Bộ Giáo dục và Đào tạo nói gì về việc cả nước dùng chung bộ sách giáo khoa?

Theo Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành được lựa chọn làm bộ sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất từ năm học 2026-2027.

Tính đồng bộ và mức độ sẵn sàng cao

Bộ sách giáo khoa dùng chung được kỳ vọng tạo ít xáo trộn cho nhà trường, giáo viên và học sinh (Ảnh: nguồn Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam).

So với ba bộ SGK được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa trước đây, "Kết nối tri thức với cuộc sống" là bộ sách có số lượng SGK đầy đủ nhất cho các môn học và hoạt động giáo dục ở cả ba cấp học: tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông, theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Đây cũng là bộ sách đang được nhiều địa phương lựa chọn sử dụng trong những năm qua. Vì vậy, việc triển khai thống nhất bộ sách này được đánh giá sẽ tạo ra ít xáo trộn nhất đối với nhà trường, giáo viên và học sinh.

Bộ sách giáo khoa thuộc sở hữu của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, có đủ năng lực về kỹ thuật, in ấn, kho vận và hệ thống phân phối, bảo đảm cung ứng sách kịp thời, đầy đủ tới mọi địa phương, kể cả vùng sâu, vùng xa và hải đảo.

Ba vấn đề trọng tâm trong quá trình chuyển đổi

Trong quá trình chuyển đổi, Bộ GD&ĐT cho biết đặc biệt quan tâm đến ba nội dung được phụ huynh và giáo viên đặt ra như sau:

Một là, về việc sử dụng các bộ SGK khác, Bộ GD&ĐT khẳng định không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ sách đã được biên soạn, thẩm định và phê duyệt trước đây như "Cánh diều", "Chân trời sáng tạo". Đây đều là những sản phẩm trí tuệ được xây dựng đúng quy trình, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông.

Trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị loại bỏ mà chuyển sang vai trò tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ. Các trường học, thư viện tiếp tục lưu trữ, khai thác để giáo viên và học sinh tham khảo, đối chiếu, góp phần làm phong phú nội dung dạy và học.

Hai là, về phương pháp dạy và học, theo Bộ việc thống nhất một bộ SGK không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp giảng dạy. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình mở, trong đó bộ sách chỉ là tài liệu cụ thể hóa yêu cầu cần đạt, không phải khuôn mẫu cứng nhắc.

Giáo viên tiếp tục được khuyến khích phát huy tính chủ động, sáng tạo, lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và học liệu phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tế của từng nhà trường. Việc dạy học phải bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình, tránh lối dạy "đọc, chép", hướng tới phát triển phẩm chất và năng lực người học.

Ba là, về tập huấn giáo viên và điều kiện triển khai. Bộ GD&ĐT xác định công tác tập huấn giáo viên và bảo đảm các điều kiện triển khai là yếu tố then chốt, quyết định hiệu quả của việc sử dụng SGK thống nhất.

Theo đó, Bộ tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp với điều kiện từng địa phương, không tạo thêm áp lực không cần thiết. Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt và khai thác hiệu quả SGK, thay vì hướng dẫn dạy học máy móc, rập khuôn.

Song song với đó, Bộ chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ sách để giáo viên và học sinh có thể tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.

Bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Để triển khai hiệu quả chủ trương sử dụng một bộ SGK thống nhất từ năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT cho biết đã, đang và sẽ tập trung thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, rà soát, đánh giá và chỉnh lý (nếu cần thiết) bộ SGK "Kết nối tri thức với cuộc sống", nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi sử dụng trên phạm vi toàn quốc; đồng thời tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên gắn với việc khai thác linh hoạt các nguồn học liệu khác.

Thứ hai, tổ chức phát hành SGK theo hướng tiết kiệm, hiệu quả. Bộ phối hợp với các địa phương rà soát, điều chỉnh cơ cấu ngân sách, từng bước chuyển từ hỗ trợ mua nhiều bộ SGK sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc cung cấp SGK miễn phí. Cùng với đó là cơ chế in ấn, phát hành tập trung, đấu thầu theo quy định nhằm tiếp tục giảm giá sách.

Thứ ba, đẩy mạnh số hóa SGK và xây dựng hệ sinh thái học liệu số dùng chung. Toàn bộ bộ SGK thống nhất sẽ được số hóa, đi kèm các học liệu số miễn phí, dễ tiếp cận, phục vụ giáo viên, học sinh và người dân, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.

Thứ tư, tăng cường công tác truyền thông, tạo sự đồng thuận xã hội. Theo Bộ GD&ĐT, việc thống nhất một bộ sách là bước đi chiến lược nhằm tạo đột phá trong giáo dục, bảo đảm mọi học sinh, dù ở vùng thuận lợi hay vùng khó khăn, đều được tiếp cận nền tảng tri thức chuẩn mực, bình đẳng và nhân văn.

Thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để phụ huynh, giáo viên và xã hội hiểu đúng, đầy đủ về chủ trương sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc.

Phượng Nguyễn