Gương sáng Biên phòng tại vùng biên La Dêê

Đại úy Nguyễn Xuân An cắt tóc cho trẻ em vùng cao. Ảnh: Lê Văn Chương

Ngăn "cái chết trắng"

Buổi sáng ở Trạm Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nam Giang thường đến muộn hơn dưới đồng bằng, có khi 8 giờ sáng vẫn mịt mù sương giăng khắp lối đi. Khu vực này nằm ở độ cao 1.170m so với mực nước biển, vì vậy, thời tiết rất khắc nghiệt. Đại úy Nguyễn Xuân An cùng đội ngũ cán bộ ở Trạm Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nam Giang bắt đầu một ngày mới bằng việc khởi động phần mềm kiểm soát xuất, nhập cảnh người, phương tiện qua lại biên giới.

Nhiều năm trước đây, khu vực cửa khẩu quốc tế Nam Giang được lực lượng phòng, chống ma túy đánh giá là “đất lành”, bởi chưa phát hiện nơi này có hoạt động vận chuyển ma túy số lượng lớn. Đường dây ma túy lớn xuyên biên giới qua miền Trung chủ yếu vẫn là địa bàn biên giới thuộc các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị...

Hằng ngày, Đại úy Nguyễn Xuân An và đồng đội nhận được thông báo của cấp trên về tình hình công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, anh thường xuyên ghi chép tỉ mỉ, quan sát, tìm ra những quy luật bất thường của các chuyến xe và người qua lại cửa khẩu. Từ sự quan sát tinh tế, cùng những thông tin được đúc rút từ hồ sơ điều tra cơ bản của lực lượng nghiệp vụ, Đại úy Nguyễn Xuân An đã trở thành một cán bộ có nhiều đóng góp trong đánh án ma túy.

Điển hình, từ rất nhiều thông tin được khớp nối, cộng với kết quả của công tác trinh sát nhiều ngày đêm ròng rã, trên nhiều cung đường khác nhau, vào lúc 9 giờ 30 phút, ngày 10/5/2025, tại xã La Dêê, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (nay là xã La Dêê, thành phố Đà Nẵng), lực lượng đánh án của Bộ đội Biên phòng đã bắt quả tang đối tượng vận chuyển 38 bánh heroin.

Cách đó gần 1 năm, Đại úy Nguyễn Xuân An đã tham gia cung cấp thông tin, hỗ trợ cho việc phá thành công Chuyên án A.424.4p. Kết quả, lực lượng đánh án đã bắt 8 đối tượng, thu giữ 198kg ma túy (gồm 44 bánh heroin, 181,75kg ma túy các loại).

Cống hiến sức trẻ

Năm 2017, Nguyễn Xuân An (lúc đó mang quân hàm Thiếu úy) tốt nghiệp Học viện Biên phòng và được điều động về công tác tại Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nam Giang. Anh sinh ra và lớn lên ở Thanh Hóa, khi về nhận công tác tại đơn vị cách gia đình gần 800km, đó là địa bàn miền núi của tỉnh Quảng Nam cũ, nên gặp không ít khó khăn. Lần đó, phóng viên Báo Biên phòng đã gặp và nghe chàng Thiếu úy trẻ tâm sự: “Lính Biên phòng trải qua đơn vị cơ sở thì sau này sẽ rất dày dạn kinh nghiệm. Bởi công việc hằng ngày, ngoài nhiệm vụ của cán bộ tham mưu tổng hợp trong đơn vị, phải làm rất nhiều việc, từ giúp dân làm nhà, gặt lúa, tuyên truyền cho nhân dân các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hỗ trợ cho người dân, vận động học sinh tới trường...".

Thỉnh thoảng, cứ tới dịp lễ hội, chàng lính trẻ lại cùng đồng bào Cơ Tu nắm tay nhau, bắt thành vòng tròn, bước theo điệu múa tung tung da dá, rồi tự tìm hiểu thêm về văn hóa của dân tộc trên địa bàn. Năm 2019, khi gặp lại, chàng lính trẻ dự lễ hội đón năm mới của đồng bào Cơ Tu, anh cùng phụ nữ người dân tộc Cơ Tu thoăn thoắt làm các món ăn truyền thống như: Za zá (thịt/cá trộn măng nướng), thịt gác bếp, bánh sừng trâu...

Người sĩ quan trẻ lúc đó đã giới thiệu rành mạch với phóng viên Báo Biên phòng các món ăn như zà rựa, được nấu với thịt chuột đồng, thịt chim, thịt lợn rừng, cá suối, trộn lẫn gia vị tiêu rừng, ớt, tất cả nấu chung trong ống tre. Anh cho biết, kiến thức học trong trường khi về cơ sở phải lăn lộn với đồng bào thì mới vận dụng tốt vào thực tiễn công tác biên phòng.

Năm 2020, Nguyễn Xuân An được cấp trên điều động về địa bàn tuyến biển, công tác tại Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Kỳ Hà, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Nam (nay là Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng). Tại môi trường công tác mới, anh luôn đi sâu vào đời sống ngư dân, thường xuyên tâm sự với các thuyền trưởng sau chuyến đánh bắt dài ngày ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trở về.

Phát huy sức trẻ trong công tác đối ngoại

Trong lần gặp gỡ đầu năm 2026, Đại úy Nguyễn Xuân An chia sẻ, cuối năm 2022, anh được cấp trên điều động trở lại đơn vị cũ. Vợ và con anh hiện nay đang ở tỉnh Thanh Hóa, mỗi năm chỉ tranh thủ về thăm gia đình được 1-2 lần, bản thân luôn cố gắng khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Cuối năm 2025, trên địa bàn liên tục xảy ra các vụ sạt lở gây nguy hiểm đến tính mạng của nhân dân, Đại úy Nguyễn Xuân An cùng cán bộ đơn vị di dời 12 hộ/46 nhân khẩu có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn, dọn dẹp 7 điểm sạt lở đất đá trên các tuyến đường giao thông nông thôn, giúp 4 hộ dân gặt lúa chạy lũ trên địa bàn xã La Dêê.

Trong Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, Đại úy Nguyễn Xuân An đã tham gia huy động các doanh nghiệp ủng hộ hơn 100 triệu đồng. Nhân dịp khai giảng năm học 2025-2026, anh đã vận động và tặng hơn 250 suất quà cho các em học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học cơ sở La Dêê - Đắc Tôi và Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở La Dêê - Đắc Tôi, mỗi suất 300.000 đồng, tổng trị giá 75 triệu đồng.

Giữa không gian biên giới đại ngàn tại Trạm Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nam Giang, một cuộc gặp gỡ đầy xúc động đã diễn ra. Thiếu tá Mon Tha Khăm (Chính trị viên Đại đội Biên phòng 533, Lào) đã tìm đến người đồng chí, người anh em phía bên kia biên giới - Đại úy Nguyễn Xuân An. Không chỉ là lời cảm ơn chân thành sau bữa tiệc mừng Quốc khánh nước bạn Lào (2/12), cái bắt tay siết chặt giữa những người lính biên thùy còn minh chứng cho một tình cảm thiêng liêng: Giữa họ, không có ranh giới của địa lý, mà chỉ có nhịp đập chung của những người anh em chung một mái nhà Đông Dương.

Trước khi chia tay, Thiếu tá Mon Tha Khăm còn khen ngợi Đại úy Nguyễn Xuân An vì đang hỗ trợ thường xuyên cho 1 em học sinh Lào trong Chương trình "Nâng bước em tới trường".