Xét xử vụ Alibaba: Hơn 4000 bị hại có cần thiết dự tòa?

TAND TPHCM đang xét xử vụ án Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Rửa tiền liên quan đến bị cáo Nguyễn Thái Luyện, 36 tuổi, Chủ tịch Công ty Cổ phần địa ốc Alibaba và 22 đồng phạm. Đáng chú ý, đây là vụ việc ghi nhận kỷ lục lịch sử tố tụng khi có đến hơn 4000 bị hại, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, số lượng hồ sơ liên đến hơn 1 triệu bút lục đựng trong 140 thùng hồ sơ.

Theo thông báo, TAND TPHCM sẽ xét hỏi đối với các bị hại trong vụ án bắt đầu từ ngày 12/12. Dư luận đặt câu hỏi, các bị hại có cần thiết dự tòa và quyền lợi của họ nếu không dự tòa?

Nguyễn Thái Luyện cùng các bị cáo trong vụ án.

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường – Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, theo quy định, những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng có nghĩa vụ phải tham gia phiên tòa.

Theo luật sư Cường vụ án trên có rất nhiều người bị hại, về nguyên tắc, tòa án phải triệu tập tất cả những người bị hại tham dự phiên tòa để trình bày ý kiến, đưa ra yêu cầu và thực hiện các quyền và nghĩa vụ tố tụng. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành cũng không yêu cầu một cách tuyệt đối là bị hại vắng mặt thì phiên tòa được mở hay không mà việc có tiến hành xét xử hay không sẽ phụ thuộc vào ý chí, sự xem xét, cân nhắc của HDXX.

“Quy định này cho phép bị hại được phép vắng mặt tại tòa và trường hợp vẫn muốn tòa án tiến hành xét xử bình thường, người bị hại phải làm đơn xin vắng mặt kèm theo yêu cầu, nguyện vọng của mình gửi cho tòa án trước thời điểm mở phiên tòa. Nếu người bị hại vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc chưa xác định được lý do nhưng đã có lời khai trình bày trong quá trình giải quyết vụ án, đã đưa ra yêu cầu cụ thể bằng văn bản trong quá trình điều tra, truy tố, HĐXX có thể vẫn quyết định xét xử mà không phải hoãn phiên tòa”, ông Cường nói.

Tuy nhiên, thực tiễn xét xử cho thấy người bị hại đã được triệu tập hợp lệ mà vắng mặt có lý do chính đáng, tòa án có thể xử vắng mặt người bị hại, nhưng không được ra bản án hoặc quyết định không có lợi cho họ. Trong trường hợp tòa án thấy có thể ra bản án, quyết định theo hướng không có lợi cho người bị hại vắng mặt, phải hoãn phiên tòa.

Nếu người bị hại đã được triệu tập hợp lệ, không gặp khó khăn, trở ngại đến mức không thế có mặt theo giấy triệu tập được, mà cố tình vắng mặt, tòa án có quyền xét xử vắng mặt người bị hại, kể cả việc ra bản án, quyết định không có lợi cho họ.

Luật sư Cường cho rằng, vụ án trên có rất nhiều người bị hại, nhiệm vụ của tòa án là phải triệu tập hợp lệ, đầy đủ tất cả những người bị hại. Khi xét xử cũng phải xem xét có người bị hại nào có yêu cầu xin hoãn phiên tòa hay không và lý do người bị hại đưa ra có chính đáng hay không.

Trong trường hợp người bị hại có đơn xin hoãn phiên tòa và có lý do chính đáng do trở ngại khách quan, các tài liệu trong hồ sơ chưa đủ căn cứ để giải quyết quyền lợi của người bị hại, tòa án có thể hoãn phiên tòa. Trường hợp người bị hại vắng mặt nhưng không có lý do chính đáng hoặc không biết là lý do vắng mặt có chính đáng hay không nhưng hồ sơ đã đầy đủ căn cứ để giải quyết quyền lợi cho người bị hại, xét thấy không cần thiết phải hoãn phiên tòa, HĐXX vẫn tiếp tục giải quyết vụ án.

Ông Cường nêu quan điểm, với những vụ án có nhiều người tham gia tố tụng và quá trình xét xử kéo dài nhiều ngày, tòa án thường sẽ tiếp tục xét xử, trong thời gian xét xử sẽ tiếp tục triệu tập những người bị hại, người làm chứng, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt.

Một số bị hại dự tòa.

“Họ có thể vắng mặt ở một vài buổi đầu và trong trường hợp cần thiết, tòa án sẽ triệu tập họ tham gia những buổi xét xử sau. Với những người làm chứng quan trọng mà cố tình vắng mặt, việc vắng mặt có thể ảnh hưởng đến kết quả giải quyết vụ án, tòa án có thể áp dụng biện pháp dẫn giải người làm chứng đến phiên tòa để trình bày những nội dung mà họ biết về vụ án”, luật sư Cường nói.

Luật sư Cường cũng cho rằng, bị hại nào dành thời gian tâm huyết theo dõi vụ án, đưa ra yêu cầu đề nghị và yêu cầu thi hành án sớm có thể sẽ được đảm bảo quyền lợi. Người nào từ bỏ không tham gia, không đưa ra yêu cầu, có thể ít có cơ hội được lấy lại tài sản.

Mời độc giả xem thêm video Địa ốc Alibaba dọa đánh phóng viên, đập vỡ máy quay

Nguồn: VTV24