EU thúc đẩy khối phòng thủ chung

Hội nghị cấp cao EU tại Pháp. Ảnh: AP

Cần thêm thời gian xem xét kết nạp Ukraine

Liên quan việc kết nạp Ukraine vào “mái nhà chung” châu Âu, các nhà lãnh đạo EU tuyên bố đây là một quá trình lâu dài, không phải trong nay mai. Trước thềm hội nghị, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Pháp Clement Beaune nhấn mạnh, việc Ukraine gia nhập EU không phải là vấn đề ngay chốc lát. Theo ông, cần có thời gian cho các cuộc tranh luận về việc có kết nạp Ukraine vào liên minh hay không. Dù chưa sớm kết nạp Kiev, EU vẫn cam kết hỗ trợ Ukraine. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel đề xuất tăng gấp đôi tài chính lên mức 1 tỷ euro để cung cấp vũ khí cho Ukraine.

Trong tuyên bố chung sau hội nghị, các nhà lãnh đạo EU nhất trí tăng cường khả năng phòng thủ, tăng chi tiêu quốc phòng và tăng cường hợp tác trong các dự án quân sự giữa các thành viên. Ông Michel nêu rõ, EU cần có cách tiếp cận cứng rắn hơn để bảo đảm an ninh của chính mình.

Trong khi đó, Thủ tướng Estonia Kaja Kallas cho biết, liên minh đang xem xét các vấn đề như chương trình mua sắm quốc phòng chung giữa các nước, đặc biệt là các loại khí tài quân sự đòi hỏi khoản ngân sách lớn mà không phải nước nào cũng có khả năng. Bà cũng kêu gọi tất cả các quốc gia thành viên EU dành ít nhất 2% GDP cho chi tiêu quốc phòng. Vấn đề an ninh tập thể ở EU chủ yếu do Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) xử lý, tuy nhiên, Pháp-cường quốc quân sự của EU, đã nhiều lần kêu gọi các nước châu Âu độc lập hơn và đề cao vai trò của mình trong lĩnh vực an ninh.

Gia tăng trừng phạt kinh tế Nga

Các nhà lãnh đạo EU cũng thông báo đang chuẩn bị cho vòng trừng phạt kinh tế mới nhằm gia tăng áp lực đối với Nga liên quan chiến dịch quân sự đặc biệt của nước này tại Ukraine. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho biết, EU sẽ đình chỉ quy chế đối xử kinh tế và thương mại đặc quyền đối với Nga, cấm việc sử dụng tiền điện tử, xuất khẩu các mặt hàng xa xỉ của EU sang Nga và nhập khẩu các sản phẩm thép. Cuối cùng, khối sẽ cấm các khoản đầu tư mới của châu Âu vào lĩnh vực năng lượng của Nga.

Với sự phối hợp của Mỹ và các đồng minh thuộc Nhóm các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) khác, những biện pháp mới tạo thành đợt trừng phạt thứ tư nhằm vào Nga. Gói biện pháp trừng phạt này được áp dụng kể từ ngày 12/3. EU cũng đang xúc tiến việc đình chỉ tư cách thành viên của Nga ở các tổ chức đa phương lớn, như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB).

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, ông sẽ cùng Thủ tướng Đức Olaf Scholz tiếp tục trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ông cảnh báo nhà lãnh đạo Nga về “các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ” hơn nữa nếu tình hình căng thẳng tại Ukraine tiếp tục leo thang.

Nhằm giảm thiểu tác động đối với các công ty trong khối từ lệnh trừng phạt Nga, EC đề nghị tạm thời nới lỏng các quy định trong EU về hỗ trợ nhà nước, theo đó cho phép chính phủ các nước thành viên giúp những công ty gặp khó khăn về thanh khoản do các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga. Theo đó, sự hỗ trợ này có thể dưới hình thức bảo lãnh và các khoản vay được trợ giá, giúp bù đắp thiệt hại của những đối tượng tiêu thụ nhiều năng lượng, bị ảnh hưởng bởi việc giá nhiên liệu tăng.

Chủ tịch EC Von der Leyen cho biết, EC đang chuẩn bị các phương án hạn chế tác động của tăng giá khí đốt đối với giá điện ở châu Âu vào cuối tháng này. Ngoài ra, vào tháng 5 tới, EC sẽ công bố kế hoạch để loại bỏ dần sự phụ thuộc của EU vào khí đốt, dầu và than của Nga vào năm 2027.