Nhân kỷ niệm 100 năm báo chí cách mạng Việt Nam (1925-2025), ôn lại di sản Lớp viết báo Huỳnh Thúc Kháng - lớp đào tạo nhà báo đầu tiên tại chiến khu Việt Bắc theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh - một biểu tượng sáng ngời về tinh thần làm báo dấn thân, phụng sự lý tưởng.
Bác Hồ viết báo để làm cách mạng và Người luôn nhất quán quan điểm: Viết sao để đồng bào thấy dễ hiểu, dễ làm theo.
Với những người làm báo, kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam là một sự kiện rất đỗi thiêng liêng, một dấu mốc lịch sử để chúng ta cùng nhìn lại một chặng đường dài phát triển của nền báo chí cách mạng nước nhà. Và thật vinh dự cho đội ngũ những người cầm bút, vì người khai sinh, khơi nguồn cho dòng chảy đó chính là vị Cha già dân tộc – Chủ tịch Hồ Chí Minh – nhà cách mạng, nhà báo vĩ đại!
Với việc sáng lập Báo Thanh Niên - Cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tổ chức tiền thân của Ðảng Cộng sản Việt Nam (ngày 21/6/1925), Hồ Chí Minh không chỉ là người sáng lập nền báo chí cách mạng Việt Nam mà trong cuộc đời cầm bút, Người đã để lại rất nhiều tư tưởng rất sâu sắc, trong đó có tư tưởng về phong cách, đạo đức của người làm báo.
Trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí sáp nhập, tinh giản nhân sự, ngành báo chí truyền thông tiếp tục nhận được sự quan tâm của thí sinh, phụ huynh.
'Lớp này là lớp học viết báo đầu tiên. Tôi mong các chú và các cô thi đua nhau học và hành cho xứng đáng, là những người tiên phong trên mặt trận báo chí… Báo chí cũng phải thực hiện khẩu hiệu: Tất cả để chiến thắng!'. Lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thư gửi Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của Người đối với báo chí, mà còn là mệnh lệnh thiêng liêng gửi đến lớp người cầm bút hôm qua, hôm nay và mai sau.
Là Trưởng phòng biên tập Sự kiện và Nhân chứng, Báo Quân đội nhân dân từ năm 2021, tôi nhận được nhiều bài viết của Đại tá, cựu chiến binh Trần Tiệu gửi đến cộng tác. Bản thảo được ông viết tay cẩn thận, tuy vậy những con chữ dường như run run bởi ông đã ngoài 90 tuổi. Tôi thường nói với các đồng nghiệp: 'Bác Trần Tiệu gần trăm tuổi mà trí tuệ mẫn tiệp và vẫn đam mê viết như thế là quý hiếm lắm!'.
Năm 2025 đánh dấu đúng một thế kỷ vẻ vang của Báo chí Cách mạng Việt Nam tình từ cột mốc tờ 'Thanh Niên' ra số đầu tiên. Trong đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là 'người thầy', 'người dẫn dắt' của báo chí nước nhà với quan điểm và phong cách làm báo vẫn còn ảnh hưởng đến hôm nay và mai sau.
Tôi, đã không biết bắt đầu từ đâu khi đặt bút viết những dòng này, trong những ngày tâm trạng chênh vênh vì quá nhiều đồng nghiệp rời xa, rẽ sang một ngành nghề khác. Họ, đã tạm quên con chữ, tạm quên lấy nét máy ảnh, tạm quên những shoot hình video đặc biệt. Họ, một phần ký ức không thể thay thế trong hơn 20 năm gắn bó với nghề báo của tôi.
Đại úy, nhà báo, nhà văn Lê Thế Thành (Ba Thành), nguyên Thư ký tòa soạn Báo Quân khu 9, nguyên Phó tổng biên tập Báo Văn nghệ Thái Nguyên là người từng cầm súng, cầm bút viết báo, đưa tin tại những nơi cam go, ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở miền Nam. Lúc sinh thời, ông còn gửi gắm nỗi niềm của mình về tình đồng chí, đồng đội, tình đất, tình người Đồng bằng sông Cửu Long qua các tập truyện ngắn như: 'Chị ấy đẹp hơn em', 'Những nẻo đường của gió', 'Người lính chưa về Sài Gòn', 'Những cánh đồng và những dòng sông'…
Thuở nhỏ, tôi đã có ấn tượng khá sâu sắc đối với Văn nghệ Đồng Nai. Bố tôi hay mua sách báo về nhà cho các con, thường là họa báo Liên Xô, Báo Khăn quàng đỏ và Báo Văn nghệ Đồng Nai.
Văn chương và báo chí là hai lĩnh vực gần gũi. Nói về lực lượng, nhiều nhà báo đồng thời là nhà thơ và nhiều nhà thơ kiêm nghề viết báo. Chúng ta có nhiều nhà báo cũng nhà thơ nổi tiếng, nhiều nhà thơ kiêm nghề quản lý báo chí. Nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Đồng Nai cuối tuần xin giới thiệu một số tác phẩm thơ của một số nhà báo ở Đồng Nai.
Trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc 2025, ngày 20-6 tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Hà Nội, nhà báo Tô Đình Tuân, Ủy viên BCH Hội Nhà báo TP.HCM, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động đã ký tặng sách 'Dấu ấn 30 năm nghề báo'.
Trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc 2025 tại Hà Nội, ngày 20-6, nhà báo Tô Đình Tuân, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động đã ký tặng và giới thiệu cuốn sách 'Dấu ấn 30 năm nghề báo' với đồng nghiệp và độc giả Thủ đô.
HNN - Đại tướng Nguyễn Chí Thanh không phải là nhà báo chuyên nghiệp, nhưng ông lại là một ngòi bút chính luận sắc bén giúp luận giải những câu hỏi nóng bỏng từ chiến trường, chiến lược, sách lược đánh Mỹ đến cơm áo người dân...
Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21-6-1925 / 21-6-2025), sáng 20-6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Lương Cường đã gặp mặt, tuyên dương các nhà báo, người làm báo tiêu biểu. Báo Quân đội nhân dân trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Chủ tịch nước Lương Cường.
Điểm tựa mở đường để Hồ Chí Minh trở thành nhà báo lớn là lòng yêu nước, thương dân, khát vọng cứu nước, cứu dân. Trên con đường đấu tranh giải phóng dân tộc, vừa nghiên cứu lý luận vừa hoạt động thực tiễn, Người nhận thức rõ vai trò của báo chí là vũ khí tư tưởng sắc bén, một công cụ tổ chức, tập hợp, giáo dục, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng nhanh chóng, hữu hiệu.
Với gần 20 năm cầm bút, thượng tá Hoàng Xuân Lý - Phó Trưởng phòng công tác Đảng và công tác Chính trị, Công an tỉnh Hà Tĩnh, không chỉ làm nhiệm vụ của một cán bộ trong lực lượng vũ trang mà còn là cây bút sắc sảo, đầy tâm huyết với nghề báo - nghề mà chị gọi là 'nghiệp duyên đặc biệt'.
'Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà báo lỗi lạc, người sáng lập nền báo chí cách mạng Việt Nam, là người định hướng tư tưởng, định hình tôn chỉ, nguyên tắc, phương thức hoạt động cho báo chí cách mạng nước ta'.
Một trong những niềm hạnh phúc của người làm báo là được nhìn thấy những bài viết của mình xuất hiện trên tờ nhật báo hoặc từng bản tin, bài viết nóng hổi được đăng tải kịp thời trên trang báo điện tử nhằm đảm bảo tính thời sự của vấn đề, sự kiện.
Câu chuyện của những nhà báo lão thành, dù đã ở tuổi xưa nay hiếm, giúp thế hệ làm báo hiện nay hiểu hơn về lịch sử và những giai đoạn hào hùng mà báo chí cách mạng đồng hành cùng dân tộc.
100 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam không chỉ là sự nghiệp của những nhà báo chuyên nghiệp mà còn có sự đóng góp của những người viết không chuyên. Những bài báo của họ được viết ra từ thao trường, chốt gác hay những buổi sinh hoạt Đoàn nên chất liệu thực tế đậm đặc và thấm đẫm tinh thần báo chí chân chính: khách quan, nhân văn và vì lợi ích chung.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên sử dụng báo chí như một vũ khí sắc bén và có hiệu lực to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Tròn 1 thế kỷ, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Đảng và dân tộc. Khi Thủ đô Hà Nội và đất nước đang tiến vào kỷ nguyên mới, Báo chí Cách mạng Việt Nam tiếp tục cống hiến, viết nên những trang sử mới, góp sức vì đất nước Việt Nam phát triển, thịnh vượng, hùng cường.
Vì đam mê công tác tuyên truyền nên sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chàng thanh niên quê đất võ Bình Định tên Nguyễn Xuyến (SN 1925, trú ở đường Phan Bội Châu, phường Phước Vĩnh, quận Thuận Hóa, TP Huế) đã tình nguyện làm đội viên Đội Tuyên truyền xung phong (TTXP) Việt Minh Trung Bộ, phục vụ hoạt động cách mạng.
Tròn một thế kỷ, báo chí cách mạng Việt Nam đã viết nên truyền thống vẻ vang, đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Đảng và dân tộc. Ngày nay, khi Thủ đô và đất nước đang tiến vào kỷ nguyên mới với những khát vọng lớn lao, báo chí cách mạng Việt Nam luôn xứng đáng là lực lượng xung kích, đang và sẽ tiếp tục cống hiến, viết nên những trang sử mới tự hào, nỗ lực góp sức vì một đất nước Việt Nam phát triển, thịnh vượng, hùng cường.
Nhà báo lão thành cách mạng Hữu Thọ (1932-2015) có gần 60 năm cầm bút và có những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực báo chí. Ông nổi tiếng với câu nói 'Mắt sáng - lòng trong - bút sắc', sau đó được lấy làm tên một tập sách của ông. Cả cuộc đời lao động báo chí của mình, nhà báo Hữu Thọ đã hành động theo tinh thần đó.
'Lớp này là lớp học viết báo đầu tiên. Tôi mong các chú và các cô thi đua nhau học và hành cho xứng đáng, là những người tiên phong trên mặt trận báo chí… Báo chí cũng phải thực hiện khẩu hiệu: Tất cả để chiến thắng!'.
Trải qua thăng trầm của lịch sử, báo chí không chỉ phản ánh kịp thời hơi thở của thời đại mà còn góp phần quan trọng trong công cuộc đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam không chỉ là ngày của những người làm báo chuyên nghiệp, mà còn là dịp để những người từng cầm bút, khát khao chuyển tải sự thật và cảm xúc đến với cộng đồng nhìn lại hành trình với từng dòng tin, khuôn hình.
Trong 36 năm công tác cho đến ngày nghỉ hưu, tôi đã có 30 năm gắn bó với nghề làm báo với một cơ quan duy nhất là Báo Quảng Trị (cũ). Trước đó 6 năm, tôi công tác trong ngành giáo dục ở tỉnh Phú Khánh (cũ).
Dù đã bước sang tuổi 100, thế nhưng cụ Nguyễn Xuyến (trú tại thành phố Huế) vẫn đọc sách và miệt mài viết báo. Với cụ, viết báo không chỉ là đam mê, mà còn là một nghề và ông luôn bền bỉ với công việc mà mình đã chọn.
Cách đây 100 năm, ngày 21/6/1925, báo Thanh Niên, cơ quan của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc làm chủ bút, kiêm viết báo đã xuất bản số đầu tiên. Dưới sự dìu dắt, lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, báo Thanh Niên và lớp lớp thế hệ các nhà báo vô sản đã dũng cảm, tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tạo bước khởi đầu rất quan trọng về mặt tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, góp phần tập hợp quần chúng nhân dân cả nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nòng cốt là lực lượng Việt Minh đã nổi dậy làm nên cách mạng Tháng Tám, giành chính quyền về tay Nhân dân, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Cách đây tròn một thế kỷ, ngày 21/6/1925, trên đất Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc - người thanh niên yêu nước mang khát vọng giải phóng dân tộc, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã sáng lập tờ Thanh Niên, chính thức khai sinh nền Báo chí cách mạng Việt Nam. Từ dấu mốc lịch sử ấy, một dòng báo chí mới đầy khí phách và lý tưởng ra đời, mang sứ mệnh lớn lao: trở thành vũ khí tư tưởng sắc bén của cách mạng, gắn bó mật thiết với sự nghiệp đấu tranh của dân tộc, vì độc lập, tự do và hạnh phúc của Nhân dân.
Cùng với sự lớn mạnh không ngừng của nền báo chí Cách mạng Việt Nam, 75 năm qua (1950-2025), Hội Nhà báo Việt Nam luôn trung thành với tôn chỉ mục đích của mình là đại diện quyền làm chủ, nguyện vọng, lợi ích hợp pháp của người làm báo Việt Nam, góp phần xây dựng báo chí Việt Nam thực sự là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và diễn đàn của nhân dân.