Thiếu bãi đổ thải, tiến độ dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn bị ảnh hưởng

Những ngày nghỉ lễ, trên công trường khu tái định cư Bản Áng, xã Thanh Thịnh, hàng chục máy móc, thiết bị vẫn được huy động thi công khẩn trương nhằm sớm bố trí chỗ ở cho các hộ dân phải di dời phục vụ dự án. Đây là khu tái định cư thứ hai của tuyến, sau khu tái định cư xã Thanh Mai. Việc bố trí tái định cư được xác định là gỡ “nút thắt của nút thắt”, khi nhiều hộ dân vẫn phải chờ nơi ở mới để bàn giao mặt bằng.

“Dự án có thời gian thi công 4 tháng. Đơn vị thi công và chủ đầu tư đang quyết tâm thực hiện đúng tiến độ đề ra, với tinh thần nỗ lực cao nhất. Trên công trường, chúng tôi đã huy động tối đa máy móc, thiết bị cần thiết để bảo đảm tiến độ. Hiện nay, anh em tổ chức làm việc hai ca: ca một đến 4 giờ chiều, ca hai đến 10 giờ đêm. Khi điều kiện cho phép, đơn vị sẽ tiếp tục tăng ca để đẩy nhanh tiến độ”, ông Ngô Thành Quý, Giám đốc Công ty TNHH MTV Thành Quý, đơn vị thi công dự án tái định cư Bản Áng, xã Thanh Thịnh, cho biết.

Khu tái định cư Bản Áng, xã Thanh Thịnh (Thái Nguyên) đang gấp rút hoàn thành sẽ gỡ "nút thắt" quan trọng để hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng

Tuyến cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn có chiều dài 28,8km, thu hồi tổng diện tích 261,8ha đất, ảnh hưởng đến 1.624 hộ dân; trong đó có 300 hộ phải di chuyển chỗ ở, 155 hộ thuộc diện tái định cư. Đến nay, 1.564 hộ đã nhận tiền bồi thường, còn 61 hộ chưa nhận do phát sinh vướng mắc. Diện tích mặt bằng đã bàn giao cho chủ đầu tư và các nhà thầu đạt 250,85ha trên tổng số 261,8ha.

Theo kế hoạch, khu tái định cư Bản Áng phấn đấu hoàn thành trong tháng 3/2026; khu tái định cư Thanh Mai hoàn thành trong tháng 1/2026. Đây được xem là nỗ lực lớn của các đơn vị và địa phương trong bối cảnh thời gian gấp rút, tổ chức bộ máy chính quyền địa phương đang trong giai đoạn ổn định.

Theo ông Phan Đức Luận, Chủ tịch UBND xã Thanh Thịnh, tỉnh Thái Nguyên cho biết, thời gian qua, chính quyền địa phương đã chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan và các nhà thầu trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

"Trọng tâm là tuyên truyền, vận động các hộ dân đồng thuận, sớm bàn giao mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ thi công và tạo điều kiện cho các đơn vị triển khai dự án trong thời gian sớm nhất", ông Luận cho biết.

Khi những vướng mắc về mặt bằng thi công từng bước được tháo gỡ, thì khó khăn lớn nhất của dự án lại phát sinh từ việc thiếu bãi đổ thải. Theo thiết kế ban đầu, toàn tuyến được bố trí 41 bãi đổ thải, đáp ứng cho trên 10 triệu mét khối đất đá phát sinh trong quá trình thi công. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, chủ đầu tư mới chỉ có thể tiếp cận được 26 bãi, khiến khoảng 2 triệu mét khối đất đá chưa có vị trí tiếp nhận phù hợp.

Giải pháp đang được các nhà thầu áp dụng là chủ động tìm vị trí đổ thải, tự thỏa thuận với người dân, sau đó báo cáo chính quyền địa phương xem xét, chấp thuận. Tuy vậy, do quỹ đất phù hợp không nhiều, vướng đất rừng tự nhiên, đất trồng lúa, đặc biệt là việc một số hộ dân đẩy giá thỏa thuận lên cao, khiến các đơn vị thi công gặp nhiều khó khăn.

Các đơn vị đang gấp rút thi công để kịp tiến độ

Ông Nguyễn Thế Anh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần 484 cho biết, gói thầu do đơn vị đảm nhiệm phát sinh nhu cầu đổ thải khoảng 1,4 triệu mét khối, trong khi bãi đổ hiện có mới đáp ứng được khoảng 500.000 mét khối, số còn lại đang tiếp tục thỏa thuận với người dân nhưng rất khó khăn.

“Khi thực hiện đền bù, việc thỏa thuận bãi đổ thải là giữa nhà thầu và các hộ dân. Chính vì vậy, một số hộ đã đẩy giá lên cao bất thường. Có những vị trí giá trị thực tế chỉ khoảng 45–50 triệu đồng nhưng người dân yêu cầu tới gần 300 triệu đồng; có nơi từ 25–30 triệu đồng bị nâng lên 100 triệu đồng, vượt quá khả năng chi trả của nhà thầu. Nếu trong khoảng 10–15 ngày tới không tìm được bãi đổ thải mới, một số hạng mục có nguy cơ phải tạm dừng thi công trong thời gian ngắn”, ông Nguyễn Thế Anh nói.

Trên công trường đang triển khai 41 mũi thi công

Theo Ban Quản lý dự án tuyến cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn, đến thời điểm này, đã có ít nhất một gói thầu phải thi công cầm chừng do không còn đủ vị trí tiếp nhận đất đá đào thải. Cụ thể, tại phân đoạn từ Km16+660 đến Km21, khối lượng đất đào dư thừa phát sinh khoảng 1 triệu mét khối, song mới chỉ bố trí được bãi đổ thải tiếp nhận khoảng trên 80.000 mét khối. Việc thiếu bãi đổ thải khiến nhà thầu không thể triển khai đồng loạt các hạng mục, buộc phải giãn tiến độ, tổ chức thi công nhỏ lẻ theo từng mũi.

Ông Mạc Văn Nghiệp, Giám đốc Ban Quản lý dự án tuyến cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn, cho biết đơn vị đã kiến nghị địa phương rà soát, bổ sung các vị trí đổ thải phù hợp, ưu tiên các khu đất xen kẹp, khe trũng, đất có giá trị canh tác thấp; đồng thời đề xuất phân cấp, giao chính quyền cơ sở chủ động xem xét, chấp thuận phương án cải tạo đất cho người dân theo quy định, nhằm rút ngắn thủ tục, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các gói thầu đang thi công. Hiện nay, BQL Dự án cùng các doanh nghiệp đang khẩn trương rà soát, tìm bãi đổ thải phù hợp để trình các cấp thẩm quyền thẩm định ngay đầu tháng 1/2026.

“Đối với các bãi đổ thải mới, chúng tôi thực hiện theo nguyên tắc không bố trí trên đất có nguồn gốc rừng tự nhiên, rừng phòng hộ; tránh các khu đất có giá trị canh tác cao như lúa hai vụ và không gây bồi lấp xuống hệ thống sông, hồ, công trình cấp nước xung quanh. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, dự án cơ bản hoàn thành trong năm 2026. Muốn đạt được mục tiêu này thì toàn bộ công tác đào, đắp đất phải cơ bản hoàn thành vào khoảng tháng 6/2026, bởi sau đó là mùa mưa sẽ không thể triển khai các hạng mục đào đắp, còn sang mùa khô năm 2026 thì thời gian không còn nhiều. Vì vậy, dự án đang rất cần sự hỗ trợ của địa phương để xử lý dứt điểm vấn đề bãi đổ thải, tạo điều kiện cho các nhà thầu tăng tốc thi công trong thời gian còn lại”, ông Mạc Văn Nghiệp cho biết.

Tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn chủ yếu đi qua địa hình đồi núi, lượng đất đá thải phát sinh ước tính trên 10 triệu m3

Để bảo đảm tiến độ, Ban Quản lý dự án yêu cầu các nhà thầu cam kết khối lượng thi công theo tuần, theo tháng; đồng thời tăng cường máy móc, thiết bị, mở thêm các mũi thi công trên toàn tuyến. Đến nay, dự án đã triển khai 41 mũi thi công với khoảng 400 thiết bị với khoảng 800 cán bộ, công nhân. Sau Tết Dương lịch sẽ nâng lên từ 52 đến 54 mũi, với khoảng 600–700 thiết bị.

Dự án xác định tổ chức thi công xuyên lễ, xuyên Tết theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, nhằm bảo đảm tiến độ của công trình trọng điểm quốc gia. Do đó, việc tháo gỡ kịp thời vướng mắc về bãi đổ thải được xác định là điều kiện quan trọng nhằm bảo đảm tiến độ thi công, tránh nguy cơ dự án cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn phải thi công cầm chừng kéo dài, ảnh hưởng đến mục tiêu thông tuyến theo kế hoạch.

Công Luận/VOV- Đông Bắc