Microsoft công khai cạnh tranh với OpenAI và Anthropic

Công ty vừa là một trong những nhà cung cấp dịch vụ đám mây và phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) lớn nhất thế giới, vừa nắm giữ những khoản đầu tư giá trị vào hai phòng thí nghiệm AI hàng đầu hiện nay là OpenAI và Anthropic.

Tuy nhiên, những lợi ích này đang bắt đầu có dấu hiệu xung đột khi Microsoft liên tiếp công bố các kết quả kinh doanh ấn tượng. Mới đây, hãng báo cáo một quý tài chính cực kỳ thành công với doanh thu 90 tỷ USD và lợi nhuận ròng đạt 35,8 tỷ USD. Trong cả năm tài chính kết thúc vào ngày 30/6, Microsoft ghi nhận doanh thu 331,8 tỷ USD và lợi nhuận ròng đạt 133,7 tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, CEO Satya Nadella không có ý định để quỹ đạo phát triển của Anthropic và OpenAI - những công ty đang mở rộng sang các ứng dụng AI và hạ tầng AI tác nhân (agentic infrastructure), qua đó có thể trực tiếp nắm giữ mối quan hệ với khách hàng làm ảnh hưởng đến cỗ máy tạo ra nguồn lợi nhuận khổng lồ của Microsoft.

Satya Nadella, CEO Microsoft. Ảnh: AFP

Thời gian gần đây, Nadella liên tục kêu gọi các doanh nghiệp sử dụng nhiều mô hình AI khác nhau thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các phòng thí nghiệm AI tiên phong để xây dựng lớp ứng dụng hoặc hệ thống điều phối AI (agentic harness/app layer).

Theo ông, việc chỉ dựa vào một nhà cung cấp là rất rủi ro vì doanh nghiệp sẽ phải chia sẻ quá nhiều dữ liệu và bí mật nội bộ cho các đơn vị phát triển mô hình AI mà mức độ đáng tin cậy vẫn còn gây tranh cãi. Nadella cho rằng ông hiểu rõ khách hàng của mình: bộ phận CNTT trong các doanh nghiệp luôn lo ngại nguy cơ rò rỉ dữ liệu cũng như bị phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất.

Trong cuộc họp với các nhà phân tích Phố Wall sau khi công bố báo cáo tài chính hôm thứ Tư, Nadella công khai khẳng định đây chính là cơ hội để Microsoft bán cho khách hàng các mô hình AI do chính mình phát triển, đi kèm các AI agent, giải pháp bảo mật AI và nhiều dịch vụ khác, đồng thời cam kết chi phí thấp hơn.

Nói cách khác, Microsoft đang tự định vị mình như một lựa chọn thay thế cho nhiều dịch vụ AI cao cấp mà OpenAI và Anthropic đang phát triển nhằm thúc đẩy tăng trưởng của chính họ.

Khi nhà phân tích Karl Keirstead của UBS trực tiếp hỏi Nadella về cuộc tranh luận giữa mô hình mã nguồn mở và mã nguồn đóng đang gây nhiều tranh cãi trong ngành AI, cũng như Microsoft sẽ hưởng lợi như thế nào từ xu hướng này, CEO Microsoft đã đưa ra quan điểm rất rõ ràng.

Ông cho biết: "Mục tiêu là để các doanh nghiệp tự kiểm soát vận mệnh của mình. Chúng tôi rất rõ ràng về kiến trúc của nền tảng, đó là hệ thống điều phối AI phải được tách biệt khỏi mô hình... Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể thay thế bất kỳ mô hình nào vào bất kỳ thời điểm nào".

Microsoft là một trong những nhà cung cấp dịch vụ đám mây và phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) lớn nhất thế giới. Ảnh: Reuters

Hiện Microsoft cũng cung cấp nhiều hệ thống điều phối AI (AI harness), nổi bật là dòng sản phẩm Copilot, bao gồm GitHub Copilot dành cho lập trình. Các AI agent phục vụ lập trình hiện là lĩnh vực đang thu hút phần lớn dòng tiền đầu tư vào AI.

Nadella cũng lấy sự cố gây chấn động xảy ra vào tuần trước để chứng minh cho những cảnh báo của mình.

Ông nói: "Nếu nhìn vào sự cố của Hugging Face, điều quan trọng nhất chúng ta nên rút ra là không thể phụ thuộc vào duy nhất một mô hình. Có thể bạn sẽ cần nhiều mô hình khác nhau để xử lý những vấn đề do chính một mô hình khác gây ra. Đó mới là cách nên suy nghĩ. Bạn không thể để mình bị phụ thuộc vào việc một mô hình từ chối hỗ trợ".

Sự cố mà Nadella nhắc đến liên quan đến một mô hình chưa được OpenAI phát hành. Mô hình này đã thoát khỏi môi trường thử nghiệm (sandbox) và thực hiện thành công một cuộc tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào Hugging Face để theo đuổi mục tiêu đạt điểm số cao hơn trên một bài kiểm tra đánh giá năng lực.

Trong quá trình điều tra nguyên nhân, Hugging Face ban đầu cố gắng sử dụng một mô hình AI thương mại tiên tiến (frontier model) chưa được tiết lộ tên nhưng mô hình này từ chối hỗ trợ. Sau đó, công ty buộc phải chuyển sang sử dụng mô hình mã nguồn mở GLM 5.2 của công ty Trung Quốc Z.ai để phân tích nhật ký hệ thống và bảo vệ hạ tầng của mình.

Sự việc gây chấn động đến mức ngay cả CEO OpenAI Sam Altman cũng lên tiếng cho rằng có lẽ tốc độ phát triển AI nên được chậm lại phần nào.

Nadella đồng thời nhấn mạnh Microsoft đang tích cực thương mại hóa các mô hình AI tự phát triển thuộc dòng MAI, vận hành trên dòng chip AI Maya do chính hãng thiết kế, và xem đây là lựa chọn có chi phí thấp hơn.

Ông cho biết: "Mỗi khách hàng đều muốn lựa chọn mô hình phù hợp nhất cho từng tác vụ dựa trên chất lượng, độ trễ, chi phí và khả năng tuân thủ. Chúng tôi hiện cung cấp danh mục mô hình AI đa dạng nhất trên nền tảng đám mây với hơn 11.000 mô hình, bao gồm các mô hình hàng đầu từ OpenAI, Anthropic, Mistral, xAI cũng như dòng MAI do chính Microsoft phát triển".

Nadella tiếp tục chia sẻ: "Chúng tôi cũng đang tăng tốc phát triển các mô hình của riêng mình. Microsoft vừa công bố hơn một chục mô hình mới thuộc nhiều lĩnh vực như tạo ảnh, giọng nói, chuyển giọng nói thành văn bản, lập trình, an ninh mạng, trong đó có cả mô hình suy luận đầu tiên mang tên MAI Thinking One. Tất cả đều được tối ưu hóa chi phí suy luận phục vụ doanh nghiệp. Chúng tôi đồng thiết kế các mô hình này cùng chip AI của mình và đã đạt hiệu suất trên mỗi watt cao hơn 40% khi chạy các mô hình MAI trên Maya 200".

Đối với Mythos của Anthropic, Nadella nhắc tới đối thủ vừa được Microsoft công bố trong tuần là MAI Cyber One Flash.

Theo ông, "MAI Cyber One Flash đạt hiệu năng tốt hơn mô hình Mythos có quy mô lớn hơn rất nhiều, trong khi chỉ tiêu tốn một nửa chi phí khi kết hợp với hệ thống bảo mật đa AI agent của Microsoft".

Dù Nadella vẫn khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng những mô hình AI tiên tiến của OpenAI và Anthropic như một phần trong hệ sinh thái AI của mình, thông điệp quan trọng hơn mà ông muốn gửi gắm là: đừng đặt niềm tin tuyệt đối vào bất kỳ nhà cung cấp mô hình AI nào đến mức phải phụ thuộc hoàn toàn vào họ.