Bài 2: 'Khó vạn lần dân liệu cũng xong'

Cán bộ Ban Bồi thường, GPMB thị xã Phú Thọ tuyên truyền, vận động người dân xã Hà Lộc nhường đất cho dự án đường cao tốc Phú Thọ-Tuyên Quang.

>>> Bài 1: “Chìa khóa” thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hộiPTĐT - Công tác đền bù, giải phóng mặt bằng (ĐBGPMB) luôn là vấn đề nhạy cảm và phức tạp, đòi hỏi cơ quan có thẩm quyền, chính quyền địa phương phải giải quyết thỏa đáng, được nhân dân đồng thuận. Những kết quả đạt được trong thu hút đầu tư của tỉnh những năm qua, trước hết là ở khâu GPMB, với nhiều cách làm hiệu quả là những bài học kinh nghiệm để các cấp, các ngành, các địa phương tiếp tục phát huy.Sức mạnh của sự đồng thuậnThời gian qua, xã Hà Lộc là một trong những địa phương có nhiều dự án phải thực hiện công tác GPMB phức tạp nhất của thị xã Phú Thọ. Chỉ tính riêng 2 dự án lớn triển khai trên địa bàn xã (Khu công nghiệp (KCN) Phú Hà và Dự án đường cao tốc Phú Thọ - Tuyên Quang) đã có hơn 240 ha đất (bao gồm đất ở và đất nông nghiệp) của trên 600 hộ dân phải thu hồi, trong đó Dự án KCN Phú Hà phải thu hồi 236ha của hơn 500 hộ dân.Quy mô, số lượng ĐBGPMB lớn là vậy nhưng đến thời điểm này chỉ còn 70 hộ bị thu hồi đất cho Dự án KCN Phú Hà chưa đồng ý kiểm kê và chưa đăng ký ra khu tái định cư (trong đó có: 24 hộ dân thuộc quy hoạch cũ và 46 hộ nằm trong khu vực điều chỉnh mở rộng), chiếm tỷ lệ 6,4% tổng số hộ bị ảnh hưởng bởi dự án. Theo ông Trần Minh Lợi, Chủ tịch UBND xã Hà Lộc, đây là kết quả đáng khích lệ đối với xã đã đạt chuẩn nông thôn mới từ năm 2016 như Hà Lộc. Mặc dù đất đai ngày càng có giá trị nhưng nhờ làm tốt Quy chế dân chủ cơ sở, tích cực tuyên truyền, vận động, xã Hà Lộc đã thực hiện ĐBGPMB theo đúng cơ chế, chính sách của tỉnh, bàn giao quỹ đất sạch đúng tiến độ cho nhà đầu tư. Một trong những giải pháp của xã là phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên để vận động nhân dân.Điển hình như đảng viên gần 40 năm tuổi Đảng, ông Trần Kim Chinh, sinh năm 1959, Trưởng ban công tác Mặt trận khu 6, xã Hà Lộc. Gia đình khó khăn, nhưng khi thực hiện Dự án KCN Phú Hà, ông là người đầu tiên đồng ý kiểm đếm và nhận tiền đền bù 2.300m2 đất bị thu hồi. Ông cũng đã tích cực vận động người dân tại địa phương thực hiện kiểm đếm, nhường đất cho dự án. Sự hợp tác tích cực của nhân dân xã Hà Lộc trong ĐBGPMB đã góp phần quan trọng đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án KCN Phú Hà. Bởi KCN Phú Hà triển khai trên tổng diện tích 350,09ha thì hơn 235ha thuộc địa bàn xã Hà Lộc; diện tích còn lại thuộc địa bàn xã Hà Thạch và xã Phú Hộ.KCN sớm hoàn thiện đã tạo điều kiện để thu hút các nhà đầu tư. Tính đến nay, KCN Phú Hà đã có 24 doanh nghiệp vào đầu tư, tổng vốn đăng ký gần 300 triệu USD; trong đó có 15 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất, kinh doanh. Năm 2020, doanh thu của KCN Phú Hà đạt 8.155,36 tỷ đồng, nộp ngân sách địa phương 67,71 tỷ đồng.KCN Phú Hà cũng đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của xã Hà Lộc. Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ XXVI, nhiệm kỳ 2015 – 2020, kinh tế - xã hội và đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân trên địa bàn có những bước phát triển khá toàn diện. Đặc biệt, thu ngân sách của xã tăng bình quân 44%/năm và vượt gần 573% so với Nghị quyết; hết năm 2020, tỷ lệ hộ nghèo của xã chỉ còn 1,2% (32 hộ), tỷ lệ hộ cận nghèo chỉ còn 2,1% (56 hộ).Cũng như xã Hà Lộc, các địa phương trên địa bàn thị xã Phú Thọ đã làm tốt công tác ĐBGPMB với sự đồng thuận của người dân. Theo ông Quách Hữu Điệp – Trưởng Ban ĐB GPMB thị xã Phú Thọ, trong 5 năm (2016 – 2020), trên địa bàn có 65/77 dự án phải thực hiện thu hồi đất, ĐBGPMB. Ngoài thực hiện công tác đền bù theo đúng quy định, với tổng số tiền là 500 tỷ đồng thị xã đã vận động được hơn 800 hộ dân tự nguyện hiến đất tại 112 dự án.“Tổng diện tích người dân tự nguyện hiến là trên 6,9ha, trị giá trên 10 tỷ đồng. Điều này cho thấy một khi người dân đồng thuận thì dù vấn đề có nan giải đến mấy cũng có thể giải quyết”, ông Điệp cho biết.

Phối cảnh dự án khu đô thị mới Nam Minh Phương tại TP Việt Trì do do Liên danh Công ty Cổ phần Licogi 14 và Công ty Cổ phần Licogi 16 làm chủ đầu tư.

Hài hòa lợi íchTrên thực tế, tất cả các cấp, các ngành, các địa phương đều xác định được vai trò của công tác tuyên truyền, vận động nhân dân khi tiến hành GPMB để triển khai các dự án. Nhưng làm thế nào để người dân hiểu, người dân tin và đồng thuận với chủ trương là không dễ.Hầu hết đại diện các địa phương khi được phỏng vấn đều cho rằng đầu tiên là phải bảo đảm công khai, minh bạch, dân chủ khi tiến hành ĐBGPMB, bởi đây là công tác nhạy cảm, phức tạp. Nhưng không ít trường hợp, dù đã công khai, minh bạch nhưng người dân không chấp thuận phương án đền bù khi thu hồi đất, người dân thường so sánh giữa giá thị trường với khung giá Nhà nước quy định, so sánh giữa các dự án với nhau.Theo ông Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất (Sở Tài nguyên và Môi trường), một trong những khó khăn lâu nay khi ĐBGPMB là việc áp dụng hệ số K đối với giá đất vẫn chưa có hướng dẫn chi tiết để áp dụng cho từng dự án. “Ngoài ra, hiện giá đất nông nghiệp phân biệt theo vị trí, địa giới hành chính. Điều này dẫn tới tình trạng cùng là dự án nhà nước thu hồi đất nhưng thửa đất thuộc thị trấn lại có mức bồi thường khác với với thửa đất liền kề nhưng thuộc địa phận xã lân cận”, ông Tuấn cho biết và đề nghị, các cấp, ngành, các tổ chức đoàn thể cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân có đất thu hồi hiểu rõ cơ chế, chính sách của Nhà nước trong việc GPMB.Dưới góc độ nhà doanh nghiệp, ông Lại Xuân Hùng – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Licogi 14 (đơn vị trúng thầu Dự án Khu đô thị Nam Minh Phương, TP. Việt Trì; quy mô 54,53ha, tổng vốn đầu tư là 2.958 tỷ đồng) cho rằng, khi tiến hành ĐBGPMB, người dân thường yêu cầu giá bồi thường cao hơn rất nhiều giá theo quy định của Nhà nước. Đây là vướng mắc khiến rất nhiều dự án chậm tiến độ, thậm chí trở thành dự án “treo”.Ông Hùng cho rằng, trong công tác ĐBGPMB, để người dân đồng thuận trước hết phải làm cho người dân hiểu bản chất của từng dự án. Như Dự án Khu đô thị Nam Minh Phương mà Công ty đang triển khai là dự án phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; công tác ĐBGPMB do TP. Việt Trì thực hiện. Công ty tham gia với tư cách là thành viên của Hội đồng GPMB, không tự đứng ra thỏa thuận, chi trả bồi thường đối với người dân trong vùng dự án. “Triển khai Dự án Khu đô thị Nam Minh Phương, ngoài việc Tổng Giám đốc và Phó Tổng Giám đốc tham gia làm thành viên Hội đồng GPMB thì Công ty đã thành lập 2 tổ giúp việc với hơn 10 thành viên bám sát các khu dân cư để tuyên truyền, vận động, giải thích để bà con có đất bị ảnh hưởng nắm được các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, để bà con hiểu và ủng hộ”, ông Hùng cho biết.Ông Hùng chia sẻ thêm, cùng với công tác tuyên truyền, vận động thì chính quyền các cấp cũng như nhà đầu tư cần làm tốt công tác bảo đảm an sinh xã hội. Như Công ty Cổ phần Licogi 14, trong quá trình triển khai các dự án kinh tế - xã hội của tỉnh đã luôn chú trọng công tác an sinh như xây đường, trụ sở văn hóa, giúp đỡ các gia đình khó khăn…“Chính công tác an sinh xã hội được thực hiện thường xuyên, hiệu quả đã mang lại sự đồng thuận của bà con dành cho nhà đầu tư”, ông Hùng cho biết.Chia sẻ của những người trong cuộc đã chứng minh chân lý “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Đây là bài học kinh nghiệm cần được các cấp, các ngành, các địa phương phát huy.>>> Bài 3: Vào cuộc quyết liệt để tạo đột phá

Trịnh Hà - Ngọc Tuấn - Thanh Nga