Có tiền mà vẫn khó?

Tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống. Kho tàng thành ngữ nước ta có câu này, nói về cái khó của nhà nghèo.

Đã nghèo thì tiền đâu mà mua cái nọ, sắm cái kia. Có tích cóp được đồng nào, muốn đầu tư vào các việc nhằm xóa nghèo thì cứ như "muối bỏ biển", không biết bao nhiêu cho đủ.

Câu chuyện ngân sách cũng na ná như vậy.

Một thời gian dài ngân sách nhà nước rơi vào cảnh thiếu trước, hụt sau. Các địa phương muốn đầu tư công trình để làm đòn bẩy thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhưng ngân sách chỉ có khả năng cấp nhỏ giọt nên nhiều dự án rơi vào cảnh dây dưa, làm mãi mới xong, thậm chí làm xong thì có những hạng mục đã hư hỏng hoặc thiết kế đã lạc hậu, đâm ra kém hiệu quả.

Bây giờ khác, kinh tế khấm khá hơn, có của ăn của để nên có những công trình được ngân sách ưu tiên cấp vốn ngay và đủ theo đúng kế hoạch chi.

Những công trình trong diện được đầu tư công như thế thì không thể nói là khó khăn về vốn đầu tư - cái khó nhất của mọi dự án. Nhưng, không phải tiến độ của dự án nào cũng đạt kế hoạch, hệ quả là chậm giải ngân vốn đầu tư công.

Ở tầm quốc gia, theo Bộ Tài chính, tỉ lệ ước giải ngân vốn đầu tư công của 8 tháng đầu năm 2022 chỉ đạt 35,49% kế hoạch; nếu so với kế hoạch Thủ tướng giao thì đạt 39,15%, tính ra còn thấp hơn cả cùng kỳ năm 2021 (40,60%) là khi nhiều hoạt động kinh tế - xã hội phải ngừng trệ vì ảnh hưởng của dịch Covid-19.

TP HCM - nơi được đánh giá là sôi động hàng đầu cả nước, nhưng số liệu công bố tại phiên họp giải trình về kết quả thực hiện pháp luật đầu tư công trên địa bàn (do Thường trực HĐND thành phố tổ chức ngày 24-8) cho biết tính đến ngày 12-8, thành phố mới giải ngân được 29% so với tổng kế hoạch 35.516,968 tỉ đồng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2022 được HĐND thành phố thông qua, trong khi UBND thành phố đã giao kế hoạch vốn là 29.464,008 tỉ đồng, đạt 82,95%.

Mổ xẻ nguyên nhân thì có rất nhiều nhưng tập trung chính là rơi vào mấy nhóm vấn đề: Một số chủ đầu tư chậm báo cáo, chưa thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo giám sát, đánh giá dự án đầu tư định kỳ; tổ chức thực hiện công tác lập dự án còn chậm so thời gian quy định. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng còn chậm, thiếu sự phối hợp của các bên liên quan.

Ngoài ra, còn có việc chủ đầu tư quản lý nhiều dự án nhưng thiếu nhân sự, chưa cập nhật kịp thời các quy định về quản lý đầu tư xây dựng nên việc quản lý điều hành dự án còn nhiều hạn chế. Còn tình trạng chủ đầu tư thiếu chủ động trong theo dõi, kiểm tra và chưa chủ động xử lý các vi phạm của nhà thầu dẫn đến dự án chậm tiến độ làm phát sinh khối lượng, hạng mục…

Dĩ nhiên là có những khó khăn khách quan do vừa đi qua cao điểm của đại dịch Covid-19, giá cả nguyên vật liệu tăng đột biến... Nhưng đã rõ nguyên nhân chủ quan vẫn là cốt yếu dẫn đến tình trạng có tiền mà vẫn khó để các dự án, công trình hoàn thành đúng tiến độ nhằm phục vụ các nhiệm vụ kinh tế - xã hội.

Chẩn được "bệnh" rồi thì vấn đề còn lại là tập trung vào việc "chữa bệnh" sao cho hiệu quả.

LƯƠNG DUY CƯỜNG

Nguồn NLĐ: https://nld.com.vn/goc-nhin/co-tien-ma-van-kho-20220824223041504.htm