Đặng Huy Trứ gieo mầm cho tư tưởng trọng thương và phát triển kinh tế. Ông gieo mầm cho việc tiếp nhận khoa học, kỹ thuật phương Tây bằng tinh thần độc lập. Ông gieo mầm cho giáo dục thực học, học nghề, học ngoại ngữ và đưa thanh niên ra nước ngoài. Ông gieo mầm cho đạo đức công vụ, chống hối lộ và kiểm soát quyền lực bằng sự tự răn nghiêm khắc. Ông gieo mầm cho nghề in, truyền bá tri thức và cho nền nhiếp ảnh Việt Nam.
Trong lịch sử triều Nguyễn, có những đại thần nổi danh nhờ khoa bảng; có người lưu danh bởi chiến công; có người được nhắc đến vì đã đứng ở ngôi vị cao nhất của hàng văn thần. Đặng Văn Hòa thuộc về một lớp người khác: tài năng của ông được nhận biết qua công việc, đức độ của ông được đo bằng lòng dân, còn tên tuổi ông được giữ lại không chỉ trên những trang chính sử mà còn trong bia đá, chuông chùa, đền miếu, cầu đường và những câu vè truyền tụng giữa dân gian.