Những năm qua, các già làng, trưởng bản, người có uy tín trên địa bàn xã Lìa luôn tích cực tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và gương mẫu đi đầu trong phát triển kinh tế, xây dựng nếp sống mới, trở thành cầu nối tin cậy giữa chính quyền với đồng bào vùng biên.
Tuần vừa qua, mưa lớn gây lũ quét và sạt lở đã khiến một số bản làng ở tỉnh Lai Châu, nhất là xã Mường Than bị thiệt hại nặng, ngổn ngang bùn đất, nhiều gia đình mất người thân, tài sản, nhà cửa.
'Tao chỉ thấy người ta thồ ngô, thồ gạo, thồ lợn, gà đi bán lấy tiền. Chưa bao giờ thấy ai thồ sách, thồ chữ đi bán mà có tiền. Mày là anh cả, ở nhà làm nương, lấy vợ, nuôi con, báo hiếu bố mẹ, thờ cúng tổ tiên, làm gương cho các em!'...
Trận lũ quét lịch sử để lại khung cảnh tan hoang tại Lai Châu, nhiều bản làng ngổn ngang đất đá, tổng thiệt hại ước khoảng 550 tỉ đồng, riêng Mường Than là trên 250 tỉ đồng.
Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giữ vững an ninh không chỉ bằng các biện pháp nghiệp vụ mà còn bằng sự gần dân, hiểu dân, dựa vào dân. Bằng cách làm ấy, Đội An ninh dân tộc, Phòng An ninh nội địa (Công an tỉnh Bắc Ninh) đã giải quyết nhiều vụ việc ngay từ cơ sở, góp phần giữ bình yên trên những bản làng.
Bài 2: Phja Cọ - bức tranh nhiều dân tộc, tôn giáo chung một khối đoàn kết
Cuối tháng 6, tạm đóng quán đồ ăn online lâu năm, gia đình chị Vân Khanh (Hà Nội) lên đường xuyên Việt. Họ tìm đến các làng chài ven biển, bản làng hoang sơ và những vùng đất còn giữ nét mộc mạc để trải nghiệm cuộc sống địa phương.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, tuổi trẻ ngành điện đã triển khai nhiều hoạt động tri ân ý nghĩa tại xã Sơn Thủy (Thanh Hóa).
Toàn bộ nghi lễ được phục dựng dựa vào kết quả khảo sát, nghiên cứu, đối chiếu tư liệu và tham vấn các già làng, nghệ nhân, người có uy tín trong cộng đồng.
Sau mùa lũ dữ, bắt đầu từ tháng 2 đến tháng 8 hàng năm, dòng sông Đakrông trở nên hiền hòa chảy qua nhiều bản làng đồng bào dân tộc thiểu số Bru-Vân Kiều, Pa Kô. Đây cũng là thời điểm mà những người giỏi bơi lội lặn ngụp thả lưới bén, quăng chài, bắn tên, giăng câu đánh bắt các loại cá mát, chép, chình, rô phi, ngão, cầy, bống… để mưu sinh.
Sau đợt mưa lũ vừa qua, hàng trăm điểm sạt lở trên các tuyến đường giao thông nông thôn ở xã Lao Chải (tỉnh Lào Cai) khiến nhiều bản làng bị chia cắt, cuộc sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Trong lúc địa phương còn thiếu nguồn lực khắc phục hậu quả, nhiều doanh nghiệp, chủ máy xúc và cá nhân đã tự nguyện đưa phương tiện đến hiện trường, chung tay san gạt đất đá, mở đường về bản. Những nghĩa cử thầm lặng ấy đang góp phần giúp người dân vùng cao sớm ổn định cuộc sống sau thiên tai.
Không chỉ là những buổi biểu diễn nghệ thuật hay các đợt tuyên truyền lưu động, mỗi chuyến xe của đội Tuyên truyền lưu động, thuộc Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh tỉnh còn mang theo chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới. Bằng nhiều hình thức đổi mới, gần gũi và sinh động, công tác tuyên truyền cổ động trực quan đã góp phần đưa thông tin chính thống đến từng bản làng, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Giữa những dãy núi đá vôi trùng điệp của xã Tổng Cọt là một bản làng nhỏ với vài chục nóc nhà sàn nép mình bên sườn núi. Đây là nơi cư trú tập trung của cộng đồng người Nùng Vẻn - nhóm địa phương có số dân ít nhất trong cộng đồng người Nùng ở Cao Bằng nhưng vẫn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc.
Những bếp ăn đỏ lửa ngày đêm nấu hàng nghìn suất cơm cho người dân sơ tán ở Mường Than (Lai Châu), tiếp thêm nghị lực để bà con vượt qua mất mát, chờ ngày trở về.
Ở bản Cân Tân Hương, xã Tam Chung, cựu chiến binh Lương Xuân Nguyện là người mà bà con luôn dành sự kính trọng đặc biệt. Không chỉ bởi ông là thương binh hạng 4/4, từng đi qua hai chiến trường ác liệt, mà còn bởi nhiều năm nay, người cựu chiến binh ấy vẫn âm thầm góp sức giữ gìn sự đoàn kết, nếp sống văn minh và bình yên cho bản làng vùng biên.
Sau sáp nhập, từ 31 thôn còn 17, xã Lâm Thượng đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức quản lý ở cơ sở. Trong bối cảnh đó, nhiều cán bộ trẻ thuộc thế hệ 9X, 2000 đã được cấp ủy và Nhân dân tín nhiệm giao trọng trách trưởng thôn, góp phần tạo sức bật mới cho bộ máy cơ sở và đưa các chủ trương, nghị quyết đến gần hơn với người dân.
Sáng sớm ở bản Tày xã Văn Lang, sương còn đọng trên hiên nhà. Từ con đường đất nhìn lên, những mái ngói âm dương nằm im dưới tán cây, màu nâu sẫm phủ theo năm tháng. Mái nhà thân thương, hiền hòa, chắc chắn và gợi một cảm giác bình yên rất riêng của miền núi.
Những năm qua, các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) gồm xây dựng nông thôn mới (NTM), giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi được triển khai đã tạo chuyển biến rõ nét ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Hạ tầng từng bước được hoàn thiện, đời sống người dân được nâng lên, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và đồng bằng.
Những ngày sau trận lũ quét kinh hoàng xảy ra vào ngày 17/7 tại xã Mường Than (tỉnh Lai Châu), nỗi đau vẫn còn bao trùm khắp các bản làng. Dòng nước lũ dữ dội trút xuống đã cuốn trôi vô số nhà cửa, hoa màu, tài sản và cướp đi sinh mạng của nhiều người dân lành, để lại những mất mát vô cùng to lớn.
Những vết sạt lở vẫn hằn sâu trên sườn núi, hé lộ nơi dòng lũ hình thành trước khi tràn xuống cuốn phăng nhiều ngôi nhà ở bản Chít, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu vào sáng 17/7.
Ngày 20/7, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Cảnh sát cơ động số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã huy động gần 100 cán bộ chiến sĩ hành quân về xã Ngọc Chiến hỗ trợ nhân dân sau mưa lũ.
Sau sắp xếp các xóm Hạ Sơn, Trung Sơn và Kim Sơn - nơi sinh sống của đồng bào Tày của xã Thần Sa được hợp nhất thành xóm Kim Sơn. Không chỉ là sự thay đổi về địa giới, đây còn mở ra một không gian phát triển mới, nơi những bản làng vốn gần gũi nay thêm gắn bó trong địa danh mới.
Khi những làn sương sớm còn lững lờ phủ kín các triền núi phía Tây Thanh Hóa, chợ Sơn Thủy (Mường Xia) ở xã Sơn Thủy đã rộn ràng tiếng nói cười.
Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Lê Văn Khình (sinh năm 1934, dân tộc Nùng, quê ở tỉnh Lạng Sơn) là một trong những biên đạo múa dân gian tiêu biểu của Việt Nam và là niềm tự hào của văn học, nghệ thuật Thái Nguyên.
Ở những bản làng vùng cao có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, các tổ truyền thông cộng đồng đang trở thành nhịp cầu đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến gần hơn với người dân. Thông qua công tác tuyên truyền, họ giúp đồng bào thay đổi nếp nghĩ, cách làm, cùng nhau đẩy lùi hủ tục và vươn lên phát triển kinh tế xanh.
Nhắc đến chuyển đổi số, nhiều người thường nghĩ đến hạ tầng công nghệ hay các nền tảng số. Nhưng tại xã Lâm Bình (Tuyên Quang), chuyển đổi số lại bắt đầu từ những điều rất gần gũi: chiếc điện thoại thông minh và những câu chuyện về cuộc sống thường nhật của đồng bào.
Giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia không chỉ bằng những cột mốc hay các lực lượng chuyên trách, mà còn từ ý thức chấp hành pháp luật của mỗi người dân. Bằng nhiều cách làm thiết thực, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) La Lay đã đưa pháp luật đến từng bản làng, góp phần xây dựng 'thế trận lòng dân' vững chắc nơi biên cương Tổ quốc.
Hàng trăm đèn điện năng lượng mặt trời được triển khai lắp đặt ở các bản làng vùng cao trong Chiến dịch thanh niên tình nguyện hè năm 2026, góp phần bảo đảm an toàn đi lại, cải thiện điều kiện sinh hoạt của người dân.
Những nếp nhà sàn nép mình bên sườn núi, tiếng khèn, điệu xòe, bữa cơm mang đậm hương vị núi rừng và nhịp sống bình yên của đồng bào các dân tộc đang trở thành sức hút riêng của du lịch Sơn La. Nắm bắt xu hướng du lịch trải nghiệm, nhiều địa phương đã phát triển các mô hình homestay gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống, vừa tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, vừa góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Ngược lên thượng nguồn suối Nậm Sáng, những vết sạt lở vẫn hằn sâu trên sườn núi, hé lộ nơi dòng lũ hình thành trước khi cuốn phăng nhiều ngôi nhà ở bản Chít.
Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã biên giới Dân Hóa đã từng bước ổn định tổ chức, bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Thực tiễn từ địa phương cho thấy, sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt của cấp ủy Đảng chính là nhân tố quyết định, tạo nền tảng để chủ trương lớn nhanh chóng đi vào cuộc sống, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với công cuộc đổi mới tổ chức bộ máy.
Xác định xây dựng 'xã không ma túy' là nhiệm vụ trọng tâm, Công an xã Mường Pồn đã chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong phòng, chống ma túy. Với tinh thần kiên trì, chủ động và quyết liệt, lực lượng công an từng bước xây dựng Mường Pồn trở thành 'xã không ma túy', giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân.
Mỗi chiều thứ Năm, chợ phiên bản Tam Văn ở xã Văn Phú (Thanh Hóa) lại tấp nập người mua bán. Phiên chợ không chỉ tiêu thụ nông sản mà còn gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao.
Nằm cheo leo giữa đại ngàn, cách đường Hồ Chí Minh hơn 40km đường rừng hiểm trở, xã Phước Thành (TP Đà Nẵng) là nơi sinh sống của 96% đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Gié Triêng. Ở nơi 'cổng trời' đầy gian khó này, lực lượng Công an xã Phước Thành đã và đang khẳng định vai trò 'lá chắn thép' bảo vệ bình yên bản làng, đưa phong trào thi đua 'Ba Nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất' vào cuộc sống bằng những hành động thực tế, đầy trách nhiệm.
Không chỉ giữ bình yên bản làng, những ngày này cán bộ, chiến sĩ Công an xã Quảng Lâm, tỉnh Điện Biên còn lội ruộng, cấy lúa cùng bà con. Hình ảnh bình dị ấy là minh chứng sống động cho tinh thần bám địa bàn, gần dân, sát dân.
Từ những chiếc sọt rác đan bằng tre nứa đến luống rau sạch nói không với hóa chất, phụ nữ Lâm Thượng đang giữ màu xanh cho bản làng bằng những việc làm bình dị ngay trong nếp nhà. Không chỉ trực tiếp tham gia sản xuất, phụ nữ Lâm Thượng còn khẳng định vai trò nòng cốt trong tổ chức sản xuất sạch, liên kết tiêu thụ nông sản đặc trưng, giữ gìn nghề truyền thống và bảo vệ môi trường sống.
Vào khoảng tháng 6 và tháng 7 hằng năm là thời điểm những cánh đồng lúa ở các xã vùng cao phía Bắc tỉnh Thái Nguyên như: Đồng Phúc, Thượng Minh, Cao Minh, Bạch Thông… bước vào mùa lúa chín đẹp nhất. Từ trên cao nhìn xuống, những thửa ruộng bậc thang và cánh đồng lòng chảo nhuộm một màu vàng óng, uốn lượn theo sườn núi làm đắm say lòng người.
Pù Nhi là xã biên giới còn nhiều khó khăn, địa bàn rộng, dân cư phân bố không tập trung, giao thông giữa các bản còn nhiều trở ngại. Triển khai kế hoạch của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về thực hiện phong trào 'Bình dân học vụ số', Đảng ủy xã Pù Nhi đã lựa chọn hướng đi phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Triển khai xây dựng mô hình 'Đội Bình dân học vụ số lưu động', Đảng ủy xã giao Công an xã phối hợp với Đoàn Thanh niên thành lập 13 đội với 65 thành viên. Mỗi đội gồm một cán bộ, chiến sĩ công an và bốn đoàn viên thanh niên.
Hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những chuyển biến trong phương thức điều hành, phục vụ nhân dân được thể hiện qua từng công việc cụ thể. Mỗi thủ tục được giải quyết nhanh hơn, mỗi khó khăn được tháo gỡ kịp thời, mỗi kiến nghị được lắng nghe và xử lý nhanh chóng... là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, gần dân, sát dân của đội ngũ cán bộ ở cơ sở trong thực thi công vụ.
Chỉ ít ngày trước, nơi đây vẫn là bản làng thanh bình bên những thửa ruộng bậc thang. Thế nhưng, sau trận lũ quét lịch sử, khung cảnh đã đổi thay. Giữa những mất mát và bộn bề khó khăn, người dân xã Mường Than đang từng ngày gắng sức, bắt tay khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống.
Ở nhiều điểm du lịch cộng đồng, người dẫn đường không còn chỉ là người đưa khách đi tham quan, mà đang trở thành 'người kể chuyện' của bản làng. Bằng tình yêu quê hương và sự am hiểu văn hóa bản địa, nhiều người trẻ đã lựa chọn ở lại, đồng hành cùng du khách trên mỗi hành trình khám phá. Chính họ đang góp phần làm cho du lịch cộng đồng hấp dẫn hơn, đồng thời gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống ngay từ chính nơi mình sinh ra.
Buổi sáng ở Cao Bằng thường bắt đầu bằng màn sương còn vương trên núi đá. Con đường dẫn đến Bản Giốc, hang Pác Bó hay động Ngườm Ngao đều đi qua những bản làng nhỏ, nơi cuộc sống vẫn diễn ra bình yên như bao đời nay.
Dọc tuyến biên giới của tỉnh Sơn La, mô hình 'Tiếng loa biên phòng' được triển khai từ năm 2015 đã trở thành cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào vùng cao. Trên những chiếc xe máy gắn loa phát thanh, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng vượt núi, băng rừng mang thông tin đến tận bản làng, nương rẫy bằng cả tiếng phổ thông và tiếng dân tộc.
Sau khi trận lũ lịch sử quét qua, bản làng ở xã Mường Than (Lai Châu) chìm trong bùn đất, nhà cửa đổ nát, 5 người tử vong.
Khi những dòng lũ dữ cuốn phăng nhà cửa, chia cắt bản làng, cũng là lúc lực lượng Công an nhân dân và Quân đội nhân dân có mặt ở những nơi hiểm nguy nhất, sát cánh cùng Nhân dân vượt qua hoạn nạn.
Mưa lớn gây lũ ống, lũ quét dữ dội tại xã Mường Than (Lai Châu) khiến ít nhất 1 người tử vong, 6 người nghi mất tích, 2 người bị thương, trong đó có 3 mẹ con cùng một gia đình mất liên lạc.
Thực hiện chủ trương tăng cường lực lượng chính quy về cơ sở, việc bố trí Công an và Quân đội thường trực tại các xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đang phát huy hiệu quả rõ nét. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai lực lượng góp phần giải quyết kịp thời nhiều vụ việc ngay từ cơ sở, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc.