Theo dõi Kilo Nga, Taurus Neo 2029, B-52 nâng cấp radar

Hải quân Hoàng gia Anh công bố chiến dịch theo dõi ba ngày với tàu ngầm lớp Kilo Krasnodar của Nga khi di chuyển qua eo biển Dover vào eo biển Manche, trong khi Đức thúc đẩy chương trình tên lửa hành trình Taurus Neo với mốc sản xuất sớm nhất năm 2029 và Không quân Mỹ bắt đầu giai đoạn thử nghiệm radar AESA AN/APQ-188 trên B-52. Dưới đây là phân tích kỹ thuật và chiến thuật các diễn biến đáng chú ý.

Giám sát tàu ngầm Krasnodar: cách tiếp cận nhiều lớp, hiển thị rõ ràng

Theo phía Anh, ngày 11.12, lực lượng hải quân và không quân phối hợp theo sát tàu ngầm Krasnodar và tàu kéo Altay từ Biển Bắc, qua eo biển Dover, tiến vào eo biển Manche. Nhiệm vụ kết thúc khi bàn giao giám sát cho một đồng minh NATO gần mũi Ushant (phía tây bắc Pháp). Tàu ngầm Nga di chuyển ở trạng thái nổi trong điều kiện thời tiết xấu; phía Anh duy trì sẵn sàng chuyển sang tác chiến chống ngầm nếu tàu lặn.

Trực thăng Merlin của Hải quân Hoàng gia Anh từ tàu RFA Tidesurge đang theo dõi tàu ngầm Krasnodar của Nga trên biển - Ảnh: Hải quân Anh

Hạt nhân của mô hình giám sát là trực thăng chống ngầm Merlin Mk2 thuộc Phi đội 814, triển khai từ tàu tiếp vận RFA Tidesurge. Merlin Mk2 mang sonar nhúng, phao sonar và hệ thống xử lý tín hiệu hiện đại, cho phép phát hiện, phân loại và bám sát mục tiêu dưới nước. Nếu cần, trực thăng có thể tấn công bằng ngư lôi hạng nhẹ Sting Ray, duy trì răn đe thực tế đối với tàu ngầm đối phương.

Vai trò của RFA Tidesurge (tàu tiếp dầu lớp Tide) là bảo đảm hiện diện dài ngày và cung cấp nền tảng hoạt động cho trực thăng, phù hợp môi trường eo biển hẹp, đông lưu thông như eo biển Manche. Cách bố trí này tạo thành chuỗi giám sát liên tục, đồng thời thể hiện mức độ “hiển thị” có chủ đích nhằm răn đe.

Đặc điểm kỹ thuật chính của Project 636.3 Improved Kilo (theo nguồn)

Về bối cảnh, Anh cho biết số lượt tàu Nga tiếp cận hoặc hoạt động gần vùng biển nước này tăng khoảng 30% trong hai năm. Rủi ro bao gồm hoạt động tình báo và đe dọa hạ tầng ngầm dưới biển, đặc biệt là mạng cáp viễn thông.

Taurus Neo: thay động cơ để giảm ràng buộc xuất khẩu, mốc sớm nhất 2029

Theo Hartpunkt dẫn nguồn công nghiệp, Taurus Systems GmbH dự kiến đầu tư 400 - 500 triệu euro để khởi động lại dây chuyền, tập trung các vật liệu/linh kiện có thời gian chuẩn bị dài. Taurus Neo không chỉ là tái sản xuất mà kèm cải tiến quan trọng.

Thay đổi lớn nằm ở động cơ: phiên bản Taurus hiện dùng động cơ phản lực cánh quạt P8300-15 của Williams (Mỹ). Với Taurus Neo, động cơ dự kiến thay bằng mẫu hiệu quả hơn, tăng tầm bắn khoảng 15 - 20%. Ban đầu phương án động cơ mới ưu tiên biến thể cho Nhật Bản; tuy nhiên, các nguồn tin cho thấy Đức đang thúc đẩy lựa chọn cho Taurus Neo nội địa, với ứng viên từ AeroDesignWorks GmbH (ADW).

Yếu tố động cơ còn tác động tới xuất khẩu: do P8300-15 có nguồn gốc Mỹ, Taurus hiện chịu kiểm soát xuất khẩu của Washington, khiến việc chuyển giao cho Ukraine phải có phê duyệt của Mỹ. Nếu Taurus Neo dùng động cơ do châu Âu sản xuất, rào cản xuất khẩu được nới lỏng, giúp linh hoạt hơn trong tương lai.

Dù vậy, đây chưa phải lời giải tức thời cho Ukraine. Lý do gồm số lượng Taurus hạn chế, dây chuyền đã dừng, giá dự kiến khoảng 3,5 triệu euro/quả và lô đầu tiên sớm nhất năm 2029 mới xuất xưởng. Trong ngắn hạn, Taurus Neo chủ yếu là giải pháp dài hạn cho châu Âu.

Tên lửa hành trình Taurus - Ảnh: MBDA Deutschland

Năng lực đã xác nhận của Taurus (phiên bản hiện có)

Tầm bắn hơn 500 km; tốc độ cận âm; bay bám địa hình để giảm xác suất bị phát hiện bởi radar.
Hệ dẫn đường độc lập: quán tính kết hợp so sánh địa hình, duy trì độ chính xác ngay cả khi bị gây nhiễu GPS.
Đầu đạn MEPHISTO hai giai đoạn, tối ưu xuyên phá boong-ke, hầm ngầm và mục tiêu kiên cố trước khi kích nổ đúng thời điểm.

B-52: đưa radar AESA AN/APQ-188 vào thử nghiệm để tác chiến mọi thời tiết

Ngày 11.12, Boeing bàn giao chiếc B-52 đầu tiên trong chương trình Hiện đại hóa Radar (RMP) cho Không quân Mỹ. Sau khi tích hợp và kiểm tra kỹ thuật tại San Antonio, máy bay bay tới căn cứ Không quân Edwards (California), nơi sẽ tiến hành thử nghiệm mặt đất và bay trong năm 2026.

Radar mới của B-52 sẽ được thử nghiệm vào năm 2026 để xác nhận khả năng hoạt động tốt trong mọi điều kiện thời tiết - Ảnh: Không quân Mỹ

Radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) AN/APQ-188 thay cho radar quét cơ khí cũ, tăng tốc độ xử lý, độ chính xác và khả năng tác chiến trong mọi điều kiện thời tiết. Gói nâng cấp đi kèm màn hình độ phân giải cao tại vị trí hoa tiêu, cần điều khiển kiểu tiêm kích và hệ thống làm mát cải tiến, giúp giảm tải tổ lái và đảm bảo hoạt động ổn định từ nóng khắc nghiệt tới lạnh giá.

Việc tích hợp AESA trên khung thân ra đời từ thập niên 1950 đòi hỏi can thiệp sâu vào cấu trúc và điện-điện tử, thể hiện qua thay đổi phần mũi máy bay. Tại Edwards, chương trình thử nghiệm sẽ đánh giá hiệu năng phát hiện, độ tin cậy, khả năng bảo dưỡng và tính ổn định trước khi triển khai đại trà cho hạm đội B-52. Nâng cấp này nhằm tăng tốc độ xây dựng nhận thức tình huống, rút ngắn thời gian khóa mục tiêu và nâng khả năng sống sót trong môi trường bị gây nhiễu, phù hợp vai trò bệ phóng vũ khí tầm xa của B-52.

CTVX