Tiến sĩ Angela Pratt, Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, trao đổi về tác hại của thuốc lá, cũng như những khuyến cáo trong việc đánh thuế thuốc lá tại Việt Nam.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), giá 1 bao thuốc lá ở Việt Nam đứng gần thấp nhất trong khu vực Tây Thái Bình Dương. Điều này khiến người có thu nhập thấp và người mới hút, kể cả trẻ em hay trẻ vị thành niên đều rất dễ tiếp cận với thuốc lá. PV Báo PNVN có cuộc trao đổi với ThS.BS Phan Thị Hải - Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá - xung quanh vấn đề này.
Tăng thuế và giá các sản phẩm thuốc lá không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong mà còn giúp tăng nguồn thu từ thuế thuốc lá cho ngân sách, giúp thúc đẩy việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững của nước ta.
Tỷ lệ thuế thuốc lá trên giá bán lẻ ở Việt Nam chỉ 36%, quá thấp so với mức khuyến cáo của tổ chức y tế thế giới là 75%, khiến việc mua và sử dụng thuốc lá khá dễ dàng.
Sản lượng thuốc lá tiêu thụ ở Thái Lan ít hơn 1/2 so với sản lượng tiêu thụ ở Việt Nam nhưng doanh số thu thuế từ thuốc lá lại cao gấp 3 lần. Sản lượng thuốc lá tiêu thụ ở Philipines cũng thấp hơn đáng kể so với Việt Nam nhưng doanh thu từ thuế cao gấp hơn 4 lần. Điều này cho thấy, tỷ lệ thuế Việt Nam còn rất thấp và nếu tăng thuế thì nguồn thu ngân sách sẽ tăng lên rất đáng kể.
Tăng thuế thuốc lá sẽ giúp đạt mục tiêu kép về giảm tỷ lệ sử dụng, giảm bệnh tật và tử vong, đồng thời giúp tăng cho ngân sách nhà nước. Đây là ý kiến của bà Phan Thị Hải - Phó Giám đốc Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) tại Hội thảo chia sẻ thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá do Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá tổ chức ngày 8/5, tại Hà Nội.
Giải pháp tăng thuế thuốc lá được các chuyên gia đánh giá là hiệu quả kép khi vừa giúp giảm tiêu dùng, giảm bệnh tật, vừa tăng nguồn thu cho ngân sách.
Hiện nay, giá bán lẻ thuốc lá ở Việt Nam khá thấp, nên người có thu nhập thấp và người mới hút, kể cả trẻ em và trẻ vị thành niên đều có thể dễ dàng mua thuốc, bắt đầu hút thuốc. Còn những người đang hút thì sẽ có ít động lực để bỏ thuốc vì chi phí thấp.
Từ năm 2008 đến 2019, Việt Nam đã ba lần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá. Tuy nhiên, mức tăng còn quá thấp và khoảng cách thời gian giữa các lần điều chỉnh quá dài, không đủ để tác động đến hành vi tiêu dùng.
Khuyến nghị của WHO, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030, Việt Nam cần áp dụng phương án tăng thuế mạnh hơn so với các phương án của Bộ Tài chính. Cụ thể, WHO và Bộ Y tế đề xuất áp dụng thuế tuyệt đối theo lộ trình để đạt 15.000 đồng/bao vào năm 2030 thì sẽ thu được 46,4 nghìn tỷ đồng vào năm 2030.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sử dụng thuốc lá đã và đang gây ra gánh nặng bệnh tật và tử vong sớm tại Việt Nam, với hơn 100.000 ca tử vong do thuốc lá mỗi năm, trong đó 84.500 người tử vong/năm do hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do tiếp xúc thụ động với khói thuốc.
Theo các chuyên gia dù thuế đã tăng, giá thuốc lá ở Việt Nam vẫn rẻ, khiến việc kiểm soát tiêu dùng kém hiệu quả, để lại nhiều hệ lụy về sức khỏe cộng đồng, do đó cần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá.
Tiêu dùng thuốc lá ở Thái Lan khoảng 1,7 tỷ bao/năm (chưa bằng một nửa Việt Nam), nhưng doanh thu thuế đạt 2,1 tỷ USD, cao gấp gần 3 lần nước ta. Ở Philippines, thuế thuốc lá chiếm 71% giá bán lẻ, tỷ lệ hút thuốc giảm 19%.
Đó là khẳng định của các chuyên gia tại hội thảo chia sẻ thông tin về hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá do Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) tổ chức ngày 8/5.
Với hơn 15 triệu người hút thuốc, Việt Nam tốn khoảng 108.000 tỷ đồng mỗi năm cho chi phí y tế và tử vong sớm liên quan thuốc lá. Theo chuyên gia, tăng thuế thuốc lá là giải pháp hiệu quả, kinh tế để giảm tiêu dùng, cải thiện sức khỏe cộng đồng.
Bạn nghĩ Met Gala là nơi tôn vinh cái đẹp? Có thể. Nhưng cũng là nơi mà các ngôi sao nhịn ăn suốt ba tuần, bị khâu chặt vào váy, và vui vẻ bất chấp trong nhà vệ sinh bảo tàng. Đằng sau những bộ cánh lấp lánh là một sự thật không mấy... thơm tho.
Tại Việt Nam, thuốc lá là nguyên nhân liên quan khoảng 103 nghìn ca tử vong mỗi năm. Nếu như tài chính là giải pháp quan trọng để hạn chế gia tăng số người hút thuốc thì chính sách thuế thuốc lá hiện hành tại Việt Nam vẫn còn những bất cập, khiến việc kiểm soát tiêu dùng và giảm thiểu tác hại sức khỏe chưa đạt được hiệu quả mong muốn.
Nam giới mắc ung thư nhiều hơn phụ nữ do sự kết hợp của các yếu tố sinh học, lối sống và môi trường tiếp xúc.
Hút thuốc lá nơi công cộng là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt, đó là chia sẻ của Luật sư Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS (thuộc Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) với Báo Phụ nữ Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế việc phát hiện xử phạt hành vi này lại không mấy hiệu quả...
Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) được Chính phủ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8 vào tháng 10/2024, dự kiến thông qua tại kỳ họp thứ 9 tới (tháng 5 - 6 năm nay), trong đó đề xuất nâng mạnh thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá.
Từ đầu năm 2025, thuốc lá điện tử chính thức bị cấm bán và sử dụng tại Việt Nam. Quyết định này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm tỷ lệ người hút thuốc trong giới trẻ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không ít người vẫn loay hoay trong hành trình từ bỏ thuốc lá điện tử, thậm chí tái nghiện chỉ sau thời gian ngắn.
Bên cạnh việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá, cần có thêm nhiều giải pháp để giảm tỷ lệ người hút thuốc.
Theo ước tính của Hội Kinh tế Việt Nam năm 2022, tổng chi phí liên quan đến khám, chữa bệnh, ốm đau và tử vong sớm do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá là 108.000 tỷ đồng/năm (tương đương 1,14% GDP của năm 2022). Con số này lớn hơn gấp 5 lần so với đóng góp của nguồn thu thuế thuốc lá cho ngân sách quốc gia.
Đây là một trong những thông điệp của Ngày thế giới không thuốc lá 31/5, Tuần lễ quốc gia không thuốc lá 25-31/5/2025 do Bộ Y tế đưa ra, nhằm tiếp tục khuyến cáo, truyền đi thông điệp về tác hại của thuốc lá với sức khỏe của con người.
Trong các cuộc vận động phòng chống tác hại của thuốc lá, người ta thường nhấn mạnh đến người hút thuốc.
Uống ít nước, thiếu ngủ, sử dụng sai thuốc hoặc hút thuốc lá là những hành động trong khi mắc cảm cúm có thể khiến bệnh lâu khỏi, thậm chí tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất, có ít nhất 70 chất đã được chứng minh là gây ung thư như benzene, formaldehyde và nitrosamine.
Chúng ta thấy có những người 90 tuổi vẫn đi nhanh nhẹn, trong khi người 50 tuổi lại chậm chạp. Điều đó chứng minh rằng tuổi tác không phải là vấn đề.
Nhân Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ quốc gia không thuốc lá (25-31/5/2025), Bộ Y tế vừa có công văn đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các bộ, ban, ngành đoàn thể Trung ương tổ chức hoạt động nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá và tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.