'Doctor jet' gặp khó

Ông Norihide Fukushima, bác sĩ phẫu thuật tim mạch kiêm Giám đốc Mạng lưới Cấp cứu Hàng không Nhật Bản (Japan Critical Care Jet Network), phát biểu tại cuộc họp báo ở Tokyo hôm 29/3. Ảnh: JIJI

Đứa trẻ nằm trên cáng, đường thở bẩm sinh dị dạng khiến mỗi nhịp thở là một cuộc vật lộn, và tình trạng sẽ còn xấu hơn sau khi chào đời. Bệnh viện có đủ năng lực điều trị cho em ở cách hàng trăm km, trong khi trực thăng lại không đủ tầm bay, xe cấp cứu quá chậm. Chỉ còn một lựa chọn: chiếc “doctor jet” - máy bay bác sĩ - với ekip y tế đầy đủ và máy thở sẵn sàng, sẽ đưa em đến nơi có thể sống sót.

Theo báo Japan Times, kể từ tháng 4/2024, dịch vụ độc đáo này đã thực hiện 23 chuyến bay cứu người, trong đó 21 bệnh nhân là trẻ em. Nhưng hôm nay, chính “doctor jet” lại đang đứng trước khó khăn về nguồn kinh phí.

Trực thăng cấp cứu y tế, vốn là xương sống của hệ thống vận chuyển khẩn cấp Nhật Bản với 57 chiếc triển khai trên toàn quốc, có một giới hạn không thể vượt qua là tầm bay. Với những ca bệnh đòi hỏi chuyển viện vượt hàng trăm km đến các trung tâm y tế chuyên sâu, trực thăng đơn giản là không đủ, theo Japan News/Yomiuri.

Đó là lý do Japan Critical Care Jet Network (JCCN) - tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại thành phố Suita, tỉnh Osaka - ra đời với giải pháp khác biệt hoàn toàn: một máy bay phản lực được trang bị đầy đủ thiết bị hồi sức tích cực, bao gồm máy thở nhân tạo, cùng ekip bác sĩ và y tá túc trực suốt hành trình. Không giống trực thăng thông thường, “doctor jet” có thể bay xa hơn và cung cấp chăm sóc y tế liên tục như trong phòng hồi sức.

Nghịch lý lớn nhất của câu chuyện này không nằm ở công nghệ hay y học, mà nằm ở tài chính. Do khó khăn về kinh phí, tổ chức này hoàn toàn phụ thuộc vào quyên góp từ cộng đồng để duy trì hoạt động. Và nay, theo Japan Times, nguồn quỹ đó đã cạn.

Trước thực tế đó, JCCN đã phát động chiến dịch gây quỹ cộng đồng với mục tiêu thu về 200 triệu yen, tương đương khoảng 1,25 triệu USD, để tiếp tục duy trì dịch vụ. Bác sĩ phẫu thuật tim mạch Norihide Fukushima, Giám đốc mạng lưới JCCN, đã lên tiếng tại một cuộc họp báo hôm 29/3 ở Tokyo: “Có rất nhiều trẻ em cần được giúp đỡ. Chúng tôi kêu gọi sự ủng hộ của quý vị”, tờ Japan Times trích dẫn.

Theo Japan News/Yomiuri, tình cảnh của JCCN không phải cá biệt, mà là một phần của bức tranh rộng hơn và đáng lo ngại hơn về hệ thống vận chuyển y tế hàng không tại Nhật Bản. Trong khi “doctor jet” đang chạy đua gây quỹ để tồn tại, hệ thống trực thăng cấp cứu y tế quốc gia cũng đang lung lay: từ năm ngoái, dịch vụ này đã tạm ngừng hoạt động tại 10 tỉnh, thành phố gồm cả Tokyo và Osaka, do thiếu thợ kỹ thuật hàng không, hệ quả trực tiếp từ đại dịch Covid-19 khiến số người theo học ngành này giảm tới 50%.

Tại tỉnh Nagasaki, nơi có nhiều đảo xa và nhu cầu vận chuyển cấp cứu cao, trực thăng đã ngừng hoạt động hơn nửa tháng 3/2026, dẫn đến tình trạng bệnh nhân trên các đảo bị chậm vận chuyển khoảng một tiếng đồng hồ.

TRẦN ĐẮC LUÂN