Xã Hội | Ytế TRUYỀN HÌNH INTERNET Lai Châu qua ảnh

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn huyện Nậm Nhùn, song chủ yếu do những quan niệm, phong tục lạc hậu; kết hôn trong dòng họ để giữ tài sản, cưỡng ép hôn nhân; tác động của mạng xã hội khiến nhiều trẻ vị thành niên có suy nghĩ cởi mở, bỏ qua những quan niệm về đạo đức truyền thống. Cùng với đó, trình độ nhận thức pháp luật hạn chế, công tác tuyên truyền còn bất cập, hiệu quả thấp. Gia đình, dòng họ còn cả nể, thiếu cương quyết trong ngăn chặn con cháu tảo hôn, hôn nhân cận huyết. Sự can thiệp từ phía chính quyền một số xã đối với các trường hợp tảo hôn chưa mạnh mẽ, kiên quyết cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tảo hôn vẫn còn.

Từ năm 2013 đến nay (tính từ thời điểm chia tách, thành lập huyện), tỷ lệ tảo hôn vẫn duy trì trên 20% tổng số cặp kết hôn; hôn nhân cận huyết trong năm 2019, 2020 cơ bản đã được xóa bỏ. Hậu quả của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống là rất lớn, khi các em lấy vợ, lấy chồng quá sớm sẽ không còn điều kiện để học tập, nâng cao trình độ kiến thức và kinh nghiệm sống; ít có cơ hội phát triển và tiếp cận với các tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại. Nhiều em khi lấy vợ, lấy chồng vẫn còn tuổi ngồi trên ghế nhà trường. Đó cũng chính là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng đói nghèo, ảnh hưởng đến sức khỏe bà mẹ, trẻ em và nhiều vấn đề xã hội khác trên địa bàn huyện Nậm Nhùn. Những đứa trẻ sinh ra từ hôn nhân cận huyết sẽ có nguy cơ mang dị tật, sức đề kháng kém, ảnh hưởng đến phát triển giống nòi. Hậu quả của tảo hôn cũng hết sức nặng nề, nhiều bạn gái kết hôn rồi sinh con khi mới 15-16 tuổi, cơ thể các em chưa phát triển đầy đủ cả về thể chất, tâm sinh lý. Khi sinh con ra thiếu tháng, cân nặng của trẻ không đảm bảo; một số trường hợp tự ý sinh ở nhà không có các điều kiện chăm sóc y tế cần thiết gây nguy hiểm cho trẻ. Đặc biệt, những đứa trẻ sinh ra cũng chịu không ít thiệt thòi về mặt xã hội như: không được mang họ của bố mà phải mang họ mẹ bởi bố chưa đủ tuổi, không được thừa nhận hôn nhân. Trên các giấy tờ như: giấy khai sinh phải khai là con ngoài giá thú, bản thân đứa trẻ khi sinh ra không được hưởng các chế độ hỗ trợ của nhà nước, để đi học, tiêm chủng.

Cán bộ xã Trung Chải (huyện Nậm Nhùn) tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cho người dân bản Nậm Sảo 2.

Có mặt tại bản Nậm Sảo 2 (xã Trung Chải), chúng tôi gặp em G.T.L. năm nay mới 19 tuổi nhưng đã có hai con. Trò chuyện cùng chúng tôi, L. cho biết: Em lấy chồng từ 16 tuổi, chồng đi làm ăn xa, hàng tháng gửi tiền về cho vợ nuôi con cũng không đủ, ở nhà em vẫn phải lên nương trồng ngô, sắn để có thêm thu nhập. Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên những tháng gần đây chồng không gửi tiền về và cũng chẳng về nhà được nên cuộc sống càng khó khăn hơn. Nếu được chọn lại em sẽ chọn đi học tiếp, có kiến thức sẽ không vất vả như bây giờ.

Nhận thức được những ảnh hưởng đó, thời gian qua, huyện Nậm Nhùn đã triển khai đồng bộ các giải pháp trong tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Đối với cấp ủy, chính quyền từ huyện đến xã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật có liên quan như: Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Hình sự, Luật Hộ tịch. Làm tốt công tác quản lý, đăng ký hộ tịch, quản lý trẻ vị thành niên, đăng ký kết hôn. Phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người có uy tín, già làng, trưởng bản và công chức, viên chức các xã, thị trấn trong thực hiện phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể huyện đẩy mạnh tuyên truyền đến học sinh trên lớp và qua các cuộc họp bản. Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư theo hướng tiến bộ, từng bước đẩy lùi, xóa bỏ các hủ tục trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Đối với các hộ gia đình, tuyên truyền các hộ thực hiện quy định của pháp luật về hôn nhân, gia đình; chăm lo phát triển kinh tế, đảm bảo cuộc sống no đủ để con cái có điều kiện học tập bình thường, nâng cao nhận thức về những tác hại của tảo hôn.

Ông Vũ Tiến Hóa - Phó Chủ tịch UBND huyện Nậm Nhùn cho biết: Chúng tôi vẫn đang nỗ lực từng ngày, từng giờ để tuyên truyền, vận động nhằm từng bước đẩy lùi, xóa bỏ nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn. Đến thời điểm này, cơ bản vấn đề hôn nhân cận huyết đã không còn. Huyện xác định xóa bỏ được tảo hôn cũng chính là tiền đề để xóa bỏ đói nghèo, đảm bảo sức khỏe cho người dân. Nêu cao vai trò, trách nhiệm của các thầy, cô giáo, ngoài việc truyền đạt kiến thức còn có trách nhiệm bảo vệ, nâng cao nhận thức về tác hại của tảo hôn, hôn nhân cận huyết đối với học sinh.

Kết quả, năm 2018 tỷ lệ tảo hôn trên địa bàn là 35,5% trong tổng số cặp kết hôn, thì đến năm 2020 đã giảm xuống còn dưới 25%. Có thể nói, tảo hôn hiện là một hủ tục vẫn đang tồn tại nhức nhối ở các xã vùng cao của huyện Nậm Nhùn. Để giải quyết vấn đề này rất cần sự chung tay, góp sức của cả cộng đồng trong tuyên truyền, vận động tạo chuyển biến trong nhận thức của người dân, góp phần nâng cao chất lượng dân số, sức khỏe cho cộng đồng.