'Gió đã đổi chiều', y tế công lập cơ sở hút bác sĩ trẻ

Những tháng cuối năm 2025, bệnh viện chúng tôi chứng kiến một sự kiện lạ trong hoạt động, đó là vấn đề tuyển dụng. Là một bệnh viện tư, trước đây chúng tôi luôn có nguồn tuyển dụng dồi dào. Lúc nào ở phòng nhân sự cũng có vài chục hồ sơ cả bác sĩ lẫn điều dưỡng chờ sẵn, bệnh viện thoải mái lựa chọn hồ sơ tốt nhất mời đến thử việc.

Thế nhưng từ đầu năm 2025 đến giờ, số người đến thử việc ít dần đi. Qua nhiều kênh thông tin thì được biết tất cả số bác sĩ điều dưỡng ấy đã vào làm ở bệnh viện công trên địa bàn. Quả thật là một tin sốc.

Từ khi có hệ thống y tế tư nhân, đã có một dòng chảy nhân sự âm thầm từ y tế công lập sang y tế tư nhân. Ở bệnh viện tư, họ được trả một mức lương cao gấp vài lần nơi cũ, được làm việc trong môi trường năng động của y tế tư nhân, hết giờ làm là họ thảnh thơi về với gia đình, không còn phải lo chạy sô làm phòng mạch như lúc ở bệnh viện công. Ngay các bác sĩ, điều dưỡng trẻ mới ra trường cũng đến thẳng bệnh viện tư để nộp hồ sơ xin việc, vì ở đây họ không phải nhờ cậy các mối quan hệ.

Nhớ lại sau đại dịch Covid-19, ngành y lúc đó lún sâu vào khủng hoảng. Một loạt lãnh đạo các cấp của y tế, kể cả bộ trưởng, đã dính vòng lao lý. Công tác đấu thầu thuốc ngưng trệ. Bệnh nhân ra cổng viện mua từ viên thuốc đến gói băng gạc. Doanh thu bệnh viện tụt giảm thê thảm, thu nhập tăng thêm giảm, có bệnh viện còn không có thưởng Tết, nhân viên căng băng rôn bức xúc... Thông tin lúc đó cho biết, trong năm 2021 và 6 tháng đầu năm 2022, có hơn 9.000 viên chức y tế xin nghỉ việc, chuyển sang làm việc cho các cơ sở y tế tư nhân.

Bác sĩ Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội) trong đợt khám tình nguyện cho bà con dân tộc miền núi. Ảnh: Thúy Ninh

Để giải quyết tình trạng trên, khi đó Chính phủ và Bộ Y tế ban hành hàng loạt các tháo gỡ về quy định đấu thầu thuốc, về chế độ chính sách cho người lao động ngành y. Các chính sách thiết thực đó đã dần phát huy tác dụng. Đặc biệt là tinh thần làm việc của từng nhân viên y tế được động viên. Họ đã bị đụng chạm vào lòng tự trọng. Họ quyết đứng lên, sắp xếp lại, thoát khỏi tình trạng bao cấp ngái ngủ. Tình hình ngành y dần ổn định lại.

Quan sát bệnh viện công trên cùng địa bàn tôi thấy rất rõ sự chuyển biến từng ngày. Những bụi cây rậm rạp được cắt tỉa, lối đi phong quang, cả bệnh viện khoác lên màu sơn mới, biển hiệu đêm đến sáng ánh đèn. Trong bệnh viện thì thực hiện 5S gọn gàng ngăn nắp, các khoa thì thái độ nhân viên thay đổi, ân cần chu đáo hơn, bác sĩ mới đi học nâng cao chuyên môn về… tất cả dần dần kéo người bệnh quay trở lại.

Thế là gió đã đổi chiều. Các bệnh viện công lập đông bệnh nhân đã mở rộng cửa đón các bác sĩ trẻ. Tại đây, các bạn trẻ ấy được ký ngay hợp đồng lao động, cử đi học nâng cao và nhất là không còn mất khoản phí lót tay. Mức lương về danh nghĩa thấp hơn lương của bệnh viện tư nhưng nếu cộng hết các khoản thưởng vào thì cũng xấp xỉ bằng. Như vậy, điều kiện tuyển dụng linh hoạt, mức lương như nhau, cộng với cái mác “người nhà nước”, thì rõ ràng y tế công lập đã thắng thế trong việc tuyển dụng.

Sự hồi phục y tế công lập ở cơ sở lại được cộng hưởng từ Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân như: Phát triển nhân lực y tế đồng bộ về số lượng, chất lượng, cơ cấu, đặc biệt tập trung vào y tế cơ sở, y tế dự phòng và các vùng khó khăn, biên giới, biển đảo; Thực hiện chính sách ưu đãi tương xứng với vai trò đặc biệt của nghề y; Nâng cao năng lực hệ thống y tế, bao gồm cả y tế dự phòng và y tế cơ sở.

Với những tín hiệu tích cực mà tôi quan sát thấy từ cơ sở, sự tập trung đầu tư của Chính phủ sẽ nhanh chóng cải thiện nhanh điều kiện y tế cho nhân dân, chắc chắn y tế công lập sẽ mau chóng lấy lại phong độ vốn có, trở thành trụ cột cho y tế quốc gia. Việc y tế công lập hồi phục còn là điều kiện tiên quyết thực hiện chiến lược dài hơi miễn viện phí toàn dân.

Đứng ở vị trí y tế tư nhân ở cơ sở, chúng tôi thực sự vui mừng trước sự phát triển chung của ngành và xin các nhà làm chính sách không quên y tế tư nhân cũng là một bộ phận cấu thành của y tế Việt Nam. Nghị quyết số 20/NQ-TW về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới đặt mục tiêu đến năm 2025, tỷ lệ giường bệnh tư nhân đạt 10%; đến năm 2030, tỷ lệ giường bệnh tư nhân đạt 15%, trong khi đó tính đến cuối 2024 tỷ lệ giường bệnh y tế tư nhân ở Việt Nam hiện vẫn còn thấp, chỉ khoảng 5,8% tổng số giường bệnh cả nước.

Thụ hưởng y tế bình quân của người dân Việt Nam vẫn còn thấp so với nhu cầu và so với thế giới, xin hãy quan tâm tạo điều kiện cho y tế tư nhân và y tế công lập cùng phát triển, để cùng hoàn thành nhiệm vụ chung. Hai bộ phận y tế công lập và y tế tư nhân vừa hợp tác, vừa cạnh tranh lành mạnh sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho toàn dân.

Ngày đầu năm thấy một niềm vui nhẹ nhàng dâng lên khi nghĩ về tương lai của ngành.

Tiến sĩ, bác sĩ Quan Thế Dân