Xây dựng Không gian đại học ASEAN

    Gốc

    VH- Với 10 quốc gia thành viên và dân số là 600 triệu người, Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đặt phát triển con người là mục tiêu hàng đầu, trong đó chú trọng vào mặt trận giáo dục.

    Nhìn vào hệ thống giáo dục của 10 nước thành viên ASEAN có thể thấy rất rõ mức độ phát triển không đồng đều giữa các nước. Singapore, nước phát triển nhất cả về kinh tế và giáo dục, có tới hai trường đại học lâu nay luôn được xếp vị trí cao trong danh sách những trường đại học tốt nhất thế giới và khu vực. Trong khi đó, những nước kém phát triển hơn như Lào thì mới có trường đại học quốc gia vào năm 1996.

    Nhưng sự cách biệt đó không ngăn tất cả các nước cùng hướng tới mục tiêu chung, đó là phát triển giáo dục bậc đại học, coi đây là mặt trận sống còn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của từng quốc gia và thịnh vượng chung cho toàn khu vực. Khi mục tiêu xây dựng Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 ngày càng đến gần, các nước càng nỗ lực nâng cao tiêu chuẩn và thúc đẩy sự hợp tác hơn giữa các trường đại học trong khu vực.

    Các hoạt động như trao đổi sinh viên giữa các trường đại học, phát triển hệ thống chuyển khoản tín dụng và củng cố những quy định về bình đẳng giáo dục tại các nước đang ngày càng tạo điều kiện cho sinh viên các nước có thêm nhiều cơ hội hưởng thụ nền giáo dục chất lượng cao ngay trong khu vực.

    Mong muốn xây dựng một chuẩn giáo dục đại học chung cho toàn khu vực của ASEAN có phần nào “học tập” theo mô hình của Liên minh châu Âu (EU). Tuyên bố Bologna được ký ngày 19.6.1996 là bản thỏa thuận trong đó các nước EU cam kết thúc đẩy các cải tổ cần thiết trong hệ thống giáo dục đại học của mình nhằm tiến tới xây dựng một không gian đại học châu Âu, trong đó những khác biệt về truyền thống giáo dục không còn cản trở quá trình trao đổi tri thức của sinh viên trong khu vực.

    So với châu Âu, cái nôi của nền đại học hiện đại, hệ thống giáo dục ASEAN còn đứng dưới rất nhiều trong nấc thang giáo dục hiện đại. Hơn thế, khoảng cách lớn về trình độ giáo dục giữa các nước thành viên là một thách thức không nhỏ đối với ASEAN trong việc thực hiện tham vọng “Không gian đại học ASEAN”.

    Trở ngại lớn nhất đối với ASEAN hiện tại chính là chất lượng các trường đại học trong khu vực hiện vẫn còn nhiều bất cập. Một báo cáo phát triển của Ngân hàng Thế giới gần đây cho biết mặc dù tỷ lệ phổ cập đại học ở những nước đang phát triển Đông Nam Á đã tăng mạnh trong vài thập kỷ trở lại đây, nhưng số sinh viên tốt nghiệp ra trường vẫn là quá ít so với nhu cầu của thị trường lao động ở Campuchia hay Việt Nam.

    Lượng sinh viên có thể đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động thậm chí còn ít hơn rất nhiều. Chính vì vậy, theo Giám đốc điều hành Mạng Đại học ASEAN, ông Nantana Gajaseni, cải thiện chất lượng các trường đại học chính là đảm bảo chất lượng đầu ra – người lao động.

    Mạng Đại học ASEAN (AUN), gồm 26 trường đại học đến từ 10 nước thành viên, bắt đầu thực hiện các chương trình đánh giá chất lượng sinh viên tại các trường đại học thành viên từ năm 2007. Tổ chức này hi vọng các chương trình này sẽ được mở rộng ra các trường đại học bên ngoài vào năm 2012 và áp dụng đối với sinh viên sau đại học từ năm 2013.

    Từ năm 2009 đến nay, các hội nghị thường niên của các tổ chức đánh giá giáo dục quốc gia do AUN tổ chức đã trở thành diễn đàn để các nước ASEAN trao đổi kinh nghiệm và mở rộng các cơ hội hợp tác trong lĩnh vực giáo dục đại học.

    Kể cả Myanmar, thành viên nghèo nhất trong ASEAN cũng đã thành lập cơ quan đánh giá chất lượng của riêng mình. Đối với Myanmar và những nước như Lào và Campuchia, tham gia vào mạng lưới của AUN là đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền giáo dục đại học ASEAN và là cơ hội trao đổi kinh nghiệm giáo dục với các trường đại học hàng đầu trong khu vực.

    Tuy nhiên, trên con đường biến mong muốn về một “Không gian đại học ASEAN” trở thành hiện thực, một thách thức không nhỏ mà các nước ASEAN phải đối mặt. Đó là xu hướng “hướng ngoại” của sinh viên trong khu vực, với điểm đến thường là các nước phương Tây phát triển như Mỹ và châu Âu. Tất nhiên đây là lựa chọn dễ hiểu khi mà nền giáo dục đại học của những nước này đã vượt xa ASEAN cả về bề dày lịch sử cũng như trình độ phát triển. Và cũng không phải một sớm một chiều có thể thay đổi được tâm lý này.

    Và vì thế, cái đích trở thành khu vực có môi trường giáo dục đại học tiêu chuẩn vẫn đang chờ những nỗ lực không ngừng của các nước thành viên ASEAN.

    Mạng Đại học ASEAN (AUN), gồm 26 trường đại học đến từ 10 nước thành viên, bắt đầu thực hiện các chương trình đánh giá chất lượng sinh viên tại các trường đại học thành viên từ năm 2007. Tổ chức này hi vọng các chương trình này sẽ được mở rộng ra các trường đại học bên ngoài vào năm 2012 và áp dụng đối với sinh viên sau đại học từ năm 2013.

    Đông Hà

    Nguồn Văn Hóa: http://www.baovanhoa.vn/quocte/41101.vho