Chiếc hộ chiếu đặc biệt của người dân TP.HCM

Bà Nguyễn Thị Kiều (phường Bình Phú) được đội Chăm sóc sức khỏe liên tục đến tận nhà kiểm tra và làm xét nghiệm cơ bản. Ảnh: Duy Hiệu.

Bà Nguyễn Thị Kiều (phường Bình Phú) đứng nép bên mép cửa, đôi mắt bỡ ngỡ nhìn những vị khách lạ đang tươi cười ngoài sân. Phải đến khi nghe tiếng con cháu đon đả mời chào, người phụ nữ 64 tuổi mới tin bác sĩ thực sự đến tận nhà thăm khám cho mình.

Suốt nhiều năm qua, căn bệnh đau khớp hành hạ kèm chứng tiểu đường đã biến mỗi chuyến đi viện của bà thành chặng đường đầy vất vả. Ngồi trên chiếc ghế bành nơi phòng khách, nhìn bác sĩ ân cần đo huyết áp, bà Kiều không giấu nổi sự xúc động.

Chiến dịch chưa từng có diễn ra đồng loạt trên khắp TP.HCM

Những ngày giữa tháng 4, một chiến dịch y tế quy mô lớn chưa từng có đã diễn ra đồng loạt trên khắp TP.HCM. Từ các trạm y tế trung tâm đến từng căn nhà nhỏ trong hẻm sâu, người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe một cách chủ động, miễn phí và gần như “đến tận tay”. Bước đi mang tính bước ngoặt này đang thay đổi hoàn toàn cách người dân đô thị chăm sóc sức khỏe của chính mình.

Đây được xem là bước chuyển lớn của ngành y tế thành phố, đồng thời là hoạt động cụ thể hóa chủ trương tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý sức khỏe toàn dân theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về đổi mới hệ thống y tế theo hướng dự phòng, chủ động và toàn diện.

Nhờ đợt tầm soát diện rộng này, nhiều người đã kịp thời phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn đầu. Như trường hợp của ông Khương (73 tuổi, phường Hiệp Bình), dù trước đây chỉ đi khám huyết áp định kỳ nhưng lần này đã phát hiện có nhân tuyến giáp. Tương tự, bà Châu (75 tuổi, phường Hiệp Bình) cũng ngỡ ngàng nhận kết quả bất thường ở tuyến giáp sau nhiều năm bỏ bê không tầm soát.

Bệnh nhân xạ trị tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

Khác với cách tiếp cận truyền thống, đây là lần đầu tiên ngành y tế TP.HCM tổ chức các đội chăm sóc sức khỏe lưu động đến tận nhà người dân, ưu tiên nhóm người cao tuổi, người yếu thế và người có hoàn cảnh khó khăn. Những phát hiện tưởng chừng “tình cờ” từ chuyến đi này chính là cơ hội vàng để người dân được can thiệp sớm, tránh những hệ lụy nặng nề về sau.

Theo thống kê nhanh từ Sở Y tế TP.HCM, ngay trong ngày đầu tiên triển khai chiến dịch, 103 bệnh viện và trung tâm y tế đã đồng loạt ra quân tại 168 phường, xã, ghi nhận 29.687 lượt người đến khám tầm soát miễn phí.

Đáng chú ý, kết quả sàng lọc ban đầu cho thấy có tới 19.088 trường hợp (chiếm 64,3%) phát hiện có vấn đề về sức khỏe. Phân loại điều trị cho thấy:

10.634 người được chuyển về theo dõi, quản lý tại các trạm y tế địa phương.
8.447 trường hợp xuất hiện dấu hiệu bệnh lý phức tạp, cần chuyển tuyến hoặc chỉ định khám chuyên sâu.

Trong danh mục bệnh lý, nhóm bệnh mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường và tim mạch tiếp tục chiếm tỷ lệ áp đảo với 16.175 lượt khám, trong đó hơn 7.100 bệnh nhân đã được đưa vào danh sách quản lý điều trị lâu dài. Bên cạnh đó, chiến dịch cũng mở rộng tầm soát chuyên khoa sâu như ung thư, phụ sản, mắt, răng hàm mặt, da liễu, viêm gan… nhằm phát hiện sớm các bất thường nguy hiểm để kịp thời can thiệp.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố đặt mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần trong năm 2026. Ảnh: Duy Hiệu.

Bảy giải pháp tăng tốc để không ai bị bỏ lại phía sau

Sau những kết quả ban đầu, TP.HCM bước vào giai đoạn tăng tốc với mục tiêu đưa dịch vụ khám sức khỏe đến toàn bộ gần 14 triệu người dân trong năm nay. PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết ngành y tế đã xác định 7 nhóm giải pháp trọng tâm để hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe toàn dân.

Trong đó, các giải pháp tập trung mở rộng điểm khám từ bệnh viện, trạm y tế đến doanh nghiệp, trường học, khu dân cư, khám tại nhà cho người già, người khuyết tật. Đồng thời triển khai mô hình khám sức khỏe không phụ thuộc địa giới hành chính, để tạo thuận lợi cho người dân.

Song song đó, mỗi lần người dân đến cơ sở y tế vì bất kỳ lý do nào, từ khám chữa bệnh, tái khám bệnh mạn tính, khám thai đến tiêm chủng, đều sẽ được tận dụng để hoàn thành việc khám sức khỏe định kỳ nếu chưa thực hiện.

Lần đầu tiên ngành y tế ở TP.HCM tổ chức khám, tầm soát miễn phí cho người dân với quy mô lớn. Ảnh: Duy Hiệu.

Hệ thống Dashboard cũng sẽ được nâng cấp từ công cụ thống kê thành nền tảng quản trị theo thời gian thực. Từ đó, giúp chính quyền địa phương theo dõi chính xác số người đã khám, chưa khám và chủ động tổ chức mời khám hoặc khám tại nhà đối với những trường hợp đặc biệt.

Thành phố cũng tăng cường kiểm tra việc thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, đồng thời đẩy mạnh truyền thông để hình thành thói quen khám sức khỏe thường xuyên trong cộng đồng.

Thực tiễn sau một tháng triển khai cho thấy, những địa phương có sự chỉ đạo quyết liệt của người đứng đầu đều đạt tiến độ cao hơn. Điều này khẳng định khám sức khỏe toàn dân không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và mỗi người dân.

Mục tiêu không chỉ hoàn thành kế hoạch năm 2026 mà còn đặt nền móng cho mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động. Với mỗi người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử, được quản lý sức khỏe liên tục và can thiệp sớm ngay từ tuyến y tế cơ sở.

Chiếc "hộ chiếu sức khỏe" trọn đời

Hướng tới Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), ngành y tế Thành phố đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hồ sơ sức khỏe điện tử (HSSKĐT) cho mỗi người dân.

Một hồ sơ sức khỏe điện tử chỉ thực sự có giá trị khi phản ánh đầy đủ, liên tục diễn biến sức khỏe và quá trình bệnh tật của mỗi cá nhân theo thời gian. Điều tưởng như rất khó thực hiện trên quy mô gần 15 triệu dân nay đang dần trở thành hiện thực nhờ hai nguồn dữ liệu cốt lõi.

Hồ sơ sức khỏe điện tử tích lũy được cả dữ liệu sức khỏe theo vòng đời và dữ liệu bệnh tật theo vòng đời của mỗi cá nhân. Ảnh: Medinet.

Đầu tiên là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời. Nguồn dữ liệu này được hình thành từ chương trình khám sức khỏe toàn dân. Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Kết quả của mỗi lần khám sẽ được chuẩn hóa và tự động cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử.

Qua từng năm, các chỉ số về thể trạng, huyết áp, đường huyết, mỡ máu, chức năng các cơ quan, các yếu tố nguy cơ, kết quả sàng lọc và phân tầng nguy cơ sẽ được bổ sung liên tục, tạo thành một chuỗi dữ liệu phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe của mỗi người từ khi còn khỏe mạnh.

Hai là dữ liệu bệnh tật theo vòng đời. Song song với việc khám sức khỏe, Sở Y tế TP.HCM đang khẩn trương xây dựng Kho dữ liệu ngành y tế, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Khi hệ thống này vận hành, dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh của người dân tại các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn sẽ được liên thông, chuẩn hóa và tích hợp thẳng vào hồ sơ sức khỏe điện tử.

Mỗi lần người dân đi khám, điều trị nội trú, phẫu thuật, làm xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hay dùng thuốc... hệ thống sẽ tự động ghi nhận để hình thành dữ liệu bệnh tật, phản ánh toàn bộ lịch sử y tế của cá nhân đó.

Khi kết hợp Chương trình khám sức khỏe toàn dân với Kho dữ liệu ngành y tế, TP.HCM đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu: Mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe điện tử đầy đủ, liên tục theo suốt vòng đời; mọi quyết định chuyên môn và chính sách y tế đều được xây dựng trên nền tảng dữ liệu lớn, hướng đến một hệ thống y tế thông minh, hiện đại và lấy người dân làm trung tâm.