Khi rét nàng Bân - đợt rét cuối mùa tràn về, nghe loáng thoáng đâu đó trên phố tiếng thì thầm nhỏ to nhắc tới bánh trôi, bánh chay mới nhận ra hôm nay là tết Hàn thực.
Cả năm mới có một dịp tết Hàn Thực để thưởng thức các món bánh trôi, bánh chay. Ấy vậy mà hội chị em lại khiến cả nhà mất ăn vì độ vụng về của mình.
Đã từ lâu, bánh trôi, bánh chay trở thành một trong những món ăn truyền thống, là nét đẹp văn hóa ẩm thực độc đáo của người Việt Nam trong ngày tết Hàn thực (3/3 Âm lịch) hằng năm. Tại thành phố Sơn La, nhu cầu mua bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên cũng tăng cao trong những ngày này.
Bất chấp tình hình dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp, nhiều người dân và tài xế giao hàng vẫn đứng san sát nhau chờ mua bánh trôi, bánh chay ngày Tết Hàn thực.
Dịch bệnh Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nên ở nhà, hạn chế ra đường khi không có việc gì cần. Do đó, phiên chợ ngày Tết Hàn thực ở Hà Nội vắng vẻ người mua kẻ bán.
Rất nhiều người cho rằng, Tết Hàn thực và Tết Thanh minh có cùng một nguồn gốc và có liên quan đến nhau. Vậy Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh?
Vào ngày Tết Hàn thực (ngày 3/3 âm lịch hàng năm), mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay cúng tổ tiên. Năm nay, Tết Hàn Thực là ngày: Thứ năm, 26/3/2020. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Tết này.
Văn khấn Tết Hàn thực: Lễ vật cúng ngày Tết Hàn Thực gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3) bát bánh trôi, 3 (hoặc 5 bát) bánh chay được bày trang trọng lên ban thờ tổ tiên.
Ngày mồng 3/3 Âm lịch là Tết Hàn thực được tổ chức rộng rãi trong các gia đình ở Việt Nam, nhất là ở các tỉnh phía Bắc. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu hết ý nghĩa của ngày Tết có một cái tên thân thuộc 'thuần Việt' là Tết Bánh Trôi – Bánh Chay và dường như không liên quan gì đến điển tích Giới Tử Thôi ở Trung Quốc.
Tết Hàn thực diễn ra ngày 3/3 âm lịch hàng nằm. Vào ngày này, người Việt dùng bánh trôi - bánh chay làm mâm cỗ cúng Tết Hàn thực tổ tiên, với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội - hàn thực.
Để cúng Tết Hàn thực 3/3, mỗi gia đình cần chuẩn bị đầy đủ bánh trôi, bánh chay; hương, hoa, trầu cau; ly nước sạch và mâm ngũ quả.
Dưới đây xin giới thiệu bài văn cúng Tết Hàn Thực trong nhà ngày mùng 3 tháng 3 phổ biến, chi tiết, đúng phong tục nhất.
Ngày 3/3 Âm lịch còn gọi là tết Hàn thực. Theo nghĩa chữ Hán, 'hàn' là lạnh, 'thực' là ăn. Tết Hàn thực có ý nghĩa là ngày Tết ăn đồ lạnh.
Tết Hàn thực, lễ vật cúng gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 hoặc 3 bát bánh trôi, 3 hoặc 5 bát bánh chay được bày trang trọng lên ban thờ tổ tiên.