Nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân
Trải qua 81 năm (28-8-1945 - 28-8-2026) xây dựng và phát triển, ngành văn hóa, thể thao và du lịch (VHTTDL) luôn đồng hành cùng dân tộc, không ngừng khẳng định vai trò nền tảng tinh thần xã hội.
Các hoạt động VHTTDL tại thành phố Đồng Nai ngày càng được đổi mới về nội dung, đa dạng về hình thức, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ ngày càng cao của nhân dân. Qua đó, tạo thêm những không gian sinh hoạt lành mạnh, gắn kết cộng đồng, góp phần xây dựng con người Đồng Nai nghĩa tình, văn minh, hiện đại.

Nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn nghệ thuật trên địa bàn phường Trấn Biên, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho nhân dân. Ảnh: My Ny
Xây dựng, phát triển văn hóa giàu bản sắc
Ngày 28-8-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Tuyên cáo thành lập Chính phủ lâm thời gồm 13 bộ, trong đó có Bộ Thông tin - Tuyên truyền, tiền thân của Bộ VHTTDL hiện nay. Từ dấu mốc lịch sử ấy, ngành văn hóa trải qua nhiều giai đoạn xây dựng và trưởng thành, luôn giữ vai trò quan trọng trong đời sống xã hội.
Tại Đồng Nai, Ty Văn hóa - Thông tin Biên Hòa được thành lập năm 1947, tổ chức báo chí, in ấn, xây dựng đội văn nghệ phục vụ Chiến khu Đ và vùng tạm chiếm; đến năm 1951 đổi thành Ty Thông tin - Tuyên truyền Thủ Biên. Trong những năm kháng chiến, cán bộ văn hóa, thông tin, văn nghệ sĩ luôn bám sát cơ sở và chiến trường, cổ vũ tinh thần chiến đấu, phục vụ đời sống nhân dân, góp phần làm nên sức mạnh tinh thần trong cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.
Sau ngày đất nước thống nhất, ngành văn hóa, thể thao Đồng Nai bước vào chặng đường mới. Đồng Nai thành lập Ty Văn hóa - Thông tin và Ty Thể dục - Thể thao; đến năm 2008, Sở VHTTDL Đồng Nai được thành lập, tạo điều kiện để công tác quản lý nhà nước và hoạt động sự nghiệp trên các lĩnh vực VHTTDL và gia đình được triển khai đồng bộ hơn. Nhiều chương trình văn hóa, văn nghệ, hội thi, hội diễn được duy trì, các thiết chế văn hóa, thể thao được quan tâm đầu tư, tạo thêm không gian sinh hoạt, giao lưu cho người dân.
Từ ngày 1-7-2025, tỉnh Đồng Nai mới mang diện mạo rộng lớn và đa sắc hơn, làm dày thêm chiều sâu văn hóa của vùng đất phương Nam. Từ di tích lịch sử, lễ hội dân gian đến phong tục tập quán của cộng đồng các dân tộc hình thành nên một bức tranh văn hóa đa dạng, độc đáo. Hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng với nhiều loại hình và phân bố rộng khắp trên địa bàn 95 xã, phường. Cùng với đó, phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, Người tốt, việc tốt tiếp tục lan tỏa, gắn với xây dựng gia đình văn hóa; ấp, khu phố, thôn văn hóa.
Thạc sĩ Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Đồng Nai cho hay: Những năm qua, công tác văn hóa ở Đồng Nai có nhiều chuyển biến tích cực. Việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích được quan tâm; nhiều loại hình văn hóa truyền thống như: Đờn ca tài tử, cải lương được đưa đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Cùng với đó, chuyển đổi số từng bước được ứng dụng trong bảo tồn, quảng bá di sản và phát triển các hoạt động văn hóa, mở thêm nhiều phương thức tiếp cận văn hóa trong đời sống hiện đại.
Theo ông Toại, trong xu thế hội nhập hiện nay không thể tránh khỏi văn hóa ngoại lai đi vào đời sống xã hội. Do vậy, để bảo tồn, phát huy các giá trị, Đồng Nai cần có cơ chế cho phát triển văn hóa; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác văn hóa, khuyến khích các hoạt động sáng tạo, bảo đảm việc khai thác giá trị văn hóa đi đôi với gìn giữ bản sắc, hạn chế nguy cơ thương mại hóa làm biến dạng các giá trị truyền thống.
Để phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn thành phố Đồng Nai, Sở VHTTDL đã đặt ra nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2030 là phát triển và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với xây dựng con người Đồng Nai thân thiện, nghĩa tình, văn minh, hiện đại; hình thành môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, văn minh, hiện đại. Huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển văn hóa, bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn.
Nâng cao văn hóa tinh thần
Từ đầu năm đến nay, ngành VHTTDL đã tổ chức nhiều hoạt động VHTTDL và gia đình, tạo điều kiện cho người dân, nhất là công nhân lao động trong các nhà máy, xí nghiệp, người dân vùng sâu, vùng xa tham gia sinh hoạt, rèn luyện thể dục thể thao, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần. Đặc biệt, nhiều thiết chế văn hóa được đầu tư, cải tạo, nâng cấp theo đúng tiêu chuẩn, trở thành điểm hẹn sinh hoạt văn hóa cộng đồng của các tầng lớp nhân dân.
Mới đây nhất, ngành VHTTDL đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Kế hoạch số 176/KH-UBND, ngày 30-3-2026 của UBND thành phố thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn thành phố Đồng Nai. Trong đó, ngành sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xem đây là động lực bứt phá cho phát triển văn hóa; xây dựng, phát triển hệ sinh thái văn hóa Đồng Nai đa dạng, hiện đại; hình thành các không gian văn hóa, nghệ thuật, không gian di sản tại các địa phương.
Thành ủy viên, Giám đốc Sở VHTTDL Lê Thị Ngọc Loan cho biết: Với bề dày lịch sử, các thế hệ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của ngành VHTTDL luôn đoàn kết, không ngừng cống hiến, nỗ lực lao động, sáng tạo, lập được những thành tích đáng ghi nhận. Trong bối cảnh mới, ngành VHTTDL tiếp tục nỗ lực để bắt nhịp với thực tiễn, công cuộc đổi mới của quê hương, đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành, lĩnh vực, góp phần nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho nhân dân.
81 năm là chặng đường ghi dấu những đóng góp bền bỉ của các thế hệ làm công tác văn hóa. Kế thừa truyền thống ấy, ngành VHTTDL Đồng Nai tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới sáng tạo, xây dựng, phát triển văn hóa Đồng Nai giàu bản sắc, hội nhập và phát triển, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực phát triển nhanh, bền vững.
