Hữu Liên: Đàn ngựa mở hướng giảm nghèo

Cán bộ Hội Nông dân xã thăm mô hình chăn nuôi ngựa bạch của gia đình ông Hoàng Trọng Thuần, thôn Ba Lẹng

Năm 2023, gia đình anh Đinh Văn Ánh (hộ cận nghèo), thôn Đoàn Kết được hỗ trợ một con ngựa cái từ dự án đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025.

Anh Ánh cho biết: Theo yêu cầu của dự án, gia đình phải làm chuồng trại kiên cố, bảo đảm vệ sinh trước khi nhận con giống. Sau hơn hai năm chăm sóc, ngựa mẹ đã sinh một lứa; ngựa con bán được giá từ 20 đến 30 triệu đồng, lứa thứ hai cũng sắp ra đời. Có thêm nguồn thu, gia đình tiếp tục giữ ngựa mẹ để nhân đàn, từng bước ổn định cuộc sống.

Đến nay, trong số 25 hộ được hỗ trợ ngựa sinh sản từ dự án, 21 con ngựa cái đã sinh sản, nhiều con đã sinh sản hai lứa. Kết quả bước đầu cho thấy ngựa sinh sản phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán chăn nuôi của địa phương, tạo động lực để người dân tiếp tục phát triển đàn.

Nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi, từ năm 2023 đến nay, UBND xã Hữu Liên phối hợp với cơ quan chuyên môn tổ chức 4 lớp tập huấn cho 100 lượt người dân. Các hộ được hướng dẫn kỹ thuật lựa chọn con giống, xây dựng chuồng trại, phòng trị bệnh, phối giống và chăm sóc ngựa sinh sản.

Bên cạnh đó, đầu ra của ngựa giống tương đối ổn định. Ngựa con sau khi tách mẹ chủ yếu được bán cho người dân trong xã và các vùng lân cận để gây đàn. Tùy độ tuổi và chất lượng, mỗi con có giá từ 15 đến 35 triệu đồng.

Hiệu quả từ những hộ được hỗ trợ ban đầu đã tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Nhiều gia đình chủ động vay vốn, mua thêm ngựa giống và mở rộng quy mô chăn nuôi. Theo Bà Hoàng Thị Thếp, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hữu Liên, từ nguồn vốn 800 triệu đồng của Quỹ Hỗ trợ nông dân giải ngân năm 2024, 16 hộ dân đã đầu tư mua 32 con ngựa giống. Đến nay, tổng đàn của các hộ tham gia dự án tăng lên 48 con.

Từ các nguồn hỗ trợ của Nhà nước và Quỹ Hỗ trợ nông dân, chăn nuôi ngựa ở Hữu Liên đang dần trở thành sinh kế của nhiều hộ dân trên địa bàn.

Gia đình anh Hoàng Văn Chánh, thôn Đoàn Kết là một trong những hộ mạnh dạn đầu tư theo hướng này. Từ nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân, gia đình hiện duy trì 4 đến 5 con ngựa cái, mỗi năm thu từ 100 đến 200 triệu đồng nhờ bán ngựa giống và ngựa thương phẩm.

Anh Chánh chia sẻ: Được vay vốn, gia đình có điều kiện mua thêm con giống để phát triển đàn. Ngựa dễ chăm sóc, tận dụng được đồng cỏ tự nhiên, đầu ra ổn định nên gia đình sẽ tiếp tục mở rộng quy mô chăn nuôi.

Không chỉ phát triển theo hướng hàng hóa, đàn ngựa còn trở thành lợi thế để Hữu Liên khai thác du lịch cộng đồng. Xã hiện có 37 homestay đang hoạt động, cùng với dịch vụ lưu trú và ẩm thực, người dân từng bước đưa hoạt động cưỡi ngựa, tham quan, chụp ảnh với ngựa vào phục vụ du khách.

Hiện toàn xã có 4 hộ kết hợp chăn nuôi ngựa với du lịch. Vào mùa cao điểm, ngựa được đưa đến khu vực thảo nguyên Đồng Lâm và các điểm du lịch để phục vụ trải nghiệm, góp phần tạo thêm nguồn thu cho người dân.

Theo ông Hoàng Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Hữu Liên, xã lựa chọn phát triển đàn ngựa vì vật nuôi này phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm sản xuất của người dân. Hữu Liên có diện tích đồng cỏ tự nhiên rộng, nguồn thức ăn sẵn có, chi phí chăn nuôi không lớn và thuận lợi phát triển theo hướng sinh sản. Đồng thời, đàn ngựa cũng phù hợp với định hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với cảnh quan và bản sắc của địa phương.

Đến nay, toàn xã có trên 100 hộ nuôi ngựa với tổng đàn hơn 600 con, tăng khoảng 200 con so với đầu năm 2025. Từ năm 2024 đến nay, chăn nuôi ngựa đã góp phần giúp 25 hộ vươn lên thoát nghèo. Thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 38 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo còn 3,78% và hộ cận nghèo còn 7,23%.

Thời gian tới, xã tiếp tục nâng cao chất lượng con giống, mở rộng quy mô chăn nuôi gắn với phát triển du lịch trải nghiệm, phấn đấu đến năm 2030 tổng đàn ngựa đạt khoảng 1.200 con.

Việc lựa chọn sinh kế phù hợp với điều kiện tự nhiên và lợi thế bản địa đang từng bước phát huy hiệu quả, giúp người dân Hữu Liên nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, đồng thời tạo thêm sản phẩm đặc trưng cho phát triển du lịch cộng đồng.