Đà Nẵng lan tỏa di sản bài chòi trong cộng đồng dân cư

Lớp dân ca hô hát bài chòi tại khu dân cư Xuân Đán 2 (phường Thanh Khê) thu hút người dân các lứa tuổi, ngành nghề tham gia. Ảnh: HOÀNG DŨNG

Điểm hẹn đam mê bài chòi

Lớp học hô hát dân ca bài chòi do nghệ sĩ Huyền Tân phối hợp Câu lạc bộ bài chòi Sông Hàn tổ chức tại khu dân cư Xuân Đán 2 (phường Thanh Khê) đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của những người yêu nghệ thuật truyền thống. Lớp học kéo dài 2 tháng, thu hút gần 30 học viên, không phân biệt tuổi tác, nghề nghiệp hay nơi cư trú.

Theo nghệ sĩ Huyền Tân, để mở được lớp học là cả một quá trình chuẩn bị và cân nhắc. Bản thân chị không thể tự mình tạo nên không gian sinh hoạt này nếu thiếu sự đồng hành của các anh chị em trong câu lạc bộ và chính quyền địa phương. Nhờ sự phối hợp, lớp học dần trở thành nơi để những người yêu bài chòi gặp gỡ, học hỏi và cùng thực hành các làn điệu dân ca.

Nghệ sĩ Huyền Tân (bên trái) biểu diễn dân ca bài chòi trong cộng đồng. Ảnh: HOÀNG DŨNG

Điều khiến nghệ sĩ Huyền Tân xúc động nhất không chỉ là số lượng học viên, mà là cách họ đến với lớp học. “Có người tham gia để thỏa niềm đam mê dân ca, có người học chỉ để về nhà hát ru cháu ngủ. Những lý do rất giản dị ấy lại trở thành động lực để người nghệ sĩ như tôi tiếp tục gắn bó với công việc thực hành, bảo tồn và lan tỏa di sản”, nghệ sĩ Huyền Tân bày tỏ.

Không dừng lại ở mô hình lớp học trong khu dân cư, thời gian qua, các nghệ nhân bài chòi đưa loại hình nghệ thuật này đến nhiều không gian khác nhau như các địa phương, điểm du lịch, khu vực ven sông Hàn, cũng như các trường học thông qua hoạt động trò chơi dân gian. Nhờ đó, bài chòi có thêm cơ hội tiếp cận công chúng, nhất là giới trẻ, trong những không gian gần gũi hơn.

Các nghệ nhân Câu lạc bộ bài chòi Sông Hàn giới thiệu di sản nghệ thuật bài chòi cho học sinh Trường THCS Nguyễn Thiện Thuật (phường Hòa Xuân). Ảnh: HOÀNG DŨNG

Theo nghệ sĩ Huyền Tân, không ít bạn trẻ ban đầu cho rằng nghệ thuật truyền thống thiếu hấp dẫn, khó cảm thụ. Khi được tiếp xúc thường xuyên và tìm hiểu kỹ hơn các làn điệu, nhiều bạn trẻ dần cảm nhận được nét hay riêng của bài chòi và bắt đầu yêu thích nghệ thuật truyền thống.

Hy vọng, thời gian tới thành phố sẽ có thêm sự quan tâm, hỗ trợ để người thực hành nghệ thuật truyền thống có thêm điều kiện duy trì, mở rộng những mô hình lan tỏa bài chòi trong cộng đồng.

Cộng đồng chung tay bảo tồn

Trong số gần 30 học viên của lớp học bài chòi, có nhiều gương mặt trẻ mang theo tình cảm riêng với dân ca quê hương. Cô Lê Thị Như Hoài, giáo viên Lớp mầm non độc lập Hoa Giấy (phường Hải Vân), cho biết bài chòi đã gắn với cô từ những năm tháng tuổi thơ. Tuy nhiên, chỉ khi tham gia lớp học, được hướng dẫn bài bản, cô mới có điều kiện trau dồi từ các làn điệu cơ bản đến nâng cao.

Sau 2 tháng học, cô Hoài nắm được những làn điệu chính và có thể hô bài chòi. Là giáo viên mầm non, cô mong muốn sau này sẽ đưa dân ca bài chòi vào lớp học, giúp trẻ nhỏ sớm làm quen với nghệ thuật truyền thống. Từ đó, góp phần “ươm mầm” từ sớm, để bài chòi không bị đứt gãy giữa các thế hệ.

Anh Lê Tấn Hồng Tiến (bên trái) biểu diễn báo cáo tiết mục trong buổi bế giảng lớp dân ca hô hát bài chòi tại khu dân cư Xuân Đán 2 (phường Thanh Khê). Ảnh: HOÀNG DŨNG

Chung tinh thần đó, Lê Tấn Hồng Tiến, học viên trẻ đến từ xã Quế Sơn, cho biết anh từng được nghe bà, mẹ hát dân ca bài chòi từ nhỏ. Sẵn nền tảng đó, anh chủ động tìm hiểu và đăng ký tham gia lớp học. Đến nay, Tiến có thể thể hiện các làn điệu cơ bản, hát đơn, song ca và hô được một số con bài chòi trong hội đơn giản.

“Nghệ thuật bài chòi hiện nay dần trẻ hóa khi được đưa vào trường học và xuất hiện nhiều hơn trên không gian mạng. Điều này giúp người trẻ có thêm cơ hội tiếp cận, hiểu đúng và hình thành sự yêu thích đối với nghệ thuật dân gian một cách tự nhiên”, Tiến chia sẻ.

Học viên biểu diễn tiết mục trong buổi bế giảng lớp dân ca hô hát bài chòi. Ảnh: HOÀNG DŨNG

Đánh giá mô hình lớp học bài chòi tại địa phương, ông Nguyễn Minh Nhật, Phó Bí thư Chi bộ khu dân cư Xuân Đán 2, cho rằng đây là hoạt động xuất phát từ nền tảng văn hóa sẵn có và tinh thần gắn kết cộng đồng. Chỉ sau 2 tháng, nhiều học viên từ chỗ chưa biết gì về dân ca hò vè đã có thể tự tin thể hiện các làn điệu.

“Việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa không thể chỉ trông chờ vào nghệ sĩ, mà cần sự chung tay của cộng đồng và sự đồng hành của chính quyền cơ sở. Khi người dân trực tiếp tham gia, cảm nhận giá trị di sản qua những hoạt động cụ thể như lớp học bài chòi, việc gìn giữ sẽ trở nên tự nhiên và bền vững hơn”, ông Nhật nhìn nhận.

[VIDEO] - Không gian lớp dân ca hô hát bài chòi tại khu dân cư Xuân Đán 2:

KHÔI NGUYÊN - VĂN HOÀNG