Đổi mới tư duy, nâng tầm hợp tác xã

 Bà con bản Phúc Lộc, xã Hưng Lộc được các cơ quan, đoàn thể tập huấn, hướng dẫn cách làm du lịch cộng đồng.

Thay đổi tư duy quản trị

Thành lập chưa lâu nhưng HTX Du lịch cộng đồng thôn Dỗi (xã Khe Tre) đã mạnh dạn xây dựng mô hình khai thác du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu. Không chỉ dựa vào vẻ đẹp nguyên sơ của thác Ka Zan hay bản sắc văn hóa bản địa, các thành viên HTX còn được trang bị bài bản về kỹ năng làm du lịch, ứng dụng công nghệ thông tin, quảng bá trên nền tảng số và mạng xã hội.

Chị Nguyễn Thị Hoài Thanh, thành viên HTX chia sẻ: Trước đây các thành viên chủ yếu làm nông nghiệp, chưa có nhiều kinh nghiệm đón tiếp du khách hay quảng bá điểm đến. Sau khi tham gia các lớp tập huấn do Liên minh HTX tổ chức, mọi người được hướng dẫn cách xây dựng sản phẩm du lịch, kỹ năng giao tiếp, sử dụng mạng xã hội để giới thiệu hình ảnh quê hương, chụp ảnh, quay video và quảng bá trên các nền tảng trực tuyến. Nhờ đó, các thành viên tự tin hơn trong việc đón khách và từng bước đưa hình ảnh thôn Dỗi, thác Ka Zan đến gần hơn với du khách.

Ở vùng đầm phá Tam Giang, HTX Du lịch cộng đồng Ngư Mỹ Thạnh với 51 thành viên, cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc đào tạo nguồn nhân lực. Từ một làng chài chủ yếu sống bằng nghề khai thác thủy sản, người dân từng bước chuyển sang khai thác du lịch trải nghiệm, đưa du khách khám phá cuộc sống vùng đầm phá. Ông Văn Hữu Sang, Giám đốc HTX cho biết: Điều quan trọng nhất mà các lớp đào tạo mang lại không chỉ là kiến thức làm du lịch mà còn là thay đổi tư duy phục vụ. Thành viên HTX được hướng dẫn kỹ năng giao tiếp, ứng xử với du khách, xây dựng chương trình trải nghiệm, bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn cho khách và nâng cao chất lượng dịch vụ. Sự chuyên nghiệp đó đã giúp HTX thích ứng với nhu cầu ngày càng cao của du khách, đồng thời khai thác hiệu quả lợi thế cảnh quan thiên nhiên của đầm phá Tam Giang.

 Liên minh HTX tổ chức giới thiệu, trưng bày kết nối tiêu thụ sản phẩm cho các HTX thành viên.

Một mô hình tiêu biểu khác là HTX Du lịch sinh thái A Nôr tại xã A Lưới 1. HTX này có 90 thành viên, phần lớn là đồng bào Pa Cô, gắn với sản phẩm OCOP 3 sao, được công nhận là điểm du lịch cấp thành phố và từng nằm trong tốp các điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu của Việt Nam. Từ khi phát triển du lịch cộng đồng, những sản phẩm truyền thống như nếp than, gạo Ra Dư, mật ong rừng, thịt bò và các sản phẩm thủ công của đồng bào Pa Cô, Tà Ôi được quảng bá, tiêu thụ thuận lợi hơn. Người dân đầu tư xây dựng homestay, phát triển dịch vụ lưu trú, tổ chức các hoạt động trải nghiệm như lễ hội truyền thống, ẩm thực bản địa, xông hơi thảo dược, tắm suối nước nóng tự nhiên...

Theo ông Hoàng Thanh Duy, Giám đốc HTX, trước đây bà con chủ yếu làm nông nghiệp, thu nhập còn hạn chế, phụ thuộc theo mùa vụ. Khi tham gia mô hình du lịch cộng đồng, mỗi thành viên có thêm nguồn thu nhập khoảng 5 triệu đồng/tháng. Người dân cũng có thêm kiến thức, ý thức trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ rừng, nguồn nước và cảnh quan sinh thái, những giá trị cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến.

Các chương trình đào tạo do Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX thành phố phối hợp tổ chức đã giúp thành viên các HTX trên địa bàn được trang bị kỹ năng làm du lịch, nghệ thuật biểu diễn, chế biến món ăn truyền thống, xây dựng sản phẩm trải nghiệm, quảng bá điểm đến và kết nối thị trường. Đây chính là “chìa khóa” để các HTX từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh.

 Liên minh HTX tổ chức ngày hội sản phẩm của các hợp tác xã, doanh nghiệp, Saigon Co.op và du lịch cộng đồng.

Chiến lược lâu dài

Xác định con người là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của HTX, Liên minh HTX thành phố đã đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý. Trong 5 năm qua, đơn vị đã tổ chức 71 lớp đào tạo, tập huấn nghiệp vụ và đào tạo nghề cho 2.665 lượt cán bộ, thành viên HTX; riêng Liên minh HTX thành phố trực tiếp tổ chức 56 lớp với 1.888 lượt học viên tham gia. Đồng thời, phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam cùng nhiều tổ chức quốc tế như Agriterra (Hà Lan), FFD (Phần Lan), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO)... tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị, chuyển đổi số và phát triển HTX.

Nội dung đào tạo cũng được đổi mới theo hướng thực tiễn, tập trung vào các kỹ năng quản trị hiện đại, thương mại điện tử, chuyển đổi số, ứng dụng phần mềm trong quản lý HTX, kỹ năng marketing trên mạng xã hội, giao tiếp, thuyết trình, kỹ thuật sản xuất nông nghiệp và quản lý vận hành. Đến nay, đội ngũ quản lý HTX toàn thành phố có khoảng 1.644 người, trong đó 465 cán bộ có trình độ cao đẳng, đại học trở lên, tạo nền tảng quan trọng để các HTX thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

 HTX Du lịch cộng đồng thôn Dỗi giới thiệu với du khách về những nét văn hóa của địa phương.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Liên minh HTX thành phố khẳng định: Việc đào tạo không chỉ giúp cán bộ HTX nâng cao kiến thức quản trị mà còn thay đổi tư duy điều hành, từng bước chuyển từ cách làm truyền thống sang quản trị hiện đại, biết ứng dụng công nghệ số, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Đây là nền tảng để các HTX phát triển bền vững, thích ứng với nền kinh tế số và hội nhập.

Việc đào tạo không chỉ giúp các HTX nâng cao trình độ quản trị mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy chuyển đổi số và tạo dựng những mô hình kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa bản địa. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ HTX vì thế không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài.

 Các thành viên HTX Du lịch cộng đồng thôn Dỗi chụp ảnh lưu niệm cùng du khách.

Thực tế cho thấy, vốn, máy móc hay cơ sở hạ tầng đều có thể được đầu tư, nhưng nếu thiếu đội ngũ cán bộ có tư duy quản trị và khả năng thích ứng thì HTX khó có thể phát triển bền vững. Chính vì vậy, việc Liên minh HTX thành phố kiên trì đầu tư cho đào tạo đã tạo nên sự chuyển biến từ “làm theo kinh nghiệm” sang “làm theo thị trường”, từ sản xuất đơn thuần sang quản trị hiện đại. Khi người đứng đầu HTX thay đổi tư duy, cả tập thể cùng thay đổi. Đó cũng chính là nền tảng để kinh tế tập thể Huế tiếp tục phát triển trong giai đoạn mới.