Hướng dẫn viên du lịch thời 4.0

Hướng dẫn viên du lịch chia sẻ thông tin với du khách tại Di tích lịch sử lán Khau Tý (Khu di tích lịch sử ATK Phú Đình).

Chị Hứa Thị Nga, hướng dẫn viên gắn bó nhiều năm với mảnh đất Phú Đình, chia sẻ về sự thay đổi trong công việc: Năm qua, ATK Phú Đình thay đổi rất nhiều. Nhà tưởng niệm Bác Hồ và di tích Đồi Phong Tướng được trùng tu khang trang hơn, hệ thống biển báo, mã QR được lắp đặt khắp nơi. Trước đây, tôi chỉ lo việc đón đoàn và dẫn đi.

Nhưng giờ đây, với hàng chục nghìn lượt khách mỗi năm nếu không có công nghệ thì không thể phục vụ chu đáo được. Tôi và các đồng nghiệp giờ đây kiêm luôn vai trò “hướng dẫn viên số”, hướng dẫn khách quét mã QR để nghe thuyết minh tự động, xem bản đồ số các điểm di tích.

Câu chuyện của hướng dẫn viên Hứa Thị Nga là minh chứng cho thấy công tác bảo tồn di tích hiện nay được kết hợp giữa giữ gìn nguyên trạng và thuyết minh số. Công nghệ không làm mất đi vai trò của người hướng dẫn, mà giúp họ có thêm thời gian để đi sâu vào những câu chuyện cảm xúc, kết nối du khách với lịch sử.

Không chỉ tại các di tích lịch sử, làn sóng chuyển đổi số cũng đang diễn ra mạnh mẽ tại các thiết chế văn hóa. Với sự sáp nhập địa giới hành chính mở rộng không gian du lịch, hướng dẫn viên phải đối mặt với thách thức “kép”: vừa phải am hiểu kiến thức rộng lớn, vừa phải thành thạo kỹ năng quản lý tour tuyến trên nền tảng số.

Hướng dẫn viên Hứa Thị Nga (Khu di tích lịch sử ATK Phú Đình) giới thiệu đặc sản địa phương với khách.

Chị Sầm Thị Nhẫn, Phó phòng Bảo tàng ngoài trời, đã hướng dẫn hàng trăm đoàn khách tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam, cho rằng: Công nghệ là chìa khóa để giải quyết bài toán quá tải thông tin. Bảo tàng lưu giữ hàng nghìn hiện vật của 54 dân tộc. Để nhớ và kể hết là điều không thể. Nhưng nhờ ứng dụng du lịch thông minh, du khách có thể tự tìm hiểu thông tin cơ bản. Khi đó, vai trò của hướng dẫn viên được nâng tầm.

Tôi không còn là “máy đọc” thông tin, mà trở thành người kể chuyện văn hóa. Chúng tôi đang tận dụng các nền tảng mạng xã hội để giới thiệu hiện vật, thậm chí là livestream các buổi trình diễn văn nghệ dân tộc để thu hút khách từ xa. Việc số hóa giúp chúng tôi tiếp cận khách hàng tiềm năng ngay từ khi họ chưa đặt chân đến Thái Nguyên, chị Sầm Thị Nhẫn, chia sẻ.

Trao đổi về định hướng trong giai đoạn tới, ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhấn mạnh: Chúng tôi xác định chuyển đổi số trong du lịch không chỉ là mua sắm thiết bị, mà là thay đổi tư duy của người làm nghề. Trong năm 2026 và những năm tiếp theo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục đẩy mạnh đào tạo để mỗi hướng dẫn viên, mỗi người dân làm du lịch cộng đồng đều trở thành một đại sứ số. Cung cấp phương pháp cách thức vận dụng chuyển đổi số vào công tác hướng dẫn và tiếp cận khách du lịch.

Trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo, những câu chuyện lịch sử được kể bằng tâm huyết và sự hỗ trợ của công nghệ sẽ mang sức sống mới, góp phần lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh đất và người Thái Nguyên.

Ngọc Linh