Vệ sinh môi trường - đừng để 'trên nóng, dưới lạnh'

Tuy nhiên, thực tế tại một số địa bàn cho thấy vẫn tồn tại sự “vênh” đáng lo ngại giữa chủ trương và việc triển khai, đặt ra câu hỏi: Vì sao tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” trong công tác bảo đảm vệ sinh môi trường vẫn chưa được khắc phục?

Rác thải được tập kết ngay dưới biển cấm. Ảnh: Gia Phong

Rác thải tập kết ngay dưới biển cấm

Theo Kế hoạch số 355/KH-UBND ngày 20-12-2025 về tăng cường công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội trong dịp cao điểm cuối năm 2025, Tết Dương lịch 2026 và Tết Nguyên đán Bính Ngọ, UBND thành phố đặt mục tiêu: Tăng cường quản lý, duy trì vệ sinh môi trường trên toàn địa bàn trong suốt thời gian cao điểm, bảo đảm đô thị sạch, đẹp, an toàn, phục vụ nhu cầu sinh hoạt, đi lại và vui chơi của nhân dân cũng như du khách. Đồng thời, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các nguy cơ gây ô nhiễm từ các hoạt động sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh, đồng thời giảm thiểu tình trạng rác thải tồn đọng.

Thế nhưng, ghi nhận thực tế của phóng viên Báo Hànôịmới vào chiều 2-1-2026 tại một số tuyến đường trên địa bàn phường Việt Hưng cho thấy, tình trạng đổ trộm rác sinh hoạt và phế thải xây dựng vẫn diễn ra khá phổ biến. Cụ thể, dọc tuyến phố Nguyễn Lam, không khó nhận thấy các điểm tập kết rác tự phát. Dù UBND phường Việt Hưng đã lắp đặt ít nhất hai biển báo cấm đổ, cấm đốt rác, nhưng các loại rác sinh hoạt lớn, nhỏ cùng phế thải từ các công trình xây dựng vẫn quây kín xung quanh biển cấm.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại phố Nguyễn Minh Châu và phố Đào Thế Tuấn, nơi rác sinh hoạt và phế thải xây dựng chất đống kéo dài, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Đáng chú ý, vật liệu xây dựng, cát sỏi vương vãi khắp mặt đường, mỗi khi có phương tiện đi qua lại cuốn theo bụi mù mịt. Ngay sát hai con phố này là vườn hoa phường Việt Hưng, nơi người dân, đặc biệt là người cao tuổi, thường xuyên đến tập thể dục.

Còn tại khu vực vườn hoa phường Việt Hưng, bụi bẩn bám đầy các dụng cụ thể dục, thể thao ngoài trời. Nhiều người đến đây tập thể dục phải đeo khẩu trang kín mít để tránh bụi. Bà Nguyễn Thị Lan (60 tuổi, cư trú tại đường Ngô Gia Tự, phường Việt Hưng) chia sẻ: “Biết không khí bị ô nhiễm nhưng khu vực vườn hoa có nhiều dụng cụ phù hợp cho người cao tuổi, nên tôi vẫn cố gắng đến tập mỗi ngày”.

Không chỉ ở khu vực ngoại thành, ngay tại trung tâm Thủ đô, áp lực rác thải trong dịp lễ, Tết cũng bộc lộ rõ. Tối 31-12-2025, chương trình âm nhạc và màn bắn pháo hoa chào năm mới tại khu vực hồ Hoàn Kiếm đã thu hút hàng vạn người dân và du khách. Khi sự kiện kết thúc, nhiều tuyến phố xung quanh hồ rơi vào tình trạng ngập rác. Vỏ lon, chai nhựa, cốc nhựa, hộp xốp đựng thức ăn, túi ni lông… bị vứt ngổn ngang dưới lòng đường, trên vỉa hè và trong các bồn cây, khiến không gian sau lễ hội trở nên nhếch nhác, đối lập hoàn toàn với hình ảnh Thủ đô văn minh, thanh lịch mà thành phố hướng tới.

Nguyễn Thảo Vy, sinh viên Học viện Tài chính, kể lại trải nghiệm khi đi xem pháo hoa đêm 31-12-2025: “Lực lượng cảnh sát giao thông liên tục nhắc nhở người dân đứng gọn gàng, không xả rác. Gia đình em chủ động mang theo túi vải để đựng rác và mang về nhà. Thế nhưng ngay xung quanh, nhiều người vẫn thản nhiên vứt cốc trà sữa, cốc nhựa, ống hút, vỏ bánh… xuống chân mình, bất chấp ánh mắt của những người xung quanh”.

Những hành động tưởng chừng nhỏ bé ấy, khi nhân lên hàng nghìn, hàng vạn người, đã tạo thành “núi rác” chỉ sau một đêm lễ hội.

Cần sự vào cuộc quyết liệt

Tại Kế hoạch số 355/KH-UBND, UBND thành phố Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tăng cường giám sát, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về vệ sinh môi trường, nhất là tại các “điểm nóng” về đổ trộm rác, phế thải xây dựng; các phương tiện vận chuyển gây rơi vãi đất cát, nước rác ra đường. Việc giữ vững kỷ cương môi trường trong dịp Tết được xác định là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng hình ảnh Thủ đô văn minh, thanh lịch.

Từ góc nhìn của những người trực tiếp “giữ sạch” phố phường, bà Ninh Thị Loan, Tổ trưởng Tổ vệ sinh môi trường phụ trách khu vực hồ Hoàn Kiếm, chia sẻ: “Ai đi làm cũng mong có thu nhập xứng đáng, nhưng điều mà công nhân vệ sinh mong mỏi nhất vẫn là sự tôn trọng và ý thức của người dân”.

Cũng theo bà Ninh Thị Loan, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng rác thải tràn lan, mất vệ sinh trên đường phố bắt nguồn từ ý thức của một bộ phận người dân và du khách. “Họ chính là gốc. Công việc quét dọn, thu gom của chúng tôi chỉ là phần ngọn. Tôi cho rằng cần có sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền người dân giữ gìn vệ sinh môi trường, đồng thời cơ quan có thẩm quyền cần có biện pháp xử lý nghiêm các hành vi xả rác, xả thải bừa bãi ra môi trường”, bà Ninh Thị Loan bày tỏ.

Chia sẻ này cũng phản ánh một thực tế: Dù lực lượng vệ sinh môi trường có nỗ lực đến đâu, nếu thiếu sự chung tay của cộng đồng và sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của chính quyền cơ sở, tình trạng rác thải vẫn khó được giải quyết triệt để. Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, từ đổ trộm rác thải xây dựng đến xả rác nơi công cộng, cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, không chỉ mang tính phong trào hay trong những đợt cao điểm.

Gia Phong