Từ Mơ show đến chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa

Chương trình nghệ thuật Mơ show diễn ra tại Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ (phường Phú Thọ, TPHCM). Ảnh: DŨNG PHƯƠNG
Sau 8 suất diễn, chương trình Mơ show của Trung tâm Nghệ thuật TPHCM đã phục vụ hơn 15.000 lượt khán giả, gần như khai thác hết khả năng sân khấu biểu diễn chính của Rạp Xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ (tối đa 2.000 khán giả/suất). Thành công này đã trở thành động lực để đơn vị tổ chức triển khai thêm các dịch vụ tiện ích đi kèm, bao gồm các hoạt động giải trí, thương mại, trưng bày triển lãm…
Những dấu ấn nghệ thuật đặc sắc
Sức hấp dẫn của Mơ show đến từ sự hoành tráng, mới lạ, hấp dẫn của xiếc, múa rối, cùng việc ứng dụng các công nghệ trình diễn kỹ thuật cao theo tiêu chuẩn biểu diễn quốc tế, đã đáp ứng các nhu cầu thưởng thức của khán giả. Cũng vì thế, theo ghi nhận của đơn vị tổ chức, ngoài người dân thành phố và các tỉnh thành lân cận, còn có rất đông khách nước ngoài, những người đang sống, học tập, làm việc tại TPHCM đến thưởng thức.
Từ hiệu quả thu được, Trung tâm Nghệ thuật TPHCM (Trung tâm) đã xây dựng kế hoạch mở rộng khai thác các giá trị của chương trình. Trước mắt là kết nối các đơn vị lữ hành, du lịch, thiết kế tuyến du lịch. Trung tâm cũng tiến hành xây dựng không gian trưng bày triển lãm, sản xuất các vật phẩm lưu niệm gắn với Mơ show, liên kết với Sun Group tổ chức các hoạt động văn hóa, giải trí, dịch vụ… trong khuôn viên Rạp Xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ. Dự kiến cuối năm nay, trung tâm sẽ ra mắt Mơ show 2, tạo thành chuỗi trình diễn nghệ thuật chất lượng cao.
Trước Mơ show, sân khấu TPHCM ghi nhận nhiều đơn vị nghệ thuật tổ chức các dịch vụ gắn liền với hoạt động biểu diễn, giúp tạo thương hiệu và đẩy mạnh sự phát triển sân khấu. Điển hình như với chương trình Ngày xửa ngày xưa của Nhà hát Kịch Idecaf đã mở rộng sức lan tỏa thông qua những sản phẩm “ăn theo” như: móc khóa, áo, túi xách, logo in hình nhân vật, poster, truyện tranh, băng video... Đặc biệt, ngày 17-7, Ngày xửa ngày xưa phiên bản ghi hình đã được công chiếu tại các rạp thuộc hệ thống Lotte Cinema.
Đạo diễn Huỳnh Anh Tuấn, Giám đốc Nhà hát Kịch Idecaf, chia sẻ: “Thực ra việc làm các sản phẩm, dịch vụ gắn với chương trình đã được chúng tôi thực hiện từ lâu, tuy nhiên khi đó chủ yếu mang tính tự phát, không có bài bản cụ thể. Hiện nay, việc mở rộng các sản phẩm đi kèm chương trình đã gắn với ý thức phát triển công nghiệp văn hóa nên được chúng tôi đầu tư chỉn chu, bài bản và quy mô hơn”.
Không chỉ các chương trình nghệ thuật đương đại, nghệ thuật truyền thống cũng đang có sự chuyển mình mạnh mẽ.
Điển hình như Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TPHCM đã đưa hàng loạt chương trình nghệ thuật truyền thống gắn với phát triển kinh tế. Nổi bật nhất trong số đó là chương trình Sắc - ấn ngọc Nam Phương - dự án nghệ thuật đặc sắc do Sở VH-TT TPHCM chỉ đạo thực hiện, nhằm bảo tồn và giới thiệu tinh hoa của nghệ thuật hát bội truyền thống.
Ngoài ra, nhà hát còn nỗ lực đưa hát bội đến với cộng đồng như: biểu diễn vào dịp cuối tuần tại sân khấu phía trước Đền Hùng - Thảo Cầm viên Sài Gòn; diễn các trích đoạn ngắn tại đường đi bộ Nguyễn Huệ, phố du lịch Bùi Viện, Đường sách TPHCM, các khu dân cư, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường - xã… Không chỉ thưởng thức nghệ thuật, nhà hát còn đưa khán giả đến với những trải nghiệm độc đáo như tìm hiểu về phục trang, hóa trang thành các nhân vật tiêu biểu, học cách ca diễn…

Chương trình nghệ thuật Mơ show liên tục “cháy vé”. Ảnh: THÚY BÌNH
Kết nối chuỗi giá trị
Theo ông Lê Hồng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật TPHCM, thành công của Mơ show là một tín hiệu đáng mừng. Bởi từ đây, lĩnh vực biểu diễn đã tìm được hướng đi cụ thể để phát triển, đóng góp vào sự phát triển chung của ngành công nghiệp văn hóa TPHCM.
“Từ thành quả đạt được, chúng tôi đang háo hức triển khai nhiều ý tưởng mới. Trước mắt trong tháng 7 này, chúng tôi sẽ tung ra bộ nhận diện thương hiệu “bé Bơ” (nhân vật chính trong Mơ show) nhằm tạo sự thân thiết, thu hút thêm tệp khán giả nhỏ tuổi. Tiếp đó là ký kết với Trung tâm Xúc tiến Du lịch (Sở Du lịch TPHCM), nhằm tăng cường kết nối các đơn vị du lịch, đưa du khách đến với chương trình như một điểm nhấn văn hóa đặc sắc của TPHCM”, ông Lê Hồng Sơn cho biết thêm.
Thành công của Mơ show cũng phản ánh tầm quan trọng của việc xây dựng các cơ sở vật chất cho biểu diễn văn hóa nghệ thuật ở TPHCM. Chính nhờ việc đưa vào khai thác Rạp Xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ hiện đại bậc nhất khu vực đã giúp những chương trình như Mơ show có thể thành hình.
Đại diện một công ty lữ hành cho biết, trước đây, tại thành phố rất khó tìm một sân khấu biểu diễn thường xuyên dành cho đoàn khách quốc tế khoảng 600-700 khách hoặc nhiều hơn. Như trường hợp của Nhà hát múa rối nước tại Bảo tàng Lịch sử TPHCM chỉ có khoảng 300 chỗ, các đơn vị lữ hành rất khó sắp xếp đưa các đoàn khách đến. Với công trình Rạp Xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, ngoài sân khấu 2.000 chỗ, còn có sân khấu 300 chỗ, các khu vực tiện ích từ đậu xe, mua sắm, đến tham quan, tham gia các chương trình giải trí… rất thuận lợi để phục vụ khách du lịch với quy mô lớn.
Chia sẻ về vấn đề này, nghệ sĩ - đạo diễn Nguyễn Thanh Bình, Trưởng phòng Tổ chức biểu diễn, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TPHCM, cho biết: “Chúng tôi đang có rất nhiều kế hoạch để phát triển nghệ thuật hát bội đáp ứng yêu cầu của công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, hiện nhà hát vẫn thiếu một không gian biểu diễn xứng tầm, có thể hoạt động thường xuyên, ổn định để vừa tạo thói quen đến rạp cho công chúng, vừa đáp ứng nhu cầu đón các đoàn khách du lịch. Nếu có được một không gian như vậy, chúng tôi có thể thực hiện đồng bộ, từ chương trình biểu diễn, phương thức bán vé, đến kết hợp trưng bày triển lãm, giới thiệu quảng bá… tạo nên nguồn thu cho nghệ thuật hát bội, đóng góp vào sự phát triển chung của công nghiệp văn hóa ở TPHCM”.
Từ thành công của Mơ show có thể thấy, đầu tư cho công nghiệp văn hóa là đầu tư cho một chuỗi giá trị, từ tác phẩm, hạ tầng, nhân lực, đến công nghệ, thị trường và dịch vụ. Khi những mắt xích này được kết nối đồng bộ, một chương trình nghệ thuật sẽ không dừng lại ở doanh thu bán vé mà còn tạo sức lan tỏa đối với du lịch, thương mại, quảng bá hình ảnh thành phố và thúc đẩy kinh tế sáng tạo. Đây cũng là hướng đi mà TPHCM đang kiên trì theo đuổi nếu muốn hiện thực hóa mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn phát triển tới.
Đạo diễn - NSND TRẦN NGỌC GIÀU: Sân khấu thành phố đang chờ một “ngôi nhà” ổn định
Nhìn vào Rạp Xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ mà các nghệ sĩ sân khấu kịch nói, cải lương cũng ước ao. Thực tế, hoạt động của các sân khấu ở thành phố hiện nay có thể xem là một ngành công nghiệp văn hóa: Quy mô lớn, sáng đèn quanh năm, doanh thu bán vé thuộc hàng cao nhất cả nước. Thế nhưng, sự phát triển lại không ổn định khi cơ sở vật chất còn rất thiếu, nhiều đơn vị có kịch mục hay, khán giả đông, doanh thu tốt, nhưng không bù nổi chi phí thuê mặt bằng, phải ngừng diễn đầy đáng tiếc.
Rất mong thời gian tới, thành phố tạo điều kiện cho ngành sân khấu có được các nhà hát chất lượng tốt, điều kiện thuận lợi. Có thể là khôi phục lại một số nhà hát cũ, chừng vài trăm chỗ ngồi là được. Sau đó có thể cho các sân khấu thuê lại với giá ưu đãi để tổ chức biểu diễn. Có nơi chốn ổn định, các sân khấu mới dám mạnh dạn đầu tư, xây dựng những vở lớn, quy mô hơn. Tất cả nhằm đáp ứng đà phát triển công nghiệp văn hóa của TPHCM trong giai đoạn mới.
Giám đốc Nhà hát Idecaf - đạo diễn HUỲNH ANH TUẤN: Công nghiệp văn hóa đòi hỏi cơ chế chuyên nghiệp
Tiến vào công nghiệp văn hóa đòi hỏi phải có hoạch định chiến lược đầu tư chung, có cơ chế tài chính cụ thể, rõ ràng, như các đơn vị nghệ thuật được quyền vay thế chấp tài sản ra sao, cơ chế hỗ trợ vốn thế nào… Hiện nhiều đơn vị có trình độ chuyên môn rất cao, có nhân lực giỏi nhưng lại không tìm được các nguồn lực hỗ trợ để tổ chức biểu diễn.
Với tình hình đó, Nhà nước có thể xây dựng cơ chế hỗ trợ thích hợp, đầu tư xây cơ sở vật chất đạt chuẩn, hỗ trợ đào tạo bộ máy quản lý chuyên nghiệp… Có như vậy, công nghiệp văn hóa của thành phố mới có thể phát triển bền vững, góp phần vào sự phát triển chung của TPHCM.
Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/tu-mo-show-den-chuoi-gia-tri-cong-nghiep-van-hoa-post862938.html













