Anh-Pháp cam kết triển khai quân đội tại Ukraine sau ngừng bắn
London và Paris cam kết thiết lập các trung tâm quân sự trên khắp Ukraine, đồng thời xây dựng các cơ sở kiên cố để lưu trữ vũ khí và thiết bị quân sự nhằm đáp ứng nhu cầu phòng thủ của nước này.
Các cố vấn an ninh quốc gia của các nước châu Âu tham dự một diễn đàn an ninh tại Kiev, Ukraine. (Ảnh: AP)
Vương quốc Anh và Pháp đã chính thức cam kết triển khai lực lượng quân sự trên lãnh thổ Ukraine sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực xây dựng kiến trúc an ninh dài hạn cho Kiev.
Đây là kết quả của cuộc họp Liên minh tình nguyện diễn ra tại Paris ngày 6/1, quy tụ lãnh đạo gần 30 quốc gia phương Tây cùng đại diện từ Thổ Nhĩ Kỳ, Australia, Nhật Bản và New Zealand.
Phóng viên TTXVN tại London dẫn tuyên bố chung được ký kết bởi Thủ tướng Anh Keir Starmer, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, London và Paris cam kết thiết lập các trung tâm quân sự trên khắp Ukraine, đồng thời xây dựng các cơ sở kiên cố để lưu trữ vũ khí và thiết bị quân sự nhằm đáp ứng nhu cầu phòng thủ của nước này.
Thủ tướng Starmer nhấn mạnh: "Tôi có thể khẳng định rằng sau khi có lệnh ngừng bắn, Vương quốc Anh và Pháp sẽ thiết lập các trung tâm quân sự trên khắp Ukraine, đồng thời xây dựng các cơ sở kiên cố cho vũ khí và thiết bị quân sự nhằm hỗ trợ nhu cầu phòng thủ của Ukraine."
Về phần mình, Tổng thống Macron cho biết lực lượng đa quốc gia sẽ được triển khai "cách xa đường tiếp giáp" trên không, trên biển và trên đất liền để cung cấp "sự trấn an" cần thiết.
Ông cũng tiết lộ Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tham gia chiến dịch này bằng việc hỗ trợ trên biển, cùng các quốc gia ven Biển Đen đảm nhiệm nhiệm vụ rà phá thủy lôi và bảo đảm an toàn cho các tuyến hàng hải then chốt.
Điểm đáng chú ý nhất là sự chuyển đổi lập trường của Washington. Mỹ đã cam kết đóng vai trò "hậu thuẫn" cho lực lượng châu Âu trong trường hợp xảy ra xung đột mới, đồng thời dẫn đầu việc xây dựng một hệ thống giám sát ngừng bắn "liên tục và đáng tin cậy" sử dụng các công nghệ hiện đại như vệ tinh, máy bay không người lái và cảm biến. Phái đoàn Mỹ tại cuộc họp do ông Steve Witkoff và Jared Kushner - hai nhà đàm phán chính được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm - dẫn đầu.
Các bảo đảm an ninh được xây dựng dựa trên năm trụ cột chính: cơ chế xác minh do Mỹ dẫn đầu, hỗ trợ quân sự cho quân đội Ukraine, lực lượng đa quốc gia do Pháp và Anh dẫn đầu, nghĩa vụ hỗ trợ ràng buộc pháp lý trong trường hợp có cuộc tấn công mới và hợp tác quốc phòng dài hạn với Ukraine.
Nghĩa vụ ràng buộc pháp lý này được xây dựng theo mô hình Điều 5 về phòng thủ tập thể của NATO, có thể bao gồm viện trợ quân sự, hậu cần, kinh tế và ngoại giao.
Tuy nhiên, cam kết này sẽ cần được quốc hội các nước phê chuẩn - một bước đi có thể gặp nhiều khó khăn tại những quốc gia mà sự ủng hộ dành cho Ukraine đang có dấu hiệu rạn nứt.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết đóng góp của nước ông sẽ cần sự đồng thuận của Quốc hội và giới hạn việc triển khai quân đội ở các quốc gia láng giềng của Ukraine, dù ông cũng khẳng định "về cơ bản, chúng tôi không loại trừ bất kỳ phương án nào."
Trong khi đó, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez thông báo sẽ khởi động các cuộc thảo luận với các đảng phái chính để bàn về đóng góp của Tây Ban Nha, trong đó có thể bao gồm cả thành phần quân đội. Ông Sánchez nói: "Cánh cửa đang mở ra để năm 2026 trở thành năm kết thúc chiến tranh. Đây là một tin rất tốt. Châu Âu chưa bao giờ muốn cuộc chiến này."
Đối với Kiev, một năng lực răn đe đáng tin cậy là điều kiện tiên quyết để họ từ bỏ khát vọng gia nhập NATO vốn đã được ghi trong hiến pháp - điều mà Nga kiên quyết phản đối và Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump không ủng hộ. T
ổng thống Zelensky ca ngợi cuộc họp là một "bước tiến khổng lồ" nhưng lưu ý rằng những nỗ lực này vẫn chưa đủ. Tổng thống Donald Trump cũng lưu ý: "Nó sẽ chỉ đủ khi cuộc chiến tại Ukraine kết thúc."
Trong khi đó, theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gọi cuộc họp là một "sự thể hiện đoàn kết mạnh mẽ", khẳng định: "Chúng ta cùng sát cánh bên Ukraine, một tương lai an toàn, bảo đảm và thịnh vượng đang ở phía trước."
Giới quan sát nhận định, việc Anh, Pháp và các đối tác châu Âu thúc đẩy kế hoạch triển khai lực lượng, cùng với sự hậu thuẫn của Mỹ, cho thấy nỗ lực gia tăng vai trò của châu Âu trong cấu trúc an ninh khu vực, đồng thời tạo thêm sức ép ngoại giao nhằm hướng tới một giải pháp chính trị cho xung đột Ukraine./.
