Vì sao nội soi tiêu hóa và sinh thiết chuẩn có vai trò quyết định trong điều trị bệnh viêm loét đại tràng?

Theo các chuyên gia tiêu hóa, nguyên nhân bắt nguồn từ việc chẩn đoán ban đầu chưa đủ chính xác, đặc biệt khi nội soi và sinh thiết không đạt chuẩn.

Nhận định này được đưa ra tại hội thảo chuyên đề "Viêm loét đại tràng: từ nội soi chẩn đoán, mô bệnh học đến chiến lược điều trị" do trung tâm nội soi tiêu hóa thuộc phòng khám Doctor Check tổ chức ngày 28/12/2025, với sự tham gia của gần 30 bác sĩ tiêu hóa đến từ các bệnh viện lớn tại TP.HCM.

Doctor Check cảm ơn các diễn giả và đơn vị tài trợ tại hội thảo.

Nội soi tiêu hóa: nền tảng của chẩn đoán

Tại hội thảo BSCK2. Lê Đình Quang (Khoa Nội soi – Thăm dò chức năng, Bệnh viện Nhân Dân Gia Định), đã trình bày về vai trò then chốt của nội soi tiêu hóa trong chẩn đoán viêm loét đại tràng. Theo BS Quang, nội soi không chỉ giúp quan sát trực tiếp tổn thương niêm mạc mà còn là căn cứ quan trọng để định hướng chẩn đoán, đánh giá mức độ nặng của tình trạng viêm loét đại tràng và chỉ định sinh thiết phù hợp.

BS.CK2 Lê Đình Quang - Khoa Nội soi - Thăm dò chức năng, BV Nhân Dân Gia Định

Dẫn khuyến cáo của Tổ chức Viêm ruột châu Âu, bác sĩ Quang cho biết: để chẩn đoán viêm loét đại tràng có độ tin cậy, cần lấy tối thiểu 2 mẫu sinh thiết từ ít nhất 5 vị trí khác nhau dọc theo đại tràng, bao gồm trực tràng và hồi tràng. Việc không lấy đủ mẫu ở các vị trí cần thiết có thể khiến chẩn đoán thiếu chính xác, dẫn đến lựa chọn phác đồ điều trị không phù hợp.

Trên thực tế, viêm loét đại tràng có nhiều mức độ từ nhẹ đến nặng. Nếu đánh giá sai, người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc không đủ mạnh khiến bệnh kéo dài, hoặc dùng thuốc quá mạnh gây ra tác dụng phụ không cần thiết.

Ngoài ra, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tổn thương viêm loét trên nội soi cần phải được chẩn đoán phân biệt và loại trừ trước khi xác định bệnh nhân bị bệnh viêm ruột mạn. Nội soi tiêu hóa giúp cung cấp thông tin hình ảnh quan trọng để định hướng chiến lược chẩn đoán ban đầu cho bác sĩ tiêu hóa.

Giải phẫu bệnh: quy trình quan trọng cần được chuẩn hóa

Ở góc độ mô bệnh học, TS.BS Võ Thị Ngọc Diễm (Bộ môn Mô phôi – Giải phẫu bệnh, Trường Đại học Y Dược TP.HCM) nhấn mạnh rằng chất lượng chẩn đoán không chỉ phụ thuộc vào việc có sinh thiết hay không, mà phụ thuộc vào toàn bộ quy trình.

TS. BS Võ Thị Ngọc Diễm - Bộ môn Mô phôi – Giải phẫu bệnh, Trường Đại học Y Dược TPHCM

Từ khâu lấy mẫu đúng vị trí, đủ độ sâu; bảo quản mẫu trong dung dịch cố định phù hợp; đến phiếu gửi mẫu sinh thiết phải ghi đầy đủ thông tin lâm sàng, vị trí lấy mẫu và đính kèm hình ảnh nội soi. Kết quả mô bệnh học cũng cần được trả theo các phân loại quốc tế, thể hiện rõ mức độ mạn tính và mức độ hoạt động của bệnh, thay vì chỉ ghi chung chung "có viêm" hoặc "không có viêm"

"Quy trình chuẩn hóa từ khâu lấy mẫu, bảo quản, gửi mẫu đến đọc kết quả đều phải được tuân thủ nghiêm ngặt để tránh sai sót", TS. BS Diễm nhấn mạnh.

Lộ trình điều trị cá nhân hóa cho từng bệnh nhân

Theo ThS. BSCKI Lưu Ngọc Mai (Bệnh viện Nhân Dân Gia Định), viêm loét đại tràng là bệnh có diễn tiến rất khác nhau giữa các bệnh nhân. Do đó, điều trị cần được cá thể hóa dựa trên phân tầng nguy cơ.

Chiến lược điều trị hiện nay không chỉ nhằm kiểm soát triệu chứng trước mắt như giảm đau bụng hay tiêu chảy, mà còn hướng đến làm lành niêm mạc đại tràng, từ đó giảm tái phát và hạn chế biến chứng lâu dài. Điều này đòi hỏi theo dõi liên tục, nội soi định kỳ và điều chỉnh phác đồ kịp thời khi cần thiết.

Tại hội thảo, các bác sĩ cùng xem xét các ca lâm sàng thực tế và thảo luận về những thách thức thường gặp trong điều trị, đặc biệt ở các trường hợp bệnh kéo dài hoặc đáp ứng kém. Theo các chuyên gia, khi điều trị không hiệu quả, việc cần làm trước tiên là xem lại độ chính xác của chẩn đoán ban đầu, thay vì chỉ thay đổi thuốc.

Khi ba khâu nội soi – giải phẫu bệnh – điều trị được phối hợp chặt chẽ theo chuẩn mực quốc tế, người bệnh có cơ hội được chẩn đoán chính xác ngay từ đầu, xây dựng chiến lược điều trị phù hợp và giảm nguy cơ biến chứng về lâu dài.

Viêm loét đại tràng: bệnh mạn tính nhưng không "lành tính"

Viêm loét đại tràng là bệnh viêm ruột mạn tính, có nguy cơ biến chứng nếu không được theo dõi sát. Nguy cơ ung thư đại tràng tăng dần theo thời gian mắc bệnh, đặc biệt ở những trường hợp viêm kéo dài nhiều năm hoặc đáp ứng điều trị kém.

Đáng lưu ý, các tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn sớm trên nền viêm loét đại tràng thường rất nhỏ, dễ bị bỏ sót nếu nội soi và sinh thiết không đạt chuẩn. Khi đó, người bệnh có thể tiếp tục điều trị bằng thuốc trong nhiều năm trong khi bệnh âm thầm tiến triển.

Cập nhật chuyên môn liên tục, nỗ lực nâng cao độ chính xác

Theo ông Nguyễn Ái Hà Phan, Giám đốc điều hành phòng khám Doctor Check, việc tổ chức các hội thảo chuyên môn nhằm giúp bác sĩ rà soát lại toàn bộ quy trình nội soi – sinh thiết – điều trị, cập nhật các khuyến cáo mới và giảm nguy cơ bỏ sót tổn thương.

Bên cạnh việc không ngừng tổ chức các buổi đào tạo chuyên môn, Doctor Check còn đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống thiết bị nội soi hiện đại và xây dựng quy trình nội soi theo tiêu chuẩn quốc tế, nhằm đảm bảo thời gian quan sát đầy đủ, phát hiện các tổn thương nhỏ và lấy mẫu sinh thiết đúng vị trí. Các mẫu sinh thiết sau đó được gửi đến đơn vị xét nghiệm uy tín, với chuyên gia giải phẫu bệnh tiêu hóa chuyên môn cao trực tiếp đọc kết quả, nhằm đảm bảo độ chính xác cao nhất trong chẩn đoán.

Ngày 30/11/2025 vừa qua, Doctor Check trở thành đơn vị nội soi tiêu hóa tiên phong tại Việt Nam đạt Chứng nhận Lâm sàng Xuất sắc cho dịch vụ nội soi do AACI (Hoa Kỳ) cấp, cho thấy nỗ lực chuẩn hóa chất lượng nội soi để nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị bệnh lý dạ dày, đại tràng tại cơ sở này.

Doctor Check