Hoa Kỳ: Siết kỷ cương chi tiêu công

Báo cáo được công bố công khai trên trang gao.gov. Ảnh: Chụp màn hình

Điểm nghẽn trong quản lý tài chính công

Cơ quan Trách nhiệm giải trình Chính phủ Hoa Kỳ (GAO) vừa công bố báo cáo gửi Ủy ban Phân bổ Ngân sách, Hạ viện liên quan đến những khoản thanh toán không hợp lệ của Chính phủ Hoa Kỳ. Đây là báo cáo số 11 - Báo cáo cuối cùng - được thực hiện theo yêu cầu tại Báo cáo Hạ viện số 117-389, ban hành kèm theo Đạo luật về Phân bổ Ngân sách cho Nhánh Lập pháp năm 2023.

Trong quá trình đánh giá, GAO đã xem xét các quy định của pháp luật, hướng dẫn của Cục Quản lý và Ngân sách (OMB), phân tích chính sách và quy trình của các cơ quan, thông tin ngân sách cùng dữ liệu trên trang PaymentAccuracy.gov đối với các chương trình có tỷ lệ thanh toán không hợp lệ từ 10% trở lên trong ít nhất 2 năm liên tiếp.

Theo GAO, các khoản thanh toán không hợp lệ - những khoản thanh toán lẽ ra không nên được thực hiện hoặc được chi trả với số tiền không chính xác - vẫn là một tồn tại kéo dài trong hoạt động quản lý tài chính của Chính phủ Hoa Kỳ.

Các cơ quan liên bang ước tính tổng giá trị các khoản thanh toán không hợp lệ trong năm tài chính 2025 là 186 tỷ USD, nâng tổng giá trị các khoản thanh toán không hợp lệ kể từ năm tài chính 2003 lên khoảng 3 nghìn tỷ USD.

Theo quy định của luật liên bang, các cơ quan phải báo cáo các khoản thanh toán không hợp lệ hằng năm, đồng thời phải cung cấp thêm thông tin đối với những chương trình có số lượng đáng kể các khoản thanh toán không hợp lệ trong nhiều năm liên tiếp. Tuy nhiên, GAO cho biết không phải cơ quan nào cũng thực hiện đầy đủ các yêu cầu này.

Các cơ quan thuộc nhánh hành pháp được yêu cầu báo cáo ước tính các khoản thanh toán không hợp lệ đối với từng chương trình có nguy cơ xảy ra sai sót. Qua rà soát, GAO xác định 7 cơ quan có báo cáo tỷ lệ thanh toán không hợp lệ từ 10% trở lên trong 2, 3 hoặc 4 năm tài chính liên tiếp trong giai đoạn 2021-2024.

Để tăng cường tính minh bạch, các cơ quan không tuân thủ Đạo luật Thông tin về tính liêm chính trong thanh toán năm 2019 (PIIA) phải báo cáo hằng năm với Quốc hội và GAO. OMB có trách nhiệm ban hành hướng dẫn thực hiện các yêu cầu của PIIA.

Tuy nhiên, GAO nhận thấy hướng dẫn hiện hành của OMB chưa yêu cầu các cơ quan không tuân thủ phải nộp đầy đủ các báo cáo hằng năm. Theo GAO, nếu hướng dẫn này không được cập nhật, Quốc hội có thể không có đầy đủ thông tin để đánh giá các biện pháp mà các cơ quan đang triển khai nhằm xử lý các khoản thanh toán không hợp lệ, đồng thời gặp khó khăn trong việc quy trách nhiệm đối với các cơ quan liên quan.

Báo cáo cũng cho thấy, yêu cầu báo cáo đối với các cơ quan không tuân thủ được áp dụng khác nhau tùy theo số năm liên tiếp chương trình không đáp ứng các tiêu chí của PIIIA.

Đối với các chương trình không đáp ứng yêu cầu trong 2 năm liên tiếp, GAO cho biết tất cả các cơ quan liên quan đều đã gửi cho OMB các đề xuất bổ sung nhằm tăng cường tính liêm chính của chương trình theo quy định, đồng thời triển khai các biện pháp để đưa chương trình trở lại trạng thái đáp ứng yêu cầu.

Trong nhóm 6 cơ quan có chương trình không đáp ứng yêu cầu trong 3 năm liên tiếp, có 4 cơ quan gửi thông tin về tình trạng không tuân thủ cho Quốc hội, OMB và GAO đúng thời hạn. Trong khi đó, Bộ Lao động và Bộ Tài chính không nộp thông tin đúng thời hạn; riêng Bộ Tài chính không báo cáo cho GAO.

Đối với các chương trình không đáp ứng yêu cầu trong 4 năm liên tiếp, cả 4 cơ quan liên quan đều đã gửi báo cáo cho Quốc hội và OMB theo đúng quy định của PIIA và hướng dẫn của OMB…

Hoàn thiện cơ chế báo cáo để nâng cao trách nhiệm giải trình

GAO cảnh báo, việc các cơ quan không đáp ứng đầy đủ yêu cầu báo cáo hằng năm và các yêu cầu báo cáo đối với tình trạng không tuân thủ kéo dài nhiều năm theo PIIA sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giám sát của Quốc hội. Quốc hội sẽ gặp khó khăn trong việc theo dõi những chương trình tiềm ẩn rủi ro cao cũng như đánh giá liệu các cơ quan có đang triển khai những biện pháp thiết thực để khắc phục các khoản thanh toán không hợp lệ hay không.

Theo GAO, việc xây dựng đầy đủ các chính sách và quy trình báo cáo sẽ giúp bảo đảm Quốc hội nhận được thông tin kịp thời phục vụ quá trình quyết định lập pháp, đồng thời hỗ trợ các nỗ lực giảm thiểu các khoản thanh toán không hợp lệ trên phạm vi toàn Chính phủ và tiết kiệm tiền thuế của người dân. Để tiết kiệm tiền thuế của người dân, việc ưu tiên giảm thiểu các khoản thanh toán không hợp lệ và báo cáo kịp thời về các nỗ lực này là hết sức cần thiết.

Trên cơ sở các phát hiện, GAO đưa ra 6 kiến nghị. Trong đó, có 1 kiến nghị dành cho OMB nhằm làm rõ hướng dẫn của OMB dành cho các cơ quan đối với việc báo cáo các thông tin hàng năm theo yêu cầu. GAO đề nghị Giám đốc OMB làm rõ hướng dẫn để các cơ quan được xác định không tuân thủ các tiêu chí của PIIA phải gửi đầy đủ báo cáo hằng năm cho GAO và các Ủy ban của Quốc hội có thẩm quyền phê duyệt chương trình, phân bổ ngân sách. Theo quy định, báo cáo phải bao gồm danh mục các chương trình không đáp ứng yêu cầu trong 1 năm, 2 năm, 3 năm, 4 năm hoặc từ 4 năm trở lên, cùng các hành động dự kiến nhằm đưa các chương trình trở lại trạng thái tuân thủ.

5 kiến nghị còn lại được gửi tới Bộ Lao động (DOL), Bộ Giáo dục (DOE), Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS), Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp (USDA). GAO đề nghị các Bộ trưởng thiết kế và triển khai quy trình được quy định rõ trong chính sách và các văn bản nhằm bảo đảm việc theo dõi, đệ trình kịp thời các báo cáo về những chương trình không đáp ứng yêu cầu của PIIA tới các Ủy ban của Quốc hội có thẩm quyền phê duyệt chương trình và phân bổ ngân sách, OMB và GAO.

Theo báo cáo, các Bộ đều đồng ý với các kiến nghị của GAO, trong khi OMB không đưa ra ý kiến phản hồi. Bên cạnh đó, GAO cũng dẫn lại các nghiên cứu trước đây của cơ quan này về những biện pháp mà các cơ quan Chính phủ và Quốc hội có thể thực hiện nhằm giảm thiểu các khoản thanh toán không hợp lệ và tình trạng gian lận trong quản lý tài chính công./.

(Theo gao.gov)