Bản sắc văn hóa Việt Nam thật độc đáo với hai ngày Lễ trọng là Mùng Mười tháng Ba, ngày Giỗ vua Hùng và ngày Rằm tháng Bảy, ngày cúng những cô hồn. Nói độc đáo vì trên thế giới duy nhất Việt Nam có ngày Giỗ Tổ. Còn cúng các cô hồn thì có ở nhiều nước nhưng không phổ biến ở cấp độ quốc gia, không phổ quát với mọi người dân như Việt Nam.
Nhằm ngày rằm tháng Bảy âm lịch, rể hiền, con thảo xứ Lạng nô nức mang bánh trái cùng đôi vịt béo về thăm, báo hiếu bố mẹ. Tiếng chào mừng, liên hoan diễn ra suốt ba ngày vui nhộn làng trên, xóm dưới.
Chỉ cần thấy người dân ra sông thả cá phóng sinh, nhiều người chuẩn bị ghe, lưới chích điện để nhanh chóng vớt lên bán lại cho khách. Những chú cá tội nghiệp chưa kịp bơi đã bị điện làm cho ngoắc ngoải.
Tại Tịnh xá Ngọc Phú, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai, sáng ngày 15-8 (nhằm ngày rằm tháng 7 âm lịch), Ni sư Thích Nữ Phục Liên-thành viên UBMTTQ thị xã Ayun Pa, trụ trì Tịnh xá Ngọc Phú, cùng các phật tử đã tổ chức trao 250 suất quà cho người nghèo thuộc 4 phường của thị xã Ayun Pa.
Từ việc ăn chay, đi chùa, lễ Vu Lan dần bị 'thương mại hóa' bởi các lời mời mua vé số lấy may và phóng sinh chim tích đức. Giá các mặt hàng tăng cao so với ngày thường.
Trưa ngày 15/8, hàng nghìn người dân đã đến dâng hương tại Phủ Tây Hồ cầu bình an nhân ngày lễ Vu Lan.
Ngày Rằm tháng Bảy, người đi chùa dự lễ Vu Lan thường cài bông hoa hồng trước ngực. Hình ảnh bông hồng cài áo chắc chắn không xa lạ nhưng có lẽ ít người hiểu được ý nghĩa của hành động này.
Dịp ngày rằm tháng 7 (ngày lễ Vu Lan), tại chợ đầu mối TP Thanh Hóa, những hàng hoa tươi đủ màu sắc nhộn nhịp, tấp nập người mua bán suốt đêm. Các xe hoa tươi được người dân khắp nơi mang đến với số lượng lớn gấp nhiều lần so với ngày thường.
Lễ Vu Lan thường được diễn ra vào ngày rằm tháng bảy âm lịch hàng năm. Là ngày mà con cái nhớ về cội nguồn, sinh thành dưỡng dục của mẹ cha, và cũng là ngày mà theo dân gian ta gọi là Lễ xá tội vong nhân. Vào những ngày này mọi người đi lễ từ sáng sớm và tham gia các hoạt động tâm linh do chùa tổ chức.
Mùa lễ Vu lan 2019 vô cùng đặc biệt, khi hai chỉ số ngày âm và ngày dương trên lốc lịch đồng hiện một chữ số đếm tự nhiên ngày rằm tháng Bảy (lịch dương 15/8).
Tuy rằng cúng rằm không phải là điều quá xa lạ đối với dân ta mỗi khi 15 âm lịch hàng tháng. Tuy nhiên vẫn không ít người thắc mắc nên cúng rằm tháng 7 vào ngày nào, giờ nào thì sẽ truyền đạt các mong muốn đến tổ tiên, thần linh tốt nhất.
Lưu ý quan trọng của lễ cúng cô hồn là không cúng xôi, gà, lợn. Chỉ cúng cô hồn bằng các món ăn chay, không cúng đồ mặn vì sẽ khơi dậy tham, sân, si.
MC Đại Nghĩa chia sẻ cách làm 3 món chay từ nấm, bạn có thể áp dụng trong mâm cỗ rằm tháng 7.
Cứ đến Rằm tháng Bảy âm lịch, người dân cả nước lại sắm sửa những mâm đồ lễ cho ngày lễ Vu Lan báo hiếu và lễ Xá tội vong nhân hay còn gọi là cúng cô hồn, 'mở cửa địa ngục'. Đây là một trong những tập tục truyền thống của người Á Đông.
Những ngày Rằm tháng Bảy, lượng khách ăn chay và đặt mua cỗ chay nhiều hơn gấp 3-5 lần ngày thường. Mùa Vu Lan năm nay còn xuất hiện một sản phẩm khá mới lạ là rượu, bia chay.
Lễ Vu Lan trùng với Tết Trung nguyên của người Hán, và cũng trùng hợp với ngày Rằm tháng 7 Xá tội vong nhân của phong tục Á Đông.
Liên quan tới ẩm thực, Vu Lan có những điều thú vị từ mâm cúng gia tiên đến các phong tục tập quán mà nhiều người chưa biết.
Lễ Vu lan báo hiếu cha mẹ cũng là ngày rằm tháng Bảy được xem là một trong những ngày rằm quan trọng nhất trong năm. Dịp này, gia đình nào cũng mua đồ cúng lễ khiến giá cả nhiều mặt hàng tăng cao, đặc biệt là trái cây, hoa tươi, rau củ quả…