'Vườn ươm' dưới chân rú Gám

Trường THPT Yên Thành 2 dưới chân rú Gám. Ảnh: Ngọc Dũng

Trưởng thành từ gian khó

Giữa những năm 60 của thế kỷ trước, cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ diễn ra khốc liệt. Tuy nhiên, phát triển giáo dục vẫn là ưu tiên hàng đầu, đặc biệt tại địa bàn nông thôn, nhằm bồi dưỡng thế hệ kế thừa, phục vụ kháng chiến và xây dựng đất nước. Bấy giờ, toàn huyện Yên Thành chỉ có một trường cấp 3 duy nhất, đóng tại xã Hoa Thành.

Học sinh vùng xa phải đối mặt với nhiều khó khăn, hiểm nguy trong việc đi lại. Tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi chiến tranh phá hoại leo thang, đánh phá trục đường huyết mạch 538, đe dọa trực tiếp đến an toàn của thầy và trò.

Đứng trước yêu cầu bức thiết đó, Ty Giáo dục Nghệ An và huyện Yên Thành đã đưa ra quyết định lịch sử: Thành lập thêm một cơ sở giáo dục mới, tách ra từ trường cấp 3 Yên Thành.

Tháng 9 năm 1965, Trường cấp 3 Yên Thành 2 chính thức ra đời, đứng chân tại xóm Bắc Sơn, xã Bắc Thành cũ.

Tiếng trống khai giảng năm học 1965, trường chào đón 6 lớp học sinh cùng đội ngũ giáo viên từ trường 1 chuyển sang. Sự nghiệp trồng người với quyết tâm "tay cày, tay súng, tay bút" đã được bắt đầu như thế tại vùng đất dưới chân rú Gám.

Một lớp học của Trường THPT Yên Thành 2 những ngày đầu thành lập trường. Ảnh tư liệu

Thầy trò quyết tâm vượt khó và đạt được những thành tích dạy học tốt ngay trong những năm đầu thành lập trường. Minh chứng cho điều này, trong năm học đầu tiên (1965 - 1966), trường đã có 87 em học sinh đạt chuẩn để đi học nước ngoài.

Và trong thời kỳ chiến tranh, dù phải sơ tán để tránh đạn bom, thầy và trò vừa dạy học vừa dựng lớp; dù phòng học bằng tre nứa, bàn ghế thô sơ, nhưng giữa gian khó, ánh sáng tri thức vẫn bừng lên, thắp niềm tin cho cả một vùng quê nghèo. Truyền thống hiếu học đã thấm sâu vào từng mái nhà, nếp nghĩ của người dân quê lúa.

PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ - Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, cựu học sinh Trường THPT Yên Thành 2.

“Trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò”. Đó cũng chính là kim chỉ nam, là mục tiêu xuyên suốt sự nghiệp trồng người mà Trường THPT Yên Thành 2 luôn giữ vững. Chính nhờ mục tiêu ấy, khi đất nước bước vào thời bình, trong âm vang chiến thắng, ngọn lửa hiếu học của thầy và trò Yên Thành 2 lại tiếp tục được thắp sáng.

Tuy nhiên, con đường tiếp nối truyền thống ấy không hề bằng phẳng. Giai đoạn sau hòa bình, thống nhất đất nước, trường tiếp tục trải qua những thăng trầm, khó khăn chồng chất. Đỉnh điểm là năm học 1987 - 1988, khi nhà trường đứng trước nguy cơ bị giải thể. Nhưng bằng tinh thần đoàn kết, sự đấu tranh kiên quyết của thầy, trò và phụ huynh, trường đã được giữ lại và hồi sinh, khẳng định sức sống bền bỉ của ngôi trường mang lý tưởng “trường ra trường”.

Trải qua thời kỳ bao cấp gian khó, rồi những năm tháng đổi mới đầy thử thách, Trường THPT Yên Thành 2 luôn giữ vững tinh thần “Vượt khó dạy tốt, học tốt”. Điều này được minh chứng bởi sự thành công của bao thế hệ học sinh đã trưởng thành, “tung cánh bay xa” từ mái trường này. Trong số họ, có những giáo sư, tiến sĩ, kỹ sư, bác sĩ, nhà báo, sĩ quan, tướng lĩnh quân đội, doanh nhân thành đạt… - những con người mang trong tim niềm tự hào “Tôi là học sinh Yên Thành 2”.

Vững bước đi lên

Từ tinh thần vượt khó và sự tận hiến của thế hệ đi trước, bước vào thiên niên kỷ mới, Trường THPT Yên Thành 2 sẵn sàng tiến vào giai đoạn đổi mới toàn diện, với quyết tâm làm nên một diện mạo mới.

Cơ sở vật chất của nhà trường được đầu tư khang trang, hiện đại; những dãy nhà cao tầng mới vươn mình dưới chân rú Gám như minh chứng cho hành trình bền bỉ của ngôi trường 6 thập kỷ; hệ thống hạ tầng phục vụ dạy học như thư viện, phòng thí nghiệm được hoàn thiện; song hành với đó là sự trẻ hóa, chuẩn hóa của đội ngũ giáo viên - những người thầy vẫn luôn giữ trọn ngọn lửa tâm huyết, yêu nghề, không ngừng học hỏi và sáng tạo.

Giờ thực hành tin học của Trường THPT Yên Thành 2. Ảnh: Ngọc Dũng

Nhà trường liên tục được Sở Giáo dục & Đào tạo công nhận là "Tập thể Lao động xuất sắc". Những năm tháng đổi mới đã mang về cho Trường Yên Thành 2 những danh hiệu cao quý nhất: Huân chương Lao động hạng Ba, hạng Nhì, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Đặc biệt, ngay trước thềm kỷ niệm 60 năm thành lập, nhà trường lại vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba, khẳng định vị thế vững chắc của một điểm sáng giáo dục trên quê hương xứ Nghệ.

Giờ học ngoại khóa của thầy và trò Trường THPT Yên Thành 2. Ảnh: Ngọc Dũng

Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, nhà trường đã đề ra những biện pháp phù hợp nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ của từng thời kỳ, từng năm học. Đặc biệt, trong những năm gần đây, nhà trường đã tích cực hưởng ứng các cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương về đạo đức, tự học và sáng tạo”...

Những cuộc vận động và phong trào lớn đó đã thực sự có ảnh hưởng sâu rộng đến chất lượng giáo dục toàn diện của Trường THPT Yên Thành 2.

Nhờ những nỗ lực không mệt mỏi ấy, chất lượng giáo dục ngày càng được khẳng định, mang lại những thành quả rực rỡ. Năm học 2024 - 2025, trường xếp thứ 5 toàn tỉnh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT; năm học 2025 - 2026, Trường THPT Yên Thành 2 thêm một lần nữa khẳng định vị thế của mình: Đứng thứ 8 trong kỳ thi chọn học sinh giỏi toàn tỉnh.

Học sinh Trường THPT Yên Thành 2, năm học 2025 - 2026. Ảnh: Ngọc Dũng

Vượt lên trên những bảng vàng thành tích và tri thức sách vở, mái Trường Yên Thành 2 đã thực sự trở thành nơi kết tinh trọn vẹn của Văn hóa - Tri thức - Nhân cách. Bởi lẽ, nơi đây giáo dục đạo đức luôn được coi là nền tảng của công cuộc trồng người.

Sự vun đắp đó không chỉ đến từ bục giảng, mà còn lan tỏa qua các hoạt động thiện nguyện, kiến tạo nên một môi trường học đường lành mạnh, thân thiện và nhân văn. Những người thầy đã gieo mầm nhân ái; phương châm “Tất cả vì học sinh thân yêu” đã hóa thành hành động.

Thầy trò Trường THPT Yên Thành 2 sẻ chia với học sinh nghèo. Ảnh: Ngọc Dũng

Sáu mươi năm - quãng thời gian mà thầy trò Trường THPT Yên Thành 2 đã đi qua đủ mọi gian nan, thử thách. Thế nhưng, dù trong hoàn cảnh khói lửa chiến tranh hay những năm tháng đổi mới đầy thử thách, ngọn lửa truyền thống dạy và học chưa từng ngưng nghỉ, đứt đoạn.

Chính sự nối tiếp không mệt mỏi qua các thế hệ đã làm nên một truyền thống đáng tự hào. Tự hào vì đã vượt qua muôn vàn gian khổ để giữ vững chất lượng đội ngũ, chất lượng đào tạo, góp phần xứng đáng vào việc bồi dưỡng nguồn nhân lực cho xứ Nghệ và đất nước. Và hơn hết, tự hào vì thầy và trò vẫn luôn giữ trọn ngọn lửa nhiệt huyết yêu nghề, niềm tin sắt son vào tương lai.

Hội đồng Sư phạm Trường THPT Yên Thành 2, năm học 2024 - 2025. Ảnh: Ngọc Dũng

Dưới mái trường này, bao thế hệ học sinh đã được ngồi lên những chuyến đò tri thức, bởi những “người lái đò”, “người gieo mầm” tận tâm, tận hiến.

Thế nên, trong những trang sử vàng truyền thống của Trường THPT Yên Thành 2, danh sách các thế hệ thầy trò đã có đóng góp cho đất nước vẫn ngày một trải dài. Một mái trường cấp 3 mà có đến 128 học sinh, 1 thầy giáo là liệt sĩ; 2 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; rất nhiều những chính khách, nhà khoa học, tướng lĩnh đang ngày đêm phụng sự Tổ quốc…

Hay đơn giản hơn, từ vườn ươm này, hàng vạn công dân đã trưởng thành, sinh sống, học tập và làm việc trên khắp mọi miền gần xa… Nhưng trong họ, bao thế hệ học sinh xưa và nay, vẫn luôn nhớ, luôn hướng về Trường Yên Thành 2 với một lòng biết ơn, bởi: “Dù cho tung cánh muôn phương/ Ơn thầy, nghĩa bạn, tình trường không phai”.