Không có gì quý hơn độc lập, tự do

Ngày 17/7/1966, trên làn sóng Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam, lời kêu gọi lịch sử của Bác Hồ vang lên: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Ảnh: ST

Đáp ứng với tình hình đó, tháng 12/1965, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ 12, ra Nghị quyết về tình hình và nhiệm vụ mới của cách mạng hai miền. Ngày 01/01/1966, trước thềm Tết Xuân Bính Ngọ, Bác Hồ có thơ chúc mừng năm mới: “Mừng miền Nam rực rỡ chiến công/ Nhiều Dầu Tiếng, Bầu Bàng, Plâyme, Đà Nẵng…/ Mừng miền Bắc chiến đấu anh hùng/ Giặc Mỹ leo thang ngày càng thua nặng/ Đồng bào cả nước đoàn kết một lòng/ Tiền tuyến hậu phương, toàn dân cố gắng/ Thi đua sản xuất, chiến đấu xung phong; Chống Mỹ, cứu nước, ta nhất định thắng”(Báo Nhân Dân, số 4289, ngày 01/01/1966).

Bài thơ ngắn gọn, súc tích, cô đọng, kết cấu 8 dòng, viết theo thể văn xuôi nhưng hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc về niềm vui thắng lợi; tiền tuyến, hậu phương đều ra sức cố gắng; cả nước đoàn kết một lòng. Bài thơ thể hiện chắc chắn niềm tin vào thắng lợi.

Cũng trong ngày đầu năm này, Bác viết Lời chúc mừng đồng bào miền Nam nhân dịp đầu xuân 1966 (Báo Nhân Dân, số 4289, ngày 01/01/1966): “Năm vừa qua, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Mặt trận Dân tộc Giải phóng, đồng bào miền Nam ta đã đoàn kết chặt chẽ, vượt mọi khó khăn gian khổ, kháng chiến anh dũng chống giặc Mỹ cướp nước và bè lũ bán nước, và đã giành được những thắng lợi rất vẻ vang”. Đặt trong hoàn cảnh lịch sử giặc Mỹ vừa thất bại trong “chiến tranh đặc biệt”, hai tiếng miền Nam anh hùng vang xa khắp thế giới, càng thấy lời động viên, khen ngợi của Bác hoàn toàn đúng với thực tế. Trên cơ sở đó, Bác chúc: “Sang năm mới, tôi xin chúc quân và dân miền Nam anh hùng thu được nhiều thắng lợi mới, to lớn hơn nữa”.

Bác chúc miền Nam thắng lợi để mau chóng có hòa bình!

Cũng trong ngày đầu năm này, trên cùng số Báo Nhân Dân ngày 01/01/1966, Bác viết Lời chúc đầu năm gửi nhân dân Mỹ: “Nhân dịp năm mới, tôi thân ái chúc nhân dân Mỹ hòa bình, phồn vinh, hạnh phúc”. Thay mặt cả nước, Bác thể hiện quan niệm và ý chí hòa bình: “Nhân dân Việt Nam rất tha thiết với hòa bình, nhưng hòa bình thật sự không thể tách khỏi độc lập thật sự. Vì đế quốc Mỹ xâm lược Việt Nam, cho nên nhân dân Việt Nam phải chống lại để bảo vệ độc lập và gìn giữ hòa bình”. Chỉ vài câu văn ngắn gọn nhưng thể hiện quan điểm rõ ràng: Chúng ta coi nhân dân Mỹ là bạn, mong muốn bạn mình “hòa bình, phồn vinh, hạnh phúc”. Nhưng hòa bình phải đi liền với độc lập, nên người Việt Nam buộc phải chống lại kẻ xâm lược đất nước mình.

Trong Lời chúc này, Bác khẳng định: “Nhân dân Việt Nam rất quý trọng tình hữu nghị với nhân dân Mỹ vĩ đại đang tiếp tục những truyền thống của Washington và Lincoln đấu tranh cho độc lập dân tộc và dân chủ”. Bác cũng thể hiện tinh thần hòa hiếu, lòng biết ơn khi cảm ơn nhân dân Mỹ và nhân loại tiến bộ đã ủng hộ Việt Nam: “Tôi nhiệt liệt hoan nghênh và cảm ơn nhân dân Mỹ đã đấu tranh đòi Chính phủ Mỹ phải chấm dứt chiến tranh xâm lược Việt Nam”. Một văn bản ngắn gọn, chưa đầy 200 chữ nhưng hai chữ “hòa bình” được nhắc lại 7 lần, hai chữ “hạnh phúc” được nhắc lại 2 lần.

Chỉ hai ngày sau, ngày 03/01/1966, Bác có Điện gửi Hội nghị đoàn kết nhân dân Á, Phi, Mỹ Latinh họp tại La Habana. Chủ đề trọng tâm của bức điện, ngoài lời chúc mừng, là lời kêu gọi nhân dân Á, Phi, Mỹ Latinh và nhân dân toàn thế giới đoàn kết chống lại chủ nghĩa đế quốc xâm lược, đấu tranh vì độc lập, tự do. Bác khẳng định: “Từ mấy thế kỷ nay, chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân cũ và mới đã xâm lược, áp bức, bóc lột, gây tai họa cho nhân dân các nước châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh…”. Kết lại bức Điện là lời chúc, cũng là mong mỏi về một nền “hòa bình thế giới”.

Ngày 06/01/1966, Bác có bài Nói chuyện tại Hội nghị Trí thức Việt Nam chống Mỹ cứu nước (Báo Nhân Dân, số 4296, ngày 08/01/1966). Sau khi giới thiệu các phong trào thi đua chống Mỹ như “Ba xây, ba chống”, “Ba đảm đang”, “Ba sẵn sàng”, và khẳng định: “Những cuộc vận động ấy nảy nở nhiều con người mới rất anh hùng”, Bác đề nghị: “Anh chị em trí thức ta cũng nên có cuộc vận động để góp phần vào phong trào chung đó”. Với tư cách Chủ tịch nước, một người tha thiết yêu hòa bình, Bác mong muốn mọi tầng lớp nhân dân đều tham gia phong trào bảo vệ, gìn giữ hòa bình.

Ngày 16/01/1966, trong Bài nói tại Hội nghị cán bộ cao cấp nghiên cứu Nghị quyết Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bác khẳng định chân lý lịch sử: “Bây giờ Mỹ có 20 vạn quân ở miền Nam, nó có thể đưa thêm đến 30, 40, 50 vạn quân nữa. Ta vẫn thắng, nhất định ta thắng”. Đó là ý chí của cả dân tộc với hàng nghìn năm lịch sử chống ngoại xâm, đồng thời là tuyên ngôn chính nghĩa về hòa bình: “Muốn có hòa bình, kẻ xâm lược phải cút đi”.

Từ đó cho thấy, qua các bài nói, bài viết, Bác Hồ đã sớm dự báo âm mưu mở rộng chiến tranh của Mỹ. Đến giữa năm 1966, dã tâm của kẻ xâm lược ngày càng bộc lộ rõ ý đồ cướp đoạt hòa bình của dân tộc Việt Nam, chuẩn bị mở rộng ném bom miền Bắc. Ngày 17/7/1966, trên làn sóng Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam, lời kêu gọi lịch sử của Bác Hồ vang lên: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Ngày hôm sau, nhiều tờ báo lớn trên thế giới đã trang trọng đăng tải lời Chủ tịch Hồ Chí Minh, coi đó là hiện thân cho tình yêu hòa bình, công lý và chân lý của dân tộc Việt Nam cũng như của nhân loại tiến bộ.

Sáu mươi năm trôi qua, cũng là sáu mươi năm nhân loại khắc ghi chân lý của Bác Hồ: Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Trong kỷ nguyên vươn mình hôm nay, câu nói ấy là điểm tựa để Việt Nam cất cánh bay cao, bay xa trên bầu trời hòa bình, phồn vinh, hạnh phúc cùng các cường quốc năm châu./.

ĐẠI TÁ, PGS,TS. NGUYỄN THANH TÚ