Đầu năm ghé làng 'xuất ngoại'

Bản Pùng, xã Quang Chiểu đổi thay từ những ngôi nhà khang trang nhờ xuất khẩu lao động.

Về thôn Tân Giao, xã Thăng Bình, câu chuyện ấy hiện lên rõ nét. Không chỉ nổi tiếng với nghề làm miến gạo truyền thống, nơi đây còn khởi sắc nhờ phong trào đưa lao động ra nước ngoài. Trước mắt tôi, con đường vào làng rộng rãi, sạch sẽ; hai bên là những ngôi nhà cao tầng với cổng ngõ kiên cố. Người dân gọi vui là “làng xuất ngoại”, bởi nhiều gia đình có con em đang làm việc tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)... Gia đình bà Lê Thị Sớm là một ví dụ. Trước kia, cả nhà sống trong căn nhà cấp bốn xuống cấp, thu nhập trông vào vài sào ruộng. Nhận thấy cơ hội, bà động viên hai con trai học tiếng, hoàn tất thủ tục sang Hàn Quốc làm cơ khí. Giờ đây, mỗi người có thu nhập khoảng 40 triệu đồng/tháng, tiền gửi về đều đặn giúp gia đình xây nhà mới, sắm sửa tiện nghi. Tết vừa rồi, mâm cơm sum họp có thêm chiếc điện thoại đặt giữa bàn, kết nối qua màn hình nhỏ với các con nơi xứ người. Khoảng cách như được thu hẹp bằng cuộc gọi ấm áp. Theo thống kê, riêng thôn Tân Giao hiện có gần 50 lao động làm việc ở nước ngoài, lượng kiều hối hằng năm đạt hơn 20 tỷ đồng. Dòng tiền ấy không chỉ dựng nên những mái nhà khang trang mà còn làm sôi động kinh tế địa phương, thúc đẩy dịch vụ, thương mại phát triển.

Ở thôn Đồng Sình, xã Mậu Lâm phong trào xuất khẩu lao động cũng lan tỏa mạnh mẽ. Gia đình ông Bùi Văn Tiến có con trai làm thiết kế bản vẽ tại Nhật Bản với mức lương hơn 40 triệu đồng mỗi tháng. Ông Tiến chia sẻ, quyết định cho con đi xa chưa bao giờ là điều dễ dàng, nhưng vài năm tích lũy nơi đất khách đã mang lại nguồn vốn và kinh nghiệm quý để sau này trở về lập nghiệp. Hiện xã Mậu Lâm có gần 400 lao động làm việc tại nhiều thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nga, Philippines... trong đó thôn Đồng Sình chiếm số người đi nhiều nhất. Lượng kiều hối chuyển về hơn 140 tỷ đồng mỗi năm. Nhiều hộ dùng vốn tích góp để mở xưởng mộc, đầu tư chăn nuôi, kinh doanh vật liệu xây dựng, dịch vụ vận tải... Bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn Đồng Sình Lê Đình Đại, cho biết: “Từ nguồn tiền gửi về, vòng quay kinh tế địa phương được tiếp sức, hình thành thêm nhiều mô hình sản xuất, tạo việc làm tại chỗ”.

Nếu ở các thôn, xã miền xuôi, diện mạo đổi thay thể hiện qua những khu dân cư đông đúc, thì tại các xã biên giới, xuất khẩu lao động mang ý nghĩa như một bước ngoặt thoát nghèo. Ở bản Pùng, vùng đất từng rất khó khăn, người dân chủ yếu sống tự cung tự cấp, giáp hạt lại lo thiếu đói. Ở thời điểm ấy, để tìm kiếm một căn nhà kiên cố là hiếm hoi; thanh niên quanh quẩn với nương rẫy. Từ khi phong trào xuất khẩu lao động manh nha, bản làng dần xuất hiện những trường hợp thoát nghèo.

Trong ký ức của ông Vi Hồng Inh ở bản Pùng, năm 2015 khi địa phương tuyên truyền về xuất khẩu lao động, nhiều người còn do dự. Nhưng ông đã mạnh dạn vay 100 triệu đồng theo chính sách ưu đãi, bán cặp bò là tài sản lớn nhất của gia đình để cho con trai sang Hàn Quốc làm việc. Tháng lương đầu tiên hơn 20 triệu đồng gửi về là tín hiệu của sự thay đổi. Sau vài năm, đến nay gia đình dựng được ngôi nhà trị giá hơn 1 tỷ đồng. Từ một hộ nghèo, gia đình ông đã vươn lên ổn định, khá giả.

Câu chuyện nhà ông Inh cũng là “bước ngoặt” thoát nghèo của nhiều hộ gia đình trong bản. Những năm qua, bản Pùng có cả trăm lao động làm việc tại Hàn Quốc, Nhật Bản, thu nhập phổ biến từ 20 đến 40 triệu đồng mỗi tháng tùy ngành nghề. Với một bản thuộc xã vùng biên như Quang Chiểu, đây là nguồn lực quan trọng để giảm nghèo, nâng cao đời sống, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển.

Sự chuyển mình ở các thôn, bản không chỉ đến từ nỗ lực của từng gia đình, mà còn từ chính sách đồng hành của địa phương. Tại Thanh Hóa, xuất khẩu lao động được xác định là giải pháp giảm nghèo bền vững. Tỉnh hỗ trợ một phần chi phí ban đầu; hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số được hỗ trợ đào tạo nghề, học ngoại ngữ, vay vốn ưu đãi... tạo điều kiện để người dân tiếp cận thị trường lao động quốc tế một cách hợp pháp, an toàn.

Bài và ảnh: Đình Giang