Những ngày đầu xuân, chúng tôi trở lại xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên - vùng đất vừa đi qua một năm với nhiều biến động bởi mưa lũ, vẫn còn in dấu những vết bùn trên hiên nhà, những bờ suối chưa kịp lành, những con đường đất còn lổn nhổn đá sỏi. Nhưng giữa không gian ấy, nhịp sống mới đang hồi sinh. Khói bếp lam chiều lại bay lên, tiếng cười nói rộn ràng hơn, và đâu đó, sắc áo xanh của bộ đội vẫn lặng lẽ hòa vào đời sống thường ngày của bà con.
Xuân về nơi biên cương, trong sắc màu rực rỡ của hoa đào, hoa lê,… đồng bào dân tộc Mông đen, tỉnh Lạng Sơn lại say sưa ngân lên những khúc dân ca mộc mạc, sâu lắng đã nuôi nấng họ từ tấm bé.
Từ vùng ven suối nghèo khó năm nào, người dân làng tái định cư Suối Cạn (xã Phú Thiện, Gia Lai) nay đã an cư trong mái nhà mới, thắp lên niềm tin về cuộc sống ổn định.
Tết năm nay đến với tôi rất khẽ. Không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ sâu để khiến lòng người chùng lại. Giữa những ngày cuối năm, khi gió xuân còn lẫn trong cái lạnh quen thuộc của miền trung du, tôi chợt nhận ra mình đang đứng giữa một thời khắc đặc biệt: cái Tết đầu tiên sau ngày Bắc Kạn và Thái Nguyên chung một mái nhà.
Bản Nà Khương (xã Nghĩa Đô, Lào Cai) là nơi người Tày lặng lẽ gìn giữ bản sắc văn hóa giữa đại ngàn Tây Bắc, với những mái nhà sàn và nghề dệt thổ cẩm truyền thống.
Với khát vọng gìn giữ tinh hoa ẩm thực dân tộc Thái, chị Lù Thị Hạnh dành trọn tâm huyết cho từng món ăn truyền thống. Từ đó, chị lựa chọn khởi nghiệp bằng chính những hương vị núi rừng thân quen, không chỉ để lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc mà còn góp phần gắn kết cộng đồng, nhất là trong những ngày Tết đến, xuân về.
Mùa Xuân lại về trên núi rừng Tây Bắc. Sương sớm bảng lảng trên những triền đồi, những mái nhà mới ánh lên màu đỏ tươi giữa nền đất còn in dấu bùn lũ. Tiếng trẻ con ríu rít trước hiên nhà, tiếng gà gáy vọng từ bản xa, mùi khói bếp quyện trong làn gió lạnh cuối năm - tất cả tạo nên một Sơn La bình yên, tưởng như chưa từng trải qua những tháng ngày tang thương.
Đại gia đình năm đời cùng tụ họp về nhà của cụ bà để ăn bữa cơm đoàn viên.
Mùa xuân ở phố núi Cao Bằng không đến bằng những dấu hiệu ồn ào hay rực rỡ. Xuân về rất khẽ, tựa như hơi thở mỏng của đất trời, khe khẽ chạm vào từng mái nhà, vào triền núi, vào lòng người. Khi những cơn gió lạnh cuối đông còn nấn ná, phố núi đã âm thầm chuyển mình trong làn sương sớm, trong sắc xanh non vừa nhú, trong mùi khói bếp bảng lảng mỗi chiều. Không phô trương, không vội vã, mùa xuân nơi miền non nước ấy lặng lẽ lan tỏa, đánh thức những rung cảm tinh khôi, ấm áp và bền bỉ, như chính nhịp sống, con người và ký ức đã làm nên hồn cốt của phố núi Cao Bằng.
Chiều 30 Tết đầu tiên sau ngày đất nước hòa bình, đó là Tết Bính Thìn 1976. Giữa khoảng sân quê còn phảng phất mùi khói bếp, o tôi vồn vã, gọi vào: 'Cụ mi mô rồi, tui cho đòn bánh tét cúng ông mệ'.
Khi làn gió bấc đầu mùa khẽ chạm mặt sông Tiền, miền Tây bắt đầu trở mình trong tiết trời se lạnh. Cái lạnh rất nhẹ, vừa đủ để người ta nhận ra đất trời đã sang mùa khác. Giữa mênh mông nắng, mênh mông gió, làn khói bếp quê nhà bảng lảng bay lên từ những mái lá ven sông, quyện cùng giọng ai đó cất lên bài vọng cổ 'Lá trầu xanh'.
Mường Đủ xưa - nay là xã Thạch Bình, vùng đất yên bình nơi hạ lưu sông Bưởi, nơi đồng bào Mường và Kinh quần cư qua bao thế hệ. Dẫu cuộc sống hôm nay đã nhiều đổi thay, nhưng mỗi dịp xuân về, bản làng nơi đây vẫn lưu giữ trọn vẹn sắc màu Tết truyền thống - mộc mạc, ấm áp và đậm hồn quê.
Việt Nam ta một năm có rất nhiều ngày Tết. Trong đó Tết Nguyên đán là ngày Tết quan trọng, thiêng liêng nhất khi gắn với thời khắc chuyển giao năm cũ và năm mới. Cũng vì ý nghĩa đó, Tết Nguyên đán thường được biết đến là Tết sum vầy.
Tết có thể đổi thay rất nhiều theo nhịp sống hiện đại, phố phường rực rỡ ánh đèn, những chuyến du lịch nối dài, mâm cỗ giản lược để đỡ mệt. Nhưng có một nơi dường như chưa từng mất đi linh hồn của Tết, đó là căn bếp của mẹ. Ở đó, Tết không đo bằng số ngày nghỉ hay mâm cao cỗ đầy mà được đong bằng mùi khói bếp, bằng tiếng dao thớt lách cách, bằng đôi tay quen thuộc đã nấu nướng cho cả gia đình suốt một năm dài.
Mỗi dịp Tết, người Thái trắng ở xã Tân Thành, Thanh Hóa lại làm bánh chưng đen để cúng tổ tiên. Chiếc bánh nhỏ ấy là nét văn hóa độc đáo, chỉ có trong phong tục của họ.
Sinh ra trong thời đại số, lớn lên cùng nhịp sống nhanh và mạng xã hội, Tết trong ký ức của thế hệ Gen Z đã không còn giống Tết của ông bà, cha mẹ. Nhưng điều đó có đồng nghĩa với việc Tết đang 'nhạt' đi trong mắt người trẻ?
Ở Pháp, Tết đến không rộn ràng bằng tiếng xe, chợ hoa hay mùi khói bếp như ở quê nhà. Mùa đông khiến trời tối sớm, nhịp sống vẫn đều như mọi ngày, còn những người Việt xa xứ phải tự xoay xở giữa lịch học, lịch làm và nỗi nhớ nhà. Nhưng cũng chính trong bối cảnh ấy, Tết lại được 'làm ra' theo một cách rất riêng: bằng cộng đồng.
Ngồi bên cửa voóng ngôi nhà sàn trong khoảnh khắc chuyển giao năm cũ - năm mới, giữa làn khói bếp quyện vào hương nồi bánh chưng vừa vớt, tôi được chứng kiến một nghi lễ thiêng liêng của người Mường. Người già trong nhà trịnh trọng bày lễ, kính báo tổ tiên năm mới đã về. Con cháu quây quần, thành kính dâng hương, mời tổ tiên về chứng giám, sum họp, ăn Tết cùng gia đình.
Tết với người Việt là khoảnh khắc trở về. Trở về ngôi nhà có mùi khói bếp quen thuộc, có cành mai vàng trước hiên, có bữa cơm tất niên đủ đầy và tiếng cười rộn rã của con trẻ. Là thời khắc ai cũng mong được sum vầy, được ngồi bên nhau khi giao thừa chạm ngõ.
Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, khi sương còn giăng mờ trên lối núi, khói bếp đã quyện nhẹ trong thung sâu bản Lân Đặt. Từ trong những căn nhà sàn vừa được sửa lại sau lũ, ánh lửa bập bùng sưởi ấm gian nhà nhỏ; ngoài hiên, những trái quýt cuối vụ vàng ươm được đặt gọn gàng, báo hiệu một cái tết đủ đầy hơn mọi năm.
Giữa mùa đông nước Nga, nồi bánh chưng của người Việt xa xứ trở thành hơi ấm tinh thần, mang theo hương vị Tết quê nhà.
Những ngày áp Tết, Hà Nội không ồn ào theo cách người ta vẫn nghĩ. Thành phố lạnh, cái lạnh mỏng mà sâu, len vào từng nếp áo, từng bậc thềm, từng kẽ nhớ. Gió từ phía sông Hồng thổi về, mang theo mùi phù sa lẫn trong mùi khói bếp, mùi lá dong, mùi của những buổi chợ sớm còn đẫm sương. Tháng Chạp đứng ở cuối năm, lặng lẽ như một người giữ cửa thời gian, khẽ khàng nhắc rằng mọi bộn bề rồi cũng sẽ khép lại.
Mỗi độ xuân về, khi sương núi còn vương trên mái nhà sàn, khi bếp lửa hồng ấm dần lên giữa giá rét vùng cao, mâm cỗ Tết của đồng bào Cao Bằng lại lặng lẽ hiện diện như một bản hòa ca ẩm thực đầy dư vị. Ở đó, không chỉ có những món ăn để thưởng thức mà còn là sự kết tinh của non nước, khí hậu, tập quán sinh hoạt và nếp nghĩ, nếp sống của con người nơi địa đầu Tổ quốc. Phong vị mâm cỗ Tết vùng cao Cao Bằng vì thế mang hồn núi, vị suối, mùi khói bếp và cả tình người ấm áp - một nét văn hóa độc đáo, mộc mạc mà sâu lắng,
Góc bếp của ngoại nhỏ thôi, nhưng với tôi, đó là cả một thế giới. Gian bếp lợp ngói cũ, vách đã nhuộm màu thời gian, kiềng ba chân đen bóng vì khói củi.
Khi mùa Xuân đến, làng cổ Đường Lâm bước vào một nhịp điệu rất riêng. Những bức tường đá ong nghiêng mình trong ánh nắng non, mùi khói bếp lẫn hương trầm len nhẹ qua từng mái nhà thâm nâu.
Giữa núi rừng Thái Nguyên, Tết ở làng Thái Hải mang đến trải nghiệm an yên hiếm có, nơi du khách sống cùng văn hóa Tày trong ngôi làng được thế giới vinh danh.
Ngày 29 tháng Chạp, ngày cuối cùng của năm âm lịch, Chợ Hàng Bè (Hà Nội) đông khách từ sớm. Nhiều gia đình tranh thủ hoàn tất mâm cỗ tất niên và chuẩn bị cho đêm giao thừa.
Khi sắc đào thắm, mai vàng bắt đầu bung nở trong cái se lạnh dịu dàng của những ngày cuối đông, ấy là lúc mùa xuân gõ cửa. Trong muôn vàn mảnh ghép làm nên phong vị ngày Tết, có lẽ 'bếp Tết' và việc chuẩn bị mâm cơm cúng gia tiên luôn là nét chấm phá ấm áp nhất, là nơi kết tinh của lễ nghĩa và tình thân của người Việt. Trong dòng chảy của thời đại 4.0, khi nhịp sống hối hả len lỏi vào từng nếp nhà, 'bếp Tết' đã mang một diện mạo mới, tiện lợi hơn, nhanh chóng hơn, nhưng cũng đầy trăn trở về sự mất, còn của những giá trị xưa cũ.
Tết là một cái cớ dịu dàng để những vòng tay được nối dài. Là khi những khoảng cách được thu ngắn lại, không phải bằng bước chân, mà bằng sự quan tâm. Là khi những ký ức cũ không nằm yên trong quá khứ, mà sống lại trong hiện tại, qua những hành động rất đỗi bình thường.
Mùa đông giá lạnh, thật thú vị khi được ngồi bên bếp lửa sưởi ấm, uống trà, nướng ngô… Những ngày cuối đông, chúng tôi có dịp về bản ở vùng cao Lào Cai, nghe người già kể chuyện xưa, về nét văn hóa độc đáo giàu bản sắc trong 'miền thiêng' không gian nhà sàn truyền thống dân tộc Tày.
Xu hướng 'Tết Xanh' với điểm nhấn là mâm cỗ 'Zero Carbon' đang lan tỏa mạnh mẽ. Lựa chọn mâm cỗ 'Zero Carbon' chính là lời cầu chúc ý nghĩa nhất cho năm mới.
Những ngày cuối năm, làng Vĩnh Hòa (xã Yên Thành, Nghệ An) đỏ lửa suốt ngày đêm. Hương nếp mới, lá dong quyện trong khói bếp báo hiệu một mùa Tết đang đến gần.
Người Việt hay nói 'trước thềm năm mới'. Nghe nhẹ thôi, mà gợi nhiều lắm. 'Thềm' là chỗ chuyển tiếp. Không hẳn ở trong nhà, cũng chưa hẳn bước ra ngoài. Là nơi người ta dừng lại một chút, phủi bụi chân, hít một hơi sâu, ngoái nhìn phía sau rồi mới bước tiếp.
Tết là thời điểm khép lại một năm cũ, mở ra hy vọng mới và nhắc mỗi người trân trọng hơn những khoảnh khắc bên gia đình.
Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, chùa Bằng (P.Hoàng Liệt, TP.Hà Nội) khoác lên mình sắc xuân rực rỡ với đào thắm, quất vàng và muôn hoa cây cảnh truyền thống...
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, tư duy về Tết đang thay đổi. Ngày càng nhiều phụ nữ nhận ra rằng, Tết không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền được nghỉ ngơi, được yêu thương chính mình.
Tết không chỉ đến từ sắc đào, bánh chưng hay những gian hàng rực rỡ quà biếu. Có một mùa Tết khác, bắt đầu từ bếp lửa quê, từ ký ức mâm cơm gia đình, từ bàn tay những người trẻ chọn quay về với đặc sản bản địa để mở một cánh cửa mới cho thị trường Tết. Ở đó, bò giàng, lợn giàng vùng cao hay con lươn đồng không chỉ là món ăn, mà trở thành câu chuyện mang theo hương đất, mùi khói bếp và khát vọng đi xa...
Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, thôn Nậm Mạt, xã Mường Bo như rộn ràng hơn. Gió xuân từ triền núi thổi về mang theo mùi khói bếp, mùi gỗ mới và cả tiếng cười của trẻ nhỏ. Nếu ai từng chứng kiến nơi đây trong những ngày sau hoàn lưu bão số 10 năm 2025 đi qua, hẳn sẽ không khỏi ngỡ ngàng và hạnh phúc trước diện mạo của những ngôi nhà ở khu tái định cư thôn Nậm Mạt hôm nay.
Hoa hậu Dạ Minh Châu lại bồi hồi nhớ về những ký ức Tết của tuổi thơ đong đầy yêu thương bên gia đình nơi miền Tây sông nước.
Xuân không đến ồn ào mà khẽ khàng theo làn khói bếp chiều cuối năm, khi nồi bánh chưng bắt đầu sôi lục bục giữa sân nhà.
Đêm 27 Tết, nhiều gia đình tại TP.HCM thức trắng bên bếp lửa nấu bánh chưng, bánh tét, gìn giữ phong tục truyền thống khi thời khắc năm mới cận kề.
Những ngày giáp Tết, giữa nhịp sống hối hả của đô thị, cảm giác nôn nao, háo hức lại trỗi dậy trong nhiều người một cách rất tự nhiên. Đó là khát khao được trở về, về quê nhà, về với mâm cơm có những người thân yêu, về với mùi khói bếp, hương trầm, bên tiếng cười rộn rã - những hình ảnh đã in sâu trong ký ức. Tết, tự bao giờ, vẫn là sự trở về thiêng liêng trong tâm thức mỗi người.
Tết về thôn Yên Thượng không ồn ào, không vội vã. Nó đến chậm rãi theo từng cơn gió lạnh cuối năm, theo mùi khói bếp vương trong không gian chiều đông, theo nhịp chân quen thuộc trên những con đường bê tông xen lẫn đường nhựa uốn mình qua từng xóm nhỏ. Hai bên đường, những bức tường rào xây bằng gạch nối tiếp nhau, thẳng hàng và vững chãi, thay cho hàng rào chè tàu của một thời xa cũ. Làng quê mang dáng dấp mới, gọn gàng và ngăn nắp hơn, nhưng nhịp sống vẫn chậm rãi, đằm sâu. Và giữa nhịp đổi thay ấy, phong tục gói bánh chưng Tết vẫn bền bỉ hiện diện như một mạch nguồn văn hóa chưa bao giờ ngắt quãng.