Minh bạch dữ liệu vùng nguyên liệu để cà phê Việt 'vượt rào' EUDR

Chỉ còn chưa đầy 6 tháng trước khi EUDR chính thức áp dụng, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở tiêu chuẩn kỹ thuật mà ở tư duy, sự minh bạch và khả năng phối hợp giữa các doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, xây dựng dữ liệu vùng nguyên liệu chính xác là điều kiện tiên quyết để bảo vệ uy tín của ngành cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế...

Ông Thái Như Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp.

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy,ông Thái Như Hiệp - Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, cho biết tầm nhìn cho ngành cà phê Việt Nam hiện nay là chuyển dịch từ việc bán nguyên liệu thô sang bán giá trị và thương hiệu gắn liền với vùng đất, hướng tới mục tiêu xuất khẩu xanh và phát triển bền vững.

Để đạt được điều này, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, xây dựng văn hóa kinh doanh minh bạch và áp dụng mô hình "xanh" toàn diện từ con người, nhà máy đến nông nghiệp. Việc thống nhất một hướng đi chung cho cả ngành là yếu tố then chốt để xây dựng uy tín quốc tế và đảm bảo sự phát triển lâu dài, thay vì tình trạng phát triển manh mún, thiếu chia sẻ như hiện nay.

Trong bối cảnh thị trường EU chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu, việc tuân thủ Quy định chống mất rừng của EU (EUDR) trở thành yêu cầu cấp thiết. Mặc dù nhiều doanh nghiệp tuyên bố đã sẵn sàng, nhưng thực tế một bộ phận lớn vẫn chưa hiểu rõ bản chất hoặc chỉ dựa dẫm vào dữ liệu từ các tổ chức chứng nhận mà thiếu sự rà soát thực địa. Điều này tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng về uy tín quốc gia khi tính minh bạch không được đảm bảo.

EUDR không chỉ là câu chuyện bán một lô hàng, mà là bài kiểm tra về trách nhiệm và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt trước các rào cản bền vững ngày càng khắt khe.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là tình trạng chồng lấn vùng nguyên liệu. Nhiều doanh nghiệp cùng khai thác trên một hộ sản xuất hoặc một lô đất, dẫn đến việc một sản lượng thực tế nhưng lại xuất hiện trong dữ liệu của nhiều đơn vị khác nhau. Nếu EU phát hiện tổng khối lượng khai báo vượt quá sản lượng thực tế của vườn trồng, tất cả các doanh nghiệp liên quan đều có nguy cơ bị quy kết vi phạm và bị trả hàng.

Việc e ngại chi phí và thiếu nhân lực khiến nhiều doanh nghiệp lúng túng, không dám đầu tư rà soát thực địa. Vì vậy, khi EUDR chính thức áp dụng đầy đủ từ ngày 1/1/2027, vai trò điều phối của cơ quan quản lý địa phương trở nên cực kỳ quan trọng. Các địa phương cần công bố danh sách doanh nghiệp triển khai dữ liệu và tổ chức rà soát chồng lấn để thống nhất thông tin. Chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước và doanh nghiệp trong việc quản lý dữ liệu vùng trồng, ngành cà phê Việt Nam mới có thể giảm thiểu rủi ro, đảm bảo tính minh bạch và giữ vững vị thế tại thị trường châu Âu.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 28-2026 phát hành ngày 13/07/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link:https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-28-2026.htm