù hiệu kinh doanh vận tải. Phòng Kiểm định xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, theo hồ sơ quản lý phương tiện, chiếc xe nêu trên được sản xuất, lắp ráp trong nước năm 2005. Vì thế, một số thông tin cho rằng chiếc xe được sản xuất từ năm 1990 (tuổi đời 30 năm) là không chính xác. Cụ thể, xe được sản xuất tại Công ty Cơ khí ô-tô xe máy Thanh Xuân, lắp ráp theo dạng CKD, mang nhãn hiệu YA3-31512, số khung AB050000723, số động cơ 41101261. Xe được phép chở bảy người, có hệ thống phanh chính là thủy lực trợ lực chân không, hệ thống phanh đỗ là cơ khí tác động lên truyền lực. Theo dữ liệu kiểm định, chủ xe theo giấy đăng ký là Nguyễn Thành Minh, SN 1993, trú tổ 5, phường Trần Phú, TP Hà Giang, tỉnh Hà Giang. Xe được kiểm định lần gần nhất vào ngày 7-7-2020 tại Trung tâm Đăng kiểm 23-01S Hà Giang, hạn kiểm định đến ngày 26-1-2021. Như vậy, lái xe Sùng Mí Quả tại thời điểm xảy ra tai nạn không phải chủ phương tiện. Các cơ quan chức năng tỉnh Hà Giang đánh giá, chiếc xe này không bảo đảm điều kiện kinh doanh vận chuyển khách du lịch theo Nghị định số 10/2020/NĐ-CP của Chính phủ.
Chấn chỉnh hoạt động chở khách du lịch
Đại diện Phòng Kiểm định xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, chủ phương tiện có trách nhiệm kê khai trung thực hồ sơ đăng kiểm, cũng như tuân thủ quy định về quản lý vận tải đối với xe kinh doanh vận tải. Trước thực trạng sử dụng xe ô-tô thanh lý vận chuyển hàng hóa, hành khách hiện nay, Ủy ban ATGT quốc gia đề nghị ban ATGT các địa phương kiểm tra, rà soát việc thực hiện pháp luật ATGT trong hoạt động vận tải. Phó Chủ tịch Khuất Việt Hùng cho biết: Để khắc phục hậu quả vụ việc và ngăn ngừa các vụ TNGT tương tự, Ủy ban ATGT quốc gia đề nghị ban ATGT các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các cơ quan chức năng địa phương rà soát, kiểm tra việc thực hiện quy định pháp luật về ATGT và kinh doanh vận tải đối với các tổ chức, cá nhân sử dụng xe ô-tô cũ, xe ô-tô đã thanh lý trong hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa, nhất là trong hoạt động kinh doanh vận tải khách du lịch hoặc vận tải nội bộ phục vụ khách du lịch bên trong khu du lịch hoặc trên đường giao thông công cộng. Phải bảo đảm các hoạt động vận tải khách du lịch tuân thủ đúng các quy định pháp luật về ATGT và kinh doanh vận tải khách du lịch; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.
Đối với tỉnh Hà Giang, Chủ tịch UBND kiêm Trưởng ban ATGT tỉnh chỉ đạo Ban ATGT tỉnh và huyện Đồng Văn tổ chức thăm hỏi, động viên các nạn nhân và gia đình nạn nhân không may gặp nạn; ưu tiên cao nhất cứu chữa các nạn nhân bị thương nhằm giảm tới mức thấp nhất thiệt hại về người. Cơ quan chức năng tỉnh và huyện khẩn trương điều tra, xác minh làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn, xử lý nghiêm trách nhiệm của lái xe và chủ sở hữu xe ô-tô BKS 23A-071.95 theo quy định pháp luật. Đặc biệt cần xác minh trách nhiệm lái xe và chủ xe là thực hiện hoạt động vận chuyển hành khách nội bộ (không thu tiền trực tiếp) hay hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô-tô trái quy định pháp luật, dẫn đến vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng này; xem xét trách nhiệm của các cơ quan chức năng liên quan; báo cáo Ban ATGT tỉnh để tổng hợp báo cáo Ủy ban ATGT quốc gia. Sở Giao thông vận tải chủ trì, kiểm tra toàn bộ các cơ sở kinh doanh có sử dụng xe ô-tô để đưa, đón khách du lịch trên địa bàn tỉnh, yêu cầu chấn chỉnh, thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về bảo đảm ATGT đối với hoạt động vận tải khách du lịch trên địa bàn; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.
Hiện nay, tình trạng phương tiện hết niên hạn sử dụng, quá hạn kiểm định tham gia giao thông vẫn còn tồn tại ở nhiều nơi, tiềm ẩn nguy cơ gây TNGT, ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh vận tải. Bộ Giao thông vận tải cần thông báo rộng rãi danh sách xe hết niên hạn sử dụng, quá hạn kiểm định cho ngành công an; yêu cầu các đơn vị chức năng và chính quyền địa phương rà soát, kiểm soát, xử lý xe hết niên hạn, quá hạn kiểm định, tập huấn cho lực lượng liên quan cách tra cứu, nhận biết loại xe nêu trên. Bên cạnh đó, các địa phương, đơn vị cần gắn trách nhiệm người đứng đầu liên quan trong việc xử lý tình trạng xe hết niên hạn sử dụng trên địa bàn; xử lý trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra tình trạng phương tiện hết niên hạn, quá hạn kiểm định tham gia giao thông gây tai nạn.
