BÀI 1: Tiên phong chuyển đổi số từ cơ sở

Tốc độ phát:1x

00:00

Thời gian vừa qua, Đoàn phường Hòa Cường, Cẩm Lệ liên tục tổ chức nhiều buổi tập huấn giúp đoàn viên, thanh niên trên địa bàn dần làm chủ cách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác tuyên truyền.

Tại buổi tập huấn của đoàn phường Cẩm Lệ, đoàn viên, thanh niên được giới thiệu và hướng dẫn cách ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong việc hỗ trợ xây dựng nội dung tuyên truyền, soạn thảo tin bài, thiết kế hình ảnh, cũng như nâng cao hiệu quả truyền thông trên các nền tảng số.

Phó Bí thư Đoàn phường, Đội trưởng Đội Thanh niên tiên phong Pháp luật số phường Cẩm Lệ Ông Văn Tùng cho hay, xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác đoàn, thời gian qua, Đoàn phường cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, hoạt động thiết thực, đưa công nghệ vào các hoạt động của thanh thiếu nhi và bước đầu đạt được những kết quả tích cực.

Trong đó, “Đội thanh niên xung kích hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến” được duy trì thường xuyên tại bộ phận một cửa của UBND phường.

Tại đây, đoàn viên trực tiếp hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường mạng, hỗ trợ hàng nghìn lượt người nộp hồ sơ trực tuyến, góp phần giảm tải áp lực cho bộ phận hành chính và rút ngắn thời gian chờ đợi.

Bên cạnh đó, đoàn phường còn tổ chức các lớp tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo như ChatGPT, Canva AI, các công cụ tạo video… cho cán bộ đoàn chủ chốt. Nhờ đó, các sản phẩm truyền thông của Đoàn ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, bắt kịp xu hướng truyền thông số.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), việc trang bị kỹ năng số và tư duy sáng tạo đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với sinh viên.

Tại chương trình tập huấn được tổ chức ở Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng, sinh viên được giới thiệu chủ đề “Bạn là ai trong kỷ nguyên AI?”. Nội dung chương trình tập trung vào việc giúp người tham gia hiểu rõ vai trò của công nghệ, đồng thời trang bị những kỹ năng cần thiết để khai thác hiệu quả các công cụ trí tuệ nhân tạo.

Điểm nổi bật của chương trình là phần hướng dẫn cách xây dựng câu lệnh (prompt) - kỹ năng quan trọng để làm việc với AI. Sinh viên được thực hành tạo nội dung, thiết kế hình ảnh, poster truyền thông và trải nghiệm nhiều công cụ sáng tạo số hiện nay. Qua đó, các bạn nhận ra rằng AI không chỉ là công nghệ hiện đại mà còn là công cụ hỗ trợ đắc lực cho quá trình học tập và sáng tạo.

Bên cạnh đó, chương trình còn tổ chức các hoạt động làm việc nhóm nhằm khuyến khích sinh viên phát triển ý tưởng, xây dựng nội dung và hoàn thiện sản phẩm truyền thông. Thông qua quá trình này, sinh viên được rèn luyện khả năng tư duy sáng tạo, kỹ năng hợp tác và kỹ năng ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Theo các chuyên gia, trong kỷ nguyên số, sinh viên không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải chủ động thích ứng với sự thay đổi của công nghệ. Việc thành thạo các công cụ số, đặc biệt là AI, sẽ giúp người trẻ nâng cao năng lực sáng tạo, tăng hiệu quả học tập và mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

Những hoạt động đào tạo kỹ năng số như vậy được xem là bước đi cần thiết, góp phần giúp sinh viên tự tin bước vào môi trường làm việc hiện đại, nơi công nghệ và sáng tạo ngày càng giữ vai trò then chốt.

Nhận thấy việc người dân đang gặp phải tình trạng khó khăn vào mùa mưa, bão trong nhiều năm vừa qua khi thời tiết, khí hậu diễn biến ngày càng thất thường và khó đoán, nhóm sinh viên Phạm Lê Tú, Lê Hải Khoa, Nguyễn Văn Điểu (Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng) vừa xây dựng dự án “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và thị giác máy tính để phân tích độ sâu ngập lụt trong đô thị”, hướng tới nghiên cứu và ứng dụng công nghệ xử lý ảnh trong việc phân tích, ước lượng độ sâu ngập lụt tại Đà Nẵng.

Điểm nổi bật của đề tài là chuyển đổi phương thức đánh giá, cảnh báo ngập lụt từ giám sát thủ công sang hoàn toàn tự động, thông qua hệ thống xử lý ảnh và trí tuệ nhân tạo, tận dụng hiệu quả mạng lưới camera giám sát đã được lắp đặt rộng rãi trên địa bàn thành phố.

Theo đó, hệ thống sử dụng AI để nhận diện các đối tượng, vật thể xuất hiện trong khung hình (bánh xe, vỉa hè, cột mốc…), từ đó xác định mực nước ngập. Đặc biệt, nhóm nghiên cứu còn đề xuất các công thức tính toán và mô hình ước lượng độ sâu ngập lụt trực tiếp từ hình ảnh, video.

Tính sáng tạo của đề tài thể hiện ở việc kết hợp các thuật toán học máy với kỹ thuật xử lý ảnh, cho phép tự động hóa quá trình nhận diện, phân loại và ước lượng mức độ ngập lụt một cách nhanh chóng.

Qua đó, hệ thống hỗ trợ công tác quản lý đô thị, giúp lực lượng chức năng xác định khu vực nguy hiểm và xây dựng phương án ứng cứu kịp thời, hiệu quả.

Không chỉ dừng lại ở cảnh báo ngập, giải pháp còn góp phần đánh giá hiệu quả của hệ thống thoát nước, xác định các khu vực cần ưu tiên nâng cấp, phục vụ công tác quy hoạch và quản lý phát triển đô thị bền vững.

Việc tận dụng nền tảng camera sẵn có cũng giúp tiết kiệm chi phí đầu tư, đồng thời tối ưu hóa giá trị sử dụng của hệ thống hạ tầng hiện hữu cho nhiều mục tiêu quản lý khác nhau.

Chia sẻ về động lực thực hiện đề tài, sinh viên Phạm Lê Tú cho biết, các thành viên mong muốn xây dựng một hệ thống có thể cảnh báo cụ thể độ ngập lụt trên từng tuyến đường, giúp người dân chủ động phòng tránh rủi ro.

Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu dự kiến tiếp tục hoàn thiện và gia tăng hiệu quả mô hình, mở rộng khả năng ứng dụng thực tế, góp phần nâng cao năng lực quan trắc, dự báo và quản lý ngập lụt trên toàn thành phố.

Trước thực tế nhiều bạn trẻ yêu thích lịch sử nhưng gặp khó khăn khi tiếp cận kiến thức, nhóm học sinh Trường THPT Hòa Vang triển khai dự án “Mảnh ký sử Việt”.

Dự án hướng đến mục tiêu hiện đại hóa môn giáo dục địa phương, góp phần làm cho các tiết học lịch sử trở nên sinh động, hấp dẫn hơn thông qua việc ứng dụng công nghệ số trong xây dựng học liệu.

Sản phẩm nổi bật của dự án là bộ thẻ học tập (flashcards) lịch sử Đà Nẵng, được thiết kế với hình ảnh minh họa trực quan, bắt mắt; các dữ kiện lịch sử quan trọng được hệ thống hóa ngắn gọn, súc tích, phù hợp với khả năng tiếp nhận của học sinh.

Ngoài ra, bộ thẻ tích hợp mã QR trên mỗi flashcard. Khi quét mã, học sinh có thể truy cập trực tiếp vào kho video, hình ảnh và tư liệu thực tế được xây dựng trên website của dự án. Nhờ đó, lịch sử địa phương không còn khô khan mà trở nên gần gũi, dễ nhớ và giàu tính trải nghiệm.

“Mảnh ký sử Việt” bước đầu mang lại hiệu ứng tích cực, giúp giờ học lịch sử trở nên sinh động, khơi dậy niềm tự hào, tình yêu quê hương trong học sinh.

Cô Hồ Thị Thu Thanh, Hiệu trưởng Trường THPT Hòa Vang cho biết, thông qua dự án “Mảnh ký sử Việt”, các em mong muốn kể lại lịch sử theo góc nhìn của người trẻ, bằng việc ứng dụng các nền tảng và công cụ truyền thông số, qua đó giúp lịch sử trở nên gần gũi, sinh động hơn và dễ tiếp cận với đông đảo học sinh.

Thời gian qua, nhà trường đặc biệt chú trọng khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật và các dự án vì cộng đồng.

Nhờ đó, học sinh tích cực tham gia nhiều sân chơi học thuật và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Nhà trường đồng thời triển khai các chương trình hành động cụ thể, đưa kỹ năng số vào công tác tuyên truyền, giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho học sinh.

Đặc biệt, nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới được lồng ghép vào các hoạt động giáo dục, giúp học sinh nâng cao nhận thức, chủ động đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng.

Trong Tháng Thanh niên 2026, Thành đoàn phát động mô hình “Bạn và tôi cùng trang bị AI” nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đoàn viên, thanh niên.

Mô hình được xây dựng trên tinh thần “học cùng nhau - làm cùng nhau - phát triển cùng nhau”, trong đó mỗi đoàn viên tiếp nhận kiến thức, chia sẻ, lan tỏa hiểu biết về AI đến cộng đồng xung quanh.

Ở giai đoạn triển khai tại cơ sở, mỗi đoàn viên trong chi đoàn chủ động lựa chọn, tìm hiểu và nghiên cứu ít nhất một công cụ AI để phục vụ việc học tập, công việc, kinh doanh hoặc tham gia phát triển công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Qua quá trình áp dụng thực tế, đoàn viên từng bước nâng cao kỹ năng số và khả năng ứng dụng công nghệ vào nhiệm vụ cụ thể.

Bí thư Thành đoàn Lê Công Hùng cho biết, ngày càng nhiều đoàn viên, thanh niên, sinh viên Đà Nẵng mạnh dạn triển khai các dự án công nghệ đột phá, khởi nghiệp trong các lĩnh vực trọng yếu như: du lịch - dịch vụ, đô thị thông minh, chuyển đổi số... qua đó không chỉ tự lập thân, lập nghiệp mà còn đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế và tạo ra những giá trị mới, bền vững cho cộng đồng.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Nguyễn Thanh Hồng, thời gian qua, công tác chuyển đổi số trên địa bàn thành phố được quan tâm, triển khai tích cực và đồng bộ. Trong đó, lực lượng đoàn viên, thanh niên đã phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, trở thành lực lượng nòng cốt, đóng góp quan trọng vào hiệu quả chung.

Nhiều mô hình, cách làm tiêu biểu do thanh niên đảm nhận hoặc tham gia đã được triển khai hiệu quả như: mô hình “Tổ thanh niên xung kích Đề án 06/CP”; xây dựng và vận hành các tổ công nghệ số cộng đồng; kết nối phong trào thanh niên ở cơ sở với phong trào “Bình dân học vụ số”; triển khai mô hình đưa sinh viên về cơ sở để hướng dẫn, hỗ trợ các xã, phường trong giai đoạn đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp...

Những mô hình này không chỉ góp phần thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở mà còn lan tỏa tinh thần trách nhiệm, cống hiến của tuổi trẻ trong công cuộc phát triển đô thị thông minh.

BẢO LÂM - KHÁNH NGÂN - LÊ THANH

BẢO LÂM - KHÁNH NGÂN - LÊ THANH