Ngôi làng có nhiều người đỗ đại khoa nhất Kinh Bắc

Làng Lương Xá, xã Phú Lương (Lương Tài, Bắc Ninh) với 10 vị tiến sĩ - được xác định là làng khoa bảng có nhiều người đỗ đại khoa nhất xứ Kinh Bắc.

Lịch sử hôm nay 11/9: Các sự kiện nổi bật diễn ra trong ngày 11/9

Các sự kiện nổi bật nhất diễn ra vào ngày 11/9, từ những sự kiện lịch sử chính trị đến những sự kiện văn hóa và xã hội.

Chuyện 'đệ nhất' Đình nguyên Hoàng giáp xứ Quảng

Là một trong sáu người được mệnh danh là 'Lục phụng bất tề phi' của Quảng Nam, Phạm Như Xương còn là nhà khoa bảng đỗ cao nhất của xứ Quảng xưa.

Việt Nam học được gì từ giáo dục Nhật Bản để đất nước phồn thịnh?

Kiến thức chỉ là phần rất nhỏ trong thành tựu của nền giáo dục Nhật Bản và nền giáo dục ấy tạo nên sự phồn thịnh của dân tộc, quốc gia họ như ngày nay. Vậy bí quyết của họ là gì mà tạo nên kỳ tích ấy?

Tiến sĩ từng ba lần từ chối làm quan triều Nguyễn, về quê dạy học là ai?

Đầu thế kỷ 19, một vị tiến sĩ từng 3 lần từ chối chức quan triều Nguyễn để về quê dạy học.

Trạng nguyên Lê Nại

Trạng nguyên Lê Nại (1469-1532) sinh ra trong dòng họ có truyền thống khoa bảng, ông nức tiếng về tài học. Đồng thời ông còn được lưu truyền với cái tên thân mật là 'Trạng Ăn' hoặc 'Trạng nguyên Cơm' vì đức ăn như sấm.

Vị Hoàng giáp 'thà làm ma nhà Lê, quyết không làm quan nhà Mạc'

Sau khi chiếm ngôi nhà Lê, Mạc Đăng Dung cho người tìm ép vời Hoàng giáp Nguyễn Thái Bạt vào chầu để bổ dụng chức Đô ngự sử.

Bác Hồ và Phật giáo

Xuất thân trong các cuộc vận động của Phật giáo (1963-1966), thời đi theo kháng chiến (1966-1975), tôi có nhiều dịp chuyển thư từ, hình ảnh của Hòa thượng Thích Đôn Hậu và bà con Phật tử tập kết ngoài miền Bắc vào cho các chùa và đồng bào theo Đạo Phật ở Huế.

Khái niệm 'Đảng cầm quyền' trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Điểm đặc biệt, Di chúc là văn kiện duy nhất trong hàng nghìn văn kiện của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà trong đó Người đã sử dụng chính thức khái niệm 'Đảng cầm quyền' với các tiêu chí rất cụ thể như là các phẩm chất 'sống còn' của Đảng.

Dòng họ 'kế thế khoa đăng', 4 đời 5 lần đi sứ

Dòng họ Nguyễn Trọng không chỉ nổi danh khoa bảng xứ Nghệ, mà còn nổi tiếng trong lĩnh vực ngoại giao của đất nước thời kỳ phong kiến.

Tham tụng Lê Hy

Tài học xuất chúng, đỗ đạt khi còn trẻ tuổi và làm đến chức Tham tụng trong phủ Chúa, đứng đầu lục bộ, có nhiều đóng góp cho việc hoàn thành bộ quốc sử Đại Việt sử ký toàn thư... ông chính là Lê Hy, người con xuất chúng của vùng đất Thạch Khê - nay là xã Đông Khê (huyện Đông Sơn).

'Từ thụ yếu quy' - Tâm huyết của vị quan thanh liêm

Làm quan thanh liêm dễ hay khó? Chắc chắn là không dễ dàng bởi xung quanh nhiều cám dỗ và nhiều kẻ vu vơ che mắt. Làm quan thanh liêm, những gì là được nhận và những gì là không được phép nhận? 'Từ thụ yếu quy' - Một tác phẩm của Đặng Huy Trứ - là tâm huyết của một trí thức, một vị quan thanh liêm đồng hành cùng vận mệnh đất nước. Tác phẩm còn có giá trị nhắc nhở cho các thế hệ sau, khi bước vào chốn quan trường thực hiện nghiêm đạo đức công vụ, tránh xa những cám dỗ, ma lực của đồng tiền bất chính.

Lừng lẫy khoa bảng Phù Khê

Xã Phù Khê (Từ Sơn, Bắc Ninh) không chỉ là vùng quê giàu truyền thống cách mạng mà còn là vùng đất nổi tiếng trong lịch sử khoa bảng...

Vì sao lão thần uống 3 ly rượu, ăn 2 miếng thịt lại được tha chết?

Vào thời vua Càn Long, có một vị lão thần 70 tuổi cũng vì làm vua không vui mà bị khép tội chết. May mắn là về sau, nhờ việc ông ăn 2 hai miếng thịt, uống 3 chén rượu mà được miễn chết.

Danh tướng nào phò tá 4 đời vua Lê, 70 tuổi vẫn lập đại công?

Đây là công thần khai quốc thời Lê sơ, từng tham gia hội thề Lũng Nhai và làm quan trụ cột qua bốn đời vua.

Trẻ có hơn '2 vòng xoáy' trên đầu có nghĩa là gì? Có liên quan đến chỉ số IQ không?

Mọi người đều có một vòng quay (hay còn gọi là xoáy) trên đỉnh đầu, đặc biệt là ở tuổi thơ ấu. Có rất nhiều quan niệm dân gian về việc khoáy đầu.

Huyện Thường Tín: xét duyệt bước 2 mẫu tượng Đại thi hào Nguyễn Du

Ngày 3/8, huyện Thường Tín (TP Hà Nội) tiếp tục tiến hành tổ chức họp Hội đồng Nghệ thuật xét duyệt mẫu tượng bước 2, tượng Danh nhân văn hóa thế giới, Đại thi hào Nguyễn Du sẽ được đúc bằng đồng…

Dâng hương tưởng niệm 150 năm ngày mất ông tổ nghề nhiếp ảnh

Nhân kỷ niệm 150 năm (1874-2024) ngày mất danh nhân Đặng Huy Trứ, sáng 19/7, Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên Huế tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tại nhà thờ cụ Đặng Huy Trứ (phường Hương Xuân, thị xã Hương Trà).

Bài thi đỗ trạng nguyên lừng danh sử Việt

Thông qua bài thi, Vũ Kiệt không chỉ đỗ đạt cao, ông còn chứng minh được trí tuệ uyên bác của mình trên nhiều lĩnh vực khác nhau...

Hà Duy Phiên: 'Quan lại cao cấp, học giả uyên thâm'

Dù không đỗ đại khoa song lại ghi nhiều dấu ấn trong sự nghiệp quan trường. Ông chính là Thượng thư Hà Duy Phiên - vị đại quan thời Nguyễn, dốc lòng phụng sự 3 triều vua.

Tài sản của 'phòng nhì' - Bắc thang hỏi chuyện kê khai... (bài 3)

Việc kê khai và xử lý tài sản bất minh hiện chỉ giới hạn ở vợ, chồng, con cái trong gia đình chứ chưa thể 'vươn tay' ra với người khác, trong đó có khối tiền, tài sản không hề nhỏ mà quan chức chuyển cho các 'phòng nhì', 'em gái'. Đây vẫn là khoảng trống lớn khó 'bịt' bằng pháp lý...

Phát huy giá trị di sản văn hóa gắn liền với Đốc trấn Ngô Thì Sỹ tại Lạng Sơn

Trong lịch sử, Lạng Sơn là vùng đất có vị trí trọng yếu, vì vậy, các triều đại phong kiến đều cử các vị quan lên trấn giữ, trong đó có Đốc trấn Ngô Thì Sỹ. Suốt thời gian làm quan tại Lạng Sơn, ông đã có công phát hiện, tôn tạo nhiều danh thắng, sáng tác thơ, văn ca ngợi cảnh đẹp của xứ Lạng. Để ghi nhớ công lao của Đốc trấn Ngô Thì Sỹ và phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn đến thế hệ trẻ, các cấp, ngành trong tỉnh đã có nhiều giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa gắn liền với ông.

Giai thoại chấm thi cho người nhà của vị Hoàng giáp cưỡi bò

Không chỉ là vị Hoàng giáp nổi tiếng thời Lê, Trần Văn Trứ còn là một người thầy có cách giáo dục lạ lùng nhưng hiệu quả.

Ngôi đền thờ hai cha con cùng đỗ Trạng nguyên

Sử Hy Nhan và Sử Đức Huy là một trong những trường hợp đặc biệt trong lịch sử khoa bảng Việt Nam khi cả hai cha con cùng đỗ Trạng nguyên.

Về Phúc Triền thăm đền thờ hai vị Tiến sĩ

Là một trong những làng thuộc đất học Cổ Bôn xưa (nay là xã Đông Thanh, huyện Đông Sơn), Phúc Triền nổi danh với nhiều người đỗ đạt, làm quan. Về Phúc Triền, ghé thăm Di tích đền thờ bia ký hai vị Tiến sĩ họ Lê Khả, hậu thế thêm phần kính ngưỡng về sự học của người xưa.

Đề xuất đưa tên danh nhân Lưu Đình Chất vào quỹ tên đường

Tại hội thảo 'Vai trò của danh nhân Lưu Đình Chất trong lịch sử dân tộc và việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản', các nhà sử học đề xuất đưa tên ông vào quỹ đặt tên đường ở Thanh Hóa.

Danh nhân Lưu Đình Chất – vị Tiến sĩ, Tể tướng phủ Chúa kiệt xuất thời Lê Trung hưng

Không chỉ là một danh sĩ tiêu biểu, Tiến sĩ, Tể tướng Lưu Đình Chất còn từng được nhân dân nhớ ơn bởi những đóng góp cho quê hương đất nước, từ khai hoang lấn biển đến quan tâm đời sống của dân nghèo…

Vai trò và những đóng góp của Danh nhân Lưu Đình Chất với lịch sử dân tộc

Ngày 6/7, Hội thảo 'Vai trò của Danh nhân Lưu Đình Chất trong lịch sử dân tộc và việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản về ông' đã diễn tại Trung tâm hội nghị huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Thời thế xoay chiều, 3 tuổi an tâm lập nghiệp, tài lộc về như thác

Thời thế xoay chuyển, 3 con giáp an tâm lập nghiệp, tài lộc đổ về như mưa, sự nghiệp 'thuận buồm xuôi gió'.

Ngắm động Từ Thức hoang sơ, kỳ vĩ

Động Từ Thức nằm ở xã Nga Thiện, huyện Nga Sơn (Thanh Hóa), là hang động hoang sơ, kỳ vĩ gắn với câu chuyện ly kỳ của chàng Từ Thức gặp nàng tiên Giáng Hương.

Vì sao nhân vật đảm nhiệm chức vụ Bật Mã Ôn trước Tôn Ngộ Không lại qua đời dù làm quan Thiên Đình?

Không chỉ có danh tính không ai ngờ tới, nhân vật đảm nhiệm chức quan Bật Mã Ôn trước Tôn Ngộ Không lại sớm qua đời vì thiếu đi 1 năng lực mà vị thần tiên nào trên Thiên Đình cũng có.

Tác giả chủ biên Bộ luật Hồng Đức: Tư tưởng tiến bộ và coi trọng phụ nữ, trẻ em

Trong lịch sử tư pháp Việt Nam, Danh nhân Tiến sĩ Nguyễn Duy Tiếu được biết đến là một nhân vật kiệt xuất, ông là người giữ vai trò chủ biên bộ luật Hồng Đức - một văn kiện pháp lý không chỉ có giá trị về mặt luật pháp mà còn chứa đựng những tư tưởng tiến bộ, bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và người dân. Những câu chuyện về ông vẫn còn được lưu truyền, minh chứng cho tinh thần gần gũi với nhân dân, ngay cả trong thời kỳ xã hội phong kiến độc tôn Nho giáo.

Đọc lại 'Đặng Dịch Trai ngôn hành lục'

'Đặng Dịch Trai ngôn hành lục' của tác giả Đặng Huy Trứ (1825 - 1874). Ông được cụ Phan Bội Châu ca ngợi là người 'trồng mầm khai hóa đầu tiên ở Việt Nam'. Ngoài tài năng thiên bẩm, trí tuệ và đức độ của Đặng Huy Trứ còn được bồi đắp, nuôi dưỡng từ nếp nhà, đặc biệt là sự dạy bảo nghiêm từ của một người cha mẫu mực. Sự dạy bảo đó được Đặng Huy Trứ ghi lại trong 'Đặng Dịch Trai ngôn hành lục', một cuốn sách viết dưới dạng hồi ức về lời nói và việc làm của thân sinh tác giả, Dịch Trai - Đặng Văn Trọng.

Mộ và nhà thờ Võ Xuân Cẩn được công nhận là di tích lịch sử quốc gia

Di tích lịch sử quốc gia mộ và nhà thờ Võ Xuân Cẩn có giá trị lịch sử văn hóa tiêu biểu; bia 'Tứ triều nguyên lão' là cổ vật có giá trị về mặt nghệ thuật và tư liệu.

Mộ và nhà thờ Đông các đại học sĩ Võ Xuân Cẩn được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia

Ngày 25/6, tại thôn Hòa Luật Nam, xã Cam Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) diễn ra lễ công bố quyết định và trao bằng xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia mộ và nhà thờ Đông các đại học sĩ Võ Xuân Cẩn.

Quảng Bình: Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn là Di tích lịch sử Quốc gia

Ngày 25-6, tại thôn Hòa Luật Nam, xã Cam Thủy (huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình), đã diễn ra Lễ công bố quyết định và trao bằng xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia Mộ và Nhà thờ Võ Xuân Cẩn.

Tiết lộ lý do thật sự về việc Triển Chiêu lại đột ngột biến mất chỉ sau một đêm Bao Chửng qua đời

Việc Triển Chiêu đột ngột biến mất sau cái chết của Bao Chửng luôn nhận được sự quan tâm từ đông đảo mọi người.

Trạng nguyên 'tung quyển thi' và chuyện hai anh em được phong phúc thần

Đỗ Lý Khiêm và Lương Đắc Bằng ngang tài ngang sức khiến cho vua và các quan trường thi không thể chấm ai hơn, ai kém.

Kỷ niệm 114 năm Ngày mất nhà thơ yêu nước Phan Văn Trị

Ngày 22-6, tại Bến Tre, UBND huyện Giồng Trôm tổ chức lễ kỷ niệm 114 năm Ngày mất nhà thơ yêu nước Phan Văn Trị (22-6-1910 - 22-6-2024).

Làm 'đầy tớ' nhân dân là hạnh phúc của người cán bộ

Ngày 9-5-2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ký ban hành Quy định chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới (Quy định số 144-QĐ/TƯ).

Vẻ vang dòng họ nối đời ghi danh bảng vàng ở làng Kẻ Vẽ

Trong 4 họ gốc ở làng Kẻ Vẽ (Đỗ, Nguyễn, Phạm, Phan), họ Phạm được xếp hàng đầu với 9 vị đại khoa trong tổng số 22 tiến sĩ của làng.

Thơ nhàn của Nguyễn Trãi trong Quốc âm thi tập

Thơ Nguyễn Trãi thường thể hiện tâm trạng của người coi thường danh lợi, không ham hố vinh hoa phú quý mà luôn luôn đề cao nhàn tản thảnh thơi.

Người xưa chống quan lại ăn hối lộ thế nào?

Pháp luật thời nào cũng có những quy định ngăn cản các hành vi nhận hối lộ, phạt nặng các quan lại ăn hối lộ. Triều đình phong kiến cũng thường chi các khoản 'dưỡng liêm' để mong quan lại không vì lòng tham mà ăn của đút. Nhưng, dù phòng ngừa đủ cách, thời nào thì việc ăn hối lộ cũng vẫn cứ xảy ra.

Về nơi 'ra ngõ gặp... di tích' bên bờ sông Lam

Nằm phía Nam của huyện Nam Đàn, thuộc mạn hữu ngạn sông Lam, Trung Phúc Cường (gồm 3 xã: Nam Trung, Nam Phúc, Nam Cường trước đây) thực sự là một vùng đất khoa bảng và giàu truyền thống cách mạng. Ngày nay, về Trung Phúc Cường, một đặc điểm rất dễ nhận biết là có nhiều tấm bảng di tích được cắm dọc đê sông Lam. Trong đó có đến 4 di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia và 12 di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Có người còn nói vui, đây là vùng đất hiếm hoi trong tỉnh mà… ra ngõ gặp di tích.