Giữ lấy sợi cói quê hương

Chị Phạm Thị Công (bìa trái) giới thiệu cho du khách về nghề dệt chiếu truyền thống. Ảnh: LAM PHƯƠNG

Chị Công không biết rõ nghề dệt chiếu cói truyền thống của làng mình có từ bao giờ, chỉ biết thế hệ các bà, các mẹ đã gắn bó với khung dệt. Tuổi thơ chị Công là những ngày một buổi đi học, một buổi phụ bà, phụ mẹ chẻ cói, phơi cói để dệt chiếu.

Sau khi tốt nghiệp đại học, ra trường đi làm, nỗi đau đáu với nghề dệt chiếu của quê hương thôi thúc chị tìm về. Năm 2019, chị Công nghỉ hẳn công việc hướng dẫn viên du lịch để về quê, tập trung phát triển nghề truyền thống của gia đình. Sau thời gian tìm hiểu, nghiên cứu, chị Công mạnh dạn thành lập cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ Cói Kim Bồng (viết tắt là cơ sở Kiboco).

Sau khi thành lập, dịch Covid-19 ập đến, cơ sở không thể đón khách du lịch, mọi hoạt động gần như ngưng trệ. Trong lúc khó khăn ấy, chị Công nhận ra, mọi người đang bắt đầu quay về những giá trị tự nhiên, quan tâm các sản phẩm thủ công truyền thống, vật dụng thân thiện môi trường. Chính lúc ấy, chị nhận ra bản thân đang đi đúng hướng và kiên định với lựa chọn của mình.

Đầu năm 2022, Covid-19 qua đi, chị Công kết nối lại với các đơn vị lữ hành, xây dựng các sản phẩm du lịch mới để phục vụ du khách. Nhờ sự đặc sắc cùng những giá trị văn hóa hấp dẫn của nghề dệt chiếu cói truyền thống, cơ sở của chị Công ngày càng thu hút đông đảo du khách.

Với định hướng phát triển làng nghề truyền thống gắn với du lịch bền vững, chị Công tìm cách đa dạng sản phẩm từ sợi cói để phục vụ nhu cầu của du khách nước ngoài. Từ chỗ chỉ dệt chiếu truyền thống, chị Công và những nghệ nhân sáng tạo, cho ra nhiều sản phẩm từ sợi cói như: lồng đèn, tấm trải bàn, túi xách, mũ, thảm ngồi…

Với trí sáng tạo và bàn tay tài hoa, chị Phạm Thị Công pha trộn, tạo ra đa dạng màu sắc để nhuộm cói. Ảnh: LAM PHƯƠNG

Đặc biệt, với trí sáng tạo, thẩm mỹ và bàn tay tài hoa, chị Công tìm tòi, nghiên cứu trong việc pha màu. Từ chỗ chiếu truyền thống chỉ có 5 màu: xanh, đỏ, tím, vàng, trắng, chị Công pha trộn, tạo ra bảng màu đa dạng với khoảng 20 màu sắc, nhuộm ra những sợi cói sặc sỡ, phù hợp thị hiếu khách hàng. Để làng nghề phát triển bền vững, chị Công tự chủ nguồn nguyên liệu đầu vào nhờ những cánh đồng trồng cói bạt ngàn tại địa phương.

Hiện nay, các sản phẩm của cơ sở Kiboco không chỉ phục vụ nhu cầu mua sắm của du khách đến với làng nghề, mà còn được các đơn vị thiết kế nội thất lựa chọn để trang trí tại các công trình; theo chân các đơn vị xuất khẩu đi đến nhiều quốc gia trên thế giới như: Mỹ, Hà Lan,…

Với kỳ vọng đưa nghề dệt chiếu phát triển, mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng, thời gian tới, chị Công tiếp tục mở các workshop làm sản phẩm mỹ nghệ từ sợi cói. Trong workshop, du khách không chỉ tìm hiểu mà còn trải nghiệm chuyên sâu về nghề dệt chiếu cói truyền thống. “Du khách được tự tay trải qua các công đoạn, làm ra sản phẩm để mang về. Từ đó, du khách có ký ức, có ấn tượng sâu sắc với nơi mình từng đi qua để thêm yêu những làng nghề truyền thống và trở thành đại sứ giúp lan tỏa vẻ đẹp mộc mạc của những làng quê Việt”, chị Công chia sẻ.

Mỗi tháng, Kiboco đón khoảng 100 lượt khách du lịch, chủ yếu là khách châu Âu; xuất bán khoảng 100 sản phẩm các loại.
Năm 2024, sản phẩm của Kiboco được cấp chứng nhận OCOP 3 sao. Liên tiếp các năm 2023, 2024, 2025 được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh.