Trải thảm xanh trên những vùng đồi

Từ những vùng đồi trọc hay diện tích trồng cao su, keo... kém hiệu quả kinh tế, những năm gần đây, người dân các xã miền núi trong tỉnh đã thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng khoa học - kỹ thuật để hồi sinh cho những vùng đất bị 'ngủ quên'. Khi những vùng đồi được phủ xanh bởi cây trái, không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái mà còn mở ra hướng đi bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân.

Vùng đồi xã Hóa Quỳ được phủ xanh bằng các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao.

Vùng đồi xã Hóa Quỳ được phủ xanh bằng các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao.

Gia đình ông Hoàng Quốc Phòng, thôn Tân Lý, xã Ngọc Trạo là một trong những hộ đầu tiên đưa giống ổi lê Đài Loan về trồng xen với 6ha thanh long trên mảnh đất đồi bạc màu. Theo ông Phòng, sau khi đi học tập kinh nghiệm ở nhiều nơi, nhận thấy giống ổi lê khỏe, dễ thích nghi với khí hậu, thổ nhưỡng, chịu hạn khá, ít sâu bệnh và cho thu hoạch quanh năm nên đã mạnh dạn mua về trồng. Ban đầu chỉ vài sào đất thử nghiệm, nhưng khi cây phát triển tốt, năng suất ổn định và đầu ra thuận lợi nên ông đã mở rộng diện tích trồng ổi.

Ông Phòng chia sẻ: “Để nâng cao năng suất, chất lượng quả, tôi đã mạnh dạn áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, từ khâu chọn giống, bón phân, cắt tỉa cành đến tưới nước, kích hoa và bọc quả. Giống ổi lê cho thu hoạch quanh năm, chất lượng ổi ngon và năng suất nhất từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau. Năng suất bình quân đạt từ 15 đến 20 tấn/ha/năm, doanh thu từ 250 đến 400 triệu đồng/ha/năm”.

Phó Chủ tịch UBND xã Ngọc Trạo Bùi Văn Thuần, cho biết: "Những năm gần đây, cùng với sự quan tâm của chính quyền, người dân địa phương đã chuyển đổi diện tích đất đồi kém hiệu quả sang trồng cây nguyên liệu phục vụ chế biến lâm sản và cây ăn quả. Từ đó, đã hình thành được vùng trồng cây ăn quả tập trung với diện tích gần 400ha với các loại cây có giá trị kinh tế cao như ổi, dứa, thanh long, cam, bưởi... mang lại giá trị kép về kinh tế và môi trường”.

Không chỉ thế hệ cha, ông gắn bó với những vùng đồi, hiện nay, có không ít người trẻ đã mạnh dạn bỏ phố về rừng, biến những vùng đất cằn thành mô hình kinh tế xanh. Không chỉ cải tạo đất, trồng cây ăn quả, cây dược liệu hoặc chăn nuôi dưới tán rừng... họ còn ứng dụng công nghệ số để quản lý sản xuất, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến... Chị Nguyễn Lê Ngọc Linh, một trong những điển hình phát triển kinh tế xã Hóa Quỳ đã từ bỏ công việc ổn định ở Hà Nội về quê hương cùng gia đình xây dựng mô hình “Vườn rừng bản Thổ”.

Đưa chúng tôi đi thăm vườn đồi rộng khoảng 3ha của gia đình, chị Linh nhớ lại những ngày đầu nhiều khó khăn để có được khu đồi xanh tốt và phát triển như hiện nay. “Với mục tiêu đa dạng các loại cây trồng, tạo nên một hệ sinh thái đa tầng trên cùng một diện tích canh tác để thu hoạch được nhiều vụ khác nhau, “lấy ngắn nuôi dài”, tôi đã kết hợp trồng các loại cây rừng như lim, lát, dổi, trám... với cây ăn quả; xen vào đó là một số loại cây dược liệu như chùm ngây, thiên môn đông, gừng, tỏi, nghệ... Đây là mô hình sản xuất trên đất đồi tự nhiên, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, giúp đất được cải tạo phì nhiêu hơn, giữ được nước, độ ẩm, chống xói mòn...”, chị Linh chia sẻ.

Khi thấy những tín hiệu tích cực từ dự án “Vườn rừng bản Thổ”, chị Linh quyết định thành lập HTX bản Thổ để liên kết với người dân nuôi ong tại các bìa rừng. Sau đó, kết hợp với các loại dược liệu như gừng, tỏi tía, nghệ... để tạo ra sản phẩm mật ong lên men. Không chỉ tập trung chăm sóc cho cây trồng của gia đình, chị Linh còn nhiệt tình hướng dẫn người dân địa phương chuyển đổi diện tích trồng keo kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao; bao tiêu sản phẩm dược liệu của người dân để sản xuất mật ong.

Theo định hướng của ngành nông nghiệp và môi trường, các xã miền núi cao như Bá Thước, Linh Sơn, Quan Sơn... sẽ tập trung phát triển vùng nguyên liệu mía, trồng lúa ruộng bậc thang gắn với phát triển du lịch sinh thái. Ở khu vực miền núi thấp, như các xã: Ngọc Lặc, Thạch Thành, Như Thanh, Như Xuân... đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng với các loại cây ăn quả có múi như cam, bưởi, dứa, thanh long, ổi... đồng thời khuyến khích phát triển, hình thành các vùng sản xuất tập trung phục vụ chế biến trái cây; phát triển vùng nguyên liệu mía, cây thức ăn chăn nuôi; trồng cây dược liệu dưới tán rừng như lan kim tuyến, sa nhân tím.

Từ những vùng đồi cằn cỗi, bỏ hoang, nhiều nông dân miền núi xứ Thanh đang xây dựng các vùng cây ăn quả tập trung, mang lại giá trị kinh tế bền vững. Màu xanh của những vùng đồi hôm nay không chỉ mở ra sinh kế cho người dân mà còn góp phần làm thay đổi diện mạo ở khu vực miền núi của tỉnh theo hướng phát triển xanh, bền vững.

Bài và ảnh: Lê Ngọc

Nguồn Thanh Hóa: http://baothanhhoa.vn/trai-tham-xanh-tren-nhung-vung-doi-296640.htm