Đừng để khói thuốc 'đầu độc' sức khỏe cộng đồng

Hướng dẫn, tiếp đón bệnh nhân tại Bệnh viện Phổi Thái Nguyên.

Hiểm họa từ khói thuốc

Thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tim mạch, đột quỵ và các bệnh lý về đường hô hấp. Thực tế cho thấy, nhiều người vẫn giữ tâm lý chủ quan khi cho rằng hút vài điếu thuốc mỗi ngày không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Tuy nhiên, tác hại của thuốc lá thường diễn ra âm thầm, tích tụ theo thời gian và chỉ bộc lộ khi bệnh đã ở giai đoạn nặng.

Theo Bộ Y tế, Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ nam giới hút thuốc lá cao trên thế giới. Hơn 56% hộ gia đình có ít nhất một người hút thuốc. Mỗi năm, thuốc lá gây ra hơn 100 nghìn ca tử vong tại Việt Nam, trong đó có hàng chục nghìn trường hợp do hút thuốc thụ động.

Bác sĩ CKI Vi Trần Doanh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, cho biết: Nhiều người bệnh khi phát hiện ung thư phổi đã có tiền sử hút thuốc nhiều năm hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc. Điều đáng tiếc là nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi bệnh đã tiến triển nặng. Thuốc lá không chỉ gây tổn thương phổi mà còn ảnh hưởng đến tim mạch, mạch máu và nhiều cơ quan khác trong cơ thể.

Thái Nguyên hiện có gần 1,8 triệu dân. Dù chưa có thống kê đầy đủ về số người hút thuốc trên địa bàn tỉnh, nhưng thực tế cho thấy thuốc lá vẫn xuất hiện phổ biến ở nhiều nhóm tuổi, đặc biệt là nam giới trưởng thành.

Điều đáng lo hiện nay là xu hướng sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong giới trẻ. Không ít thanh thiếu niên cho rằng thuốc lá điện tử “ít độc hại” hơn thuốc lá truyền thống nên sử dụng mà không lường hết hậu quả.

Thuốc lá điện tử vẫn chứa nicotine gây nghiện cùng nhiều hóa chất độc hại có thể ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển não bộ ở người trẻ tuổi. Việc sử dụng lâu dài dễ gây rối loạn cảm xúc, giảm khả năng tập trung và làm tăng nguy cơ sử dụng các chất kích thích khác.

Bà Chu Thị Năm, xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên, chia sẻ: Tại những nơi công cộng, nhiều khi thấy người hút thuốc ngay cạnh trẻ em nhưng rất khó nhắc nhở. Khói thuốc khiến mọi người xung quanh đều bị ảnh hưởng. Tôi mong mỗi người nâng cao ý thức hơn vì sức khỏe cộng đồng...

Những tác động âm thầm nhưng kéo dài của khói thuốc đang trở thành vấn đề đáng lo ngại. Nếu không có biện pháp kiểm soát hiệu quả, số người mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá sẽ tiếp tục gia tăng, kéo theo nhiều hệ lụy đối với gia đình và xã hội.

Chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc

Thời gian qua, các cấp, ngành trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Tại nhiều bệnh viện, cơ sở y tế, trường học và cơ quan hành chính, các mô hình “Cơ sở y tế không khói thuốc”, “Trường học không khói thuốc”, “Nơi làm việc không khói thuốc” đang được duy trì và nhân rộng. Hệ thống biển báo cấm hút thuốc được lắp đặt tại nhiều vị trí dễ quan sát nhằm nhắc nhở người dân thực hiện đúng quy định.

Bác sĩ Bệnh viện Phổi Thái Nguyên khám, tư vấn điều trị cho bệnh nhân.

Bên cạnh đó, các ngành chức năng cũng tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, từng bước xây dựng môi trường sống lành mạnh và an toàn hơn cho cộng đồng.

Ông Lưu Thanh Huấn, xóm Phú Thịnh, xã Phú Thịnh, chia sẻ: Công tác tuyên truyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi nhận được sự đồng thuận và hưởng ứng từ mỗi người dân. Các gia đình cần thường xuyên giáo dục, nhắc nhở con em nhận thức rõ tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử.

Theo khuyến cáo của các bác sĩ, việc cai thuốc lá tuy không dễ nhưng hoàn toàn có thể thực hiện nếu người hút có quyết tâm và được hỗ trợ đúng cách. Người hút thuốc nên xây dựng lộ trình giảm dần số lượng điếu thuốc mỗi ngày, tránh những môi trường dễ kích thích thói quen hút thuốc, đồng thời tăng cường vận động thể chất và tìm kiếm sự hỗ trợ từ người thân hoặc nhân viên y tế.

Đối với thanh thiếu niên, gia đình và nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng nhận diện các nguy cơ từ thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Việc ngăn chặn từ sớm sẽ giúp hạn chế hình thành thói quen hút thuốc và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho thế hệ trẻ.

Mỗi người dân cũng có thể góp phần xây dựng môi trường không khói thuốc bằng những hành động thiết thực như không hút thuốc nơi công cộng, không hút thuốc trong gia đình có trẻ nhỏ, nhắc nhở người thân từ bỏ thuốc lá và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Việc xây dựng lối sống lành mạnh và kiên quyết nói không với thuốc lá ngay từ sớm sẽ góp phần hình thành môi trường sống an toàn, văn minh và không khói thuốc.