Làng nghề Hạ Thái tại huyện Thường Tín (Hà Nội) từ lâu đời đã nổi tiếng với nghề sơn mài truyền thống, mỗi năm sản xuất hàng triệu sản phẩm đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Trong thời gian từ ngày 28-11 đến 4-12, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao, các hiệp hội làng nghề, đơn vị, cá nhân tổ chức Triển lãm 'Sản phẩm Sơn mài Việt Nam' tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng.
Sáng nay (25/3), triển lãm tranh 'Câu chuyện Phương Đông' của tiến sĩ Triệu Khắc Tiến khai mạc tại Hà Nội, đem đến cái nhìn tổng quan về nghệ thuật sơn mài đặc biệt của Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời khắc họa một số nét đẹp vĩnh cửu trong văn hóa hai dân tộc.
'Những ngả đường sơn mài' là tên một triển lãm hội tụ 43 tác phẩm của 10 họa sĩ nổi tiếng trong lĩnh vực sơn mài.
Triển lãm hội họa 'Những ngả đường sơn mài' của nhóm họa sỹ tâm huyết với chất liệu sơn ta - một chất liệu bản địa quý, độc đáo, làm mê hoặc nhiều thế hệ họa sỹ hiện đại Việt Nam mở cửa đón khách tham quan từ ngày 23-29/3, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội).
Tôi rất ấn tượng với triển lãm tranh sơn mài Nối... tiếp! của họa sĩ Nguyễn Tiến Ngọc diễn ra cuối năm qua tại Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền (Hà Nội). Nguyễn Tiến Ngọc không ngần ngại vẽ cả chiếc bàn thờ.
Từ xa xưa Hạ Thái (xã Duyên Thái - Thường Tín - Hà Nội) đã nổi tiếng làm đồ sơn son thếp vàng. Hầu như những hoành phi câu đối, án thư, bàn trà khay nước ở quanh vùng hà thành đều do thợ người làng Hạ Thái làm. Những người thợ sơn của làng đều tài hoa. Họ đi khắp nơi để làm đồ cho mọi nhà. Nhất là những gia đình giàu có đều mời gọi thợ làng Hạ Thái đến làm sơn son thếp vàng cho bàn thờ thật sang trọng.
Sơn mài là một trong các chất liệu hội họa độc đáo ở Việt Nam. Nó là sự tìm tòi và phát triển kỹ thuật của nghề sơn (nghề sơn ta) thủ công truyền thống của Việt Nam thành kỹ thuật sơn mài. Tuy nhiên, kỹ thuật mài là điểm khác biệt lớn giữa đồ thủ công mỹ nghệ nước ngoài và tranh sơn mài Việt Nam.
Quê hương là chủ đề triển lãm tranh của họa sĩ Trần Văn Bình (1955-2016) sẽ diễn ra từ ngày 16 đến hết 21-12 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội).
Chiếc 'nhĩ bôi' cán dài hay có thể đặt tên là 'cốc dâng lễ' có vai trò quan trọng trong lễ nghi, tín ngưỡng Đông Sơn và đương nhiên chủ nhân của hiện vật này cũng rõ ràng giữ một vị trí xã hội, tâm linh quan trọng trong các cộng đồng cư dân Đông Sơn. Ngắm chiếc nhĩ bôi, ta có thể liên tưởng tới cuộc rước dâng rượu cho thần thánh hay thủ lĩnh rất điển hình trên những mặt trống đồng kinh điển nhất (Ngọc Lũ, Cổ Loa, Hoàng Hạ, Khai Hóa, Sông Đà…).
Sơn mài Việt Nam ra mắt ở nước ngoài đầu tiên là tại hội chợ đấu xảo quốc tế ở Paris, Pháp vào năm 1937. Ông phó sơn Đinh Văn Thành đã có mặt tại hội chợ nổi tiếng này và trổ tài thao diễn nghề sơn trước công chúng đến thăm hội chợ. Sau này, ông đã đưa nghề sơn mài về làng. Tranh sơn mài truyền thống tại Hạ Thái ra đời vào thời điểm đó và tồn tại phát triển cho đến ngày nay.
Nghề thủ công xưa không được khảo trong các sách chuyên ngành, mà chỉ xuất hiện lẻ tẻ trong các sách dư địa chí, sau cũng ít nhiều được đề cập trong các sách văn hóa tập tục, rồi đến những sách nhỏ khảo cứu làng nghề, ngành nghề...
Làng Hạ Thái, xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, là nơi có nghề sơn mài cổ truyền hằng trăm năm nổi tiếng của tỉnh Hà Tây cũ, nay thuộc Hà Nội.
Sơn mài Hạ Thái giờ đã có một sức sống mới, đứng vững trong các làng nghề thủ công mỹ nghệ có tiếng ở Việt Nam với hàng hóa chủ yếu là xuất khẩu sang các nước trên thế giới.
Trong giới mỹ thuật, họa sĩ - Nhà giáo ưu tú Đoàn Văn Nguyên được biết đến như một gương mặt tiêu biểu đại diện cho lớp họa sĩ thế hệ thứ hai chuyên vẽ tranh sơn mài truyền thống ở Việt Nam.
Với Đỗ Hiệp, tình yêu dành cho hội họa không có chỗ cho nguyên tắc, chuẩn mực. Mọi thứ đến với anh 'thuận tự nhiên'. Tự nhiên thích là vẽ, vẽ cặm cụi, vẽ miệt mài, xong cái này lại đến cái kia. Rồi một ngày đẹp trời, lòng người phơi phới thì bày khoe chơi. Như cái cách anh mở triển lãm '13' vậy!
Bức tranh - bình phong Dọc mùng của họa sĩ Nguyên Gia Trí được đánh giá là tác phẩm sơn mài đẹp nhất Việt Nam. Đây cũng là bức bình phong duy nhất được công nhận là Bảo vật quốc gia tính đến nay.