Xa quê, nhớ tết

*Chị Trần Thị Hoài Thu (Úc): Lan tỏa hơi ấm đoàn tụ qua hương vị ngày tết xa quê

Chị Trần Thị Hoài Thu (ở phường Đông Lương, TP.Đông Hà) là giảng viên Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế. Hiện chị đang nghiên cứu sinh tại Trường Đại học Newcastle, thành phố Newcastle, tiểu bang New South Wales, Australia. Ngôi trường này được thành lập năm 1965, được tôn vinh trong top 10 trường đại học hàng đầu của Úc. Tính đến nay trường đã có hơn 35.500 sinh viên, trong đó có hơn 6.600 sinh viên quốc tế đến từ hơn 120 quốc gia trên thế giới.

Chị Hoài Thu tham gia một hoạt động giới thiệu văn hóa Việt Nam với sinh viên quốc tế

Năm nay là năm thứ 5 chị Thu cùng chồng và hai con đón tết xa quê. Với chị, tết xa quê sẽ thấy thiếu rất nhiều hương vị mà chỉ ở quê mình mới có. Vì thế, năm đầu tiên đón Tết Nguyên đán trên đất Úc, chị có cảm giác hụt hẫng và nhớ quê nhà da diết. Cộng đồng người Việt ở Newcastle tuy không đông đúc như các thành phố khác nhưng ở đây cũng thành lập Hội Những người Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam tại Trường Đại học Newcastle. Vào những ngày lễ truyền thống của người Việt Nam, các hội này thường tổ chức gặp mặt, sinh hoạt cho người Việt Nam học tập, sinh sống tại đây. Nhất là vào dịp Tết Nguyên đán, các hoạt động này luôn thu hút sự tham gia của cộng đồng người Việt ở Newcastle.

Tết cổ truyền của Việt Nam thường đúng vào những ngày bình thường ở Úc nên gia đình chị Thu vẫn đi làm, đi học bình thường. Tuy nhiên, những ngày giáp tết, gia đình chị luôn sắp xếp thời gian đi chợ người Việt để mua sắm những món ăn truyền thống mà theo chị Hoài Thu, hương vị của nó dù ở phương trời nào cũng lan tỏa hơi ấm đoàn tụ trong những ngày tết. Mâm cơm nhà chị những ngày tết luôn có dưa món, bánh chưng, chả và một số món mà người miền Trung vẫn thường dùng. Chị Thu cho biết: “Không hiểu sao, tại các khu chợ người Việt Nam, vào những ngày cuối năm âm lịch, không khí gần giống chợ tết ở quê nhà vậy. Hình như với sự xuất hiện của những món ăn, đồ trang trí ngày tết và người Việt tập trung đông hơn ngày thường khiến cho không khí ấm cúng, gần gũi hơn. Đó chính là những thời khắc mà tôi thích nhất ở đây”.

Đã ngoài 40, vậy nhưng mỗi khi tết đến xuân về, chị Hoài Thu vẫn cảm thấy lòng mình rộn ràng, chờ mong như những đứa trẻ mong ngóng tết. Trải qua 4 cái tết xa quê thì cũng chừng đó lần chị Thu cùng gia đình được đón tết của người Úc. Cảm nhận của chị về sự khác biệt đó là ở Úc, không khí những ngày tết không nhộn nhịp như tết cổ truyền ở Việt Nam. Người Úc quan niệm rằng, lễ tết là thời gian để nghỉ ngơi, đi du lịch nên đường phố những ngày đó vắng hơn bình thường, cũng không treo các biển hiệu như ở Việt Nam. Chỉ ở những thành phố lớn, nơi người dân luôn háo hức chờ xem màn bắn pháo hoa thì ở đó không khí mới rộn ràng hơn đôi chút. Tết ở Việt Nam là dịp đoàn viên để thắt chặt thêm mối quan hệ gia đình, bạn bè, còn ở Úc, đây là dịp để mọi người nghỉ ngơi sau những ngày làm việc bận rộn.

* Chị Trần Thị Ánh (Mỹ): Cái tên Quảng Trị luôn gợi trong tôi nỗi nhớ xốn xang

Đến nay, chị Trần Thị Ánh (quê ở Gio Hòa, Gio Linh), đã có 10 năm sinh sống trên đất Mỹ. Đương nhiên, với chừng đó thời gian xa quê, mỗi lần nghe ai đó nhắc đến cái tên Quảng Trị đều khiến cho nỗi nhớ quê nhà trỗi dậy từ thẳm sâu trong kí ức chị. Cộng đồng người Việt nơi chị Ánh sống ở khu vực Dallas-Fort worth khá đông. Trung tâm thương mại, nhà hàng, khu vui chơi giải trí do người Việt Nam làm chủ rất nhiều. Điều đó phần nào khiến cho nỗi nhớ quê của người Việt Nam, trong đó có chị Ánh vơi bớt phần nào.

Vào dịp đầu năm mới, gia đình chị Trần Thị Ánh thường đi lễ chùa

Chị Ánh chia sẻ: “Hằng năm, mỗi độ tết về, cộng đồng người Việt tổ chức hội chợ xuân trong 2 tuần trước tết. Hội chợ có đầy đủ các gian hàng phục vụ bà con ba ngày tết. Bên cạnh bán hàng hóa ẩm thực, hội chợ luôn có ca nhạc, hội thi áo dài truyền thống, múa lân... Được sống trong không khí đó nên chúng tôi luôn mong chờ ngày tết cổ truyền của dân tộc dù ở trên đất Mỹ”.

10 năm sống ở Mỹ, chị Ánh đã quen dần với nhịp sống bận rộn nơi đây. Về thời gian, đa số mọi người phải đi làm làm từ 8 đến 12 tiếng mỗi ngày (tùy vào công việc), tuần làm 5-6 ngày. Thời gian dành cho gia đình con cái không nhiều nhưng nếu biết cách thu xếp hợp lí thì mọi việc đều ổn. Đã 10 cái tết nơi xứ người, năm nào cũng vậy, nếu Tết Nguyên đán rơi vào cuối tuần thì mọi người trong gia đình chị thoải mái hơn, có thời gian chuẩn bị đón tết nhiều hơn. Nhưng nếu tết rơi vào các ngày trong tuần thì hơi vất vả vì không có ngày nghỉ. Thông thường, ngày 30 tết đi làm về, chị Ánh tranh thủ nấu mâm cơm cúng ông bà tổ tiên, gia đình quây quần ăn bữa cơm cuối năm. Sau đó, chị quay sang nấu xôi chè, đơm hoa quả đặt bàn sẵn và đi chùa đón giao thừa. Đêm 30, người đông như hội, gia đình nào cũng muốn cùng nhau đến chùa hái lộc đầu xuân, sau đó mọi người ai về nhà nấy để đón giao thừa tại nhà. Ngày đầu năm mới, hầu hết người Việt Nam ở Dallas-Fort worth đều đi thắp hương lễ Phật ở tất cả các chùa trong khu vực. Tại khu vực này có trên dưới 20 ngôi chùa Việt Nam.

“Cho dù sống ở xứ người, tôi vẫn cố giữ truyền thống đón tết, mừng xuân sang (cho dù các thủ tục không hoàn toàn giống ở quê hương mình). Nói chung gia đình tôi vẫn duy trì thói quen làm một mâm cơm cúng đêm giao thừa tiễn năm cũ và một mâm cơm cúng sáng mồng 1 tết để đón chào năm mới; lì xì mừng tuổi cho tụi nhỏ trong gia đình. Sau đó, cả nhà cùng nhau ăn uống rồi đi hội chợ chơi. Tết ở quê là dịp các gia đình đoàn viên sum họp bên nhau còn ở xứ người thì chỉ đơn giản với cộng đồng và cá nhân của mỗi gia đình. Tuy nhiên, mọi người vẫn cảm nhận được hơi ấm của mùa xuân nơi đất khách”, chị Ánh chia sẻ.

*Anh Nguyễn Thanh Hải (Dubai): Tết là dịp để người Việt Nam xa xứ được ngồi lại với nhau đông đủ hơn

Năm 2013, anh Nguyễn Thanh Hải (quê ở Hải Thượng, Hải Lăng) chuyển sang sinh sống và làm việc tại Dubai, Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (gọi tắt là U.A.E). Công việc hiện tại của anh Hải là kĩ sư viễn thông cho Etisalat- một nhà mạng lớn ở Dubai, còn vợ (từng là nữ kiện tướng cờ vây Việt Nam) là giáo viên dạy cờ. Anh là kĩ sư người Việt Nam duy nhất làm việc tại nhà mạng này.

Gia đình anh Nguyễn Thanh Hải (thứ 4, hàng thứ 2 từ trái sang) cùng đón tết với bạn bè Việt Nam và nước ngoài ở Dubai

Dubai là nơi đông dân nhất ở U.A.E và có nhiều phong cảnh đẹp, có sân bay, cảng biển lớn, hoạt động nhộn nhịp suốt ngày đêm. 50 năm trước, Dubai là sa mạc mênh mông khô cằn nằm theo vịnh biển Oman, còn nay thì trở thành một trong những thành phố xa hoa bậc nhất thế giới. Dân số của U.A.E hiện tại gần 10 triệu dân nhưng trong đó có tới 78% là người ngoại quốc sinh sống đến từ nhiều quốc gia, trong đó nhiều nhất là Ấn Độ, Pakistan và Philippines. Người Việt Nam khá ít so với các nước khác và so với người Việt Nam ở các nước khác. Do đó, ở Dubai không có chợ người Việt, chỉ có một vài nhà hàng Việt Nam. Tuy nhiên, ở các khu chợ của người Ấn Độ và Philippines bày bán nhiều loại rau củ giống Việt Nam như rau muống, hoa chuối, mít, sầu riêng... nên vấn đề lựa chọn thực phẩm cho các bữa ăn hằng ngày của người Việt Nam ở đây cũng không mấy khó khăn.

Gia đình anh Hải sống ở một thành phố ven biển, cách trung tâm Dubai 1,5 giờ lái xe. Cuộc sống hiện tại của gia đình anh ở đây khá ổn định. Văn hóa của người Dubai đề cao về gia đình nên mọi thứ từ công việc cho tới sinh hoạt, tất cả đều xoay quanh gia đình. Ví dụ như sau giờ làm ở công ty thì phần đông những người đã có gia đình trở về nhà chứ không tụ tập nơi công cộng hay quán xá. Cuối tuần là thời gian để họ dành toàn bộ cho gia đình, nếu có tổ chức tiệc thì cũng là những bữa tiệc dành cho cả gia đình. Cộng đồng người Việt Nam ở U.A.E khá ít so với cộng đồng người Việt ở các nước khác. Tuy nhiên, người Việt Nam ở đây cũng có sự gắn kết chặt chẽ, nhất là trong các sự kiện hướng về quê hương hay tổ chức chương trình nhân các ngày lễ của Việt Nam như trung thu hay tết cổ truyền. Năm 2018, khi đội tuyển bóng đá U23 Việt Nam tham sự Asiad Cup tại U.A.E thì cộng đồng người Việt tổ chức cổ vũ, hỗ trợ đội bóng rất đông và nhiệt tình.

Anh Hải chia sẻ, năm nào cũng vậy, mặc dù công việc của một kĩ sư viễn thông rất bận rộn, nhiều khi quên cả thời gian nhưng vào dịp tết cổ truyền của dân tộc, anh đều có cảm giác nôn nao hướng về quê nhà, nơi có ba mẹ già và những người thân yêu của mình. Buồn hơn nữa là người Dubai không ăn tết âm lịch như người Việt Nam nên vào thời điểm Tết Nguyên đán, anh Hải vẫn phải đi làm. Để cảm nhận đủ đầy hương vị tết, vợ anh đặt mua bánh chưng, mứt và các gia vị của Việt Nam để chế biến các món ăn trong đêm giao thừa.

Năm 2019, gia đình anh Hải đón tết ở thành phố Ras Alkhaima (cách Dubai 1 giờ lái xe). Ở đây, người Việt Nam sinh sống ít nhưng rất đoàn kết và thường xuyên gặp gỡ nhau không riêng gì vào dịp tết. Tết năm 2019 có một đặc điểm chung là tất cả các gia đình đều ở lại ăn tết mà không ai về được Việt Nam nên cùng nhau tổ chức tết rất đầm ấm. Hương vị tết đủ đầy với bánh chưng, giò chả, hoa mai, hoa đào, trưng bày mâm ngũ quả, bao lì xì và bánh mứt. Mọi người cùng nhớ về cái tết truyền thống ở quê nhà và kể cho các con nghe về nét văn hóa đặc sắc của quê hương. Theo anh Hải, vào những dịp như thế này, người Việt Nam ở nước ngoài nói chung, ở Dubai nói riêng mới có điều kiện gặp nhau đông đủ hơn, gắn kết tình cảm nhiều hơn.

Chị Hồng Anh, vợ anh Hải cho biết: Nếu so sánh thì khác biệt giữa cái Tết Nguyên đán ở Việt Nam và tết ở Dubai đương nhiên là không khí. Không khí bên này không được hào hứng, vui vẻ và đầy hứng khởi như ở Việt Nam. Tết ở Việt Nam là khoảnh khắc được gặp gỡ bạn bè, người thân yêu chúc tết nhưng bên này chỉ có gặp nhau một lần vào ngày tất niên là hết tết. Một cái tết ngắn ngủi như vậy thường đọng lại sự tiếc nuối.

Hoài Nam

..........