Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ kiến tạo không gian mới cho làng, xã. Nhiều tồn tại, hạn chế trong lĩnh vực văn hóa đã được giải quyết, tháo gỡ ngay từ cơ sở, mở ra cơ hội mới thúc đẩy văn hóa phát triển bền vững.
Chính quyền xã Thọ Phú (Thanh Hóa) cơ bản hoàn thành việc chỉnh trang, cải tạo khuôn viên khu vực đặt hai tấm bia 'Lê tướng công sự nghiệp huân danh' và bia 'Vạn thế phụng tự bi ký.'
Sáng 23/4, ông Lê Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Phú (Thanh Hóa) cho biết: Sau gần nửa tháng triển khai các biện pháp bảo vệ, địa phương đã cơ bản hoàn thành việc chỉnh trang, cải tạo khuôn viên khu vực đặt hai tấm bia 'Lê tướng công sự nghiệp huân danh' và bia 'Vạn thế phụng tự bi ký' (thuộc quần thể Di tích lịch sử - nghệ thuật quốc gia Bia và lăng mộ Lê Thì Hiến).
Qua công tác theo dõi thông tin báo chí và dư luận, mới đây, VKSND khu vực 3 - Thanh Hóa đã kịp thời nắm bắt nội dung phản ánh liên quan đến hiện trạng khuôn viên, cảnh quan tại khu vực di tích Lê Thì Hiến ở thôn Thọ Long, xã Thọ Phú; từ đó đã chủ động phối hợp chính quyền địa phương trong bảo vệ, tôn tạo di tích lịch sử.
Hai tấm bia đá hơn 300 năm tuổi thuộc Di tích Quốc gia Lê Thì Hiến bị 'lãng quên' trong vườn nhà dân đang được địa phương khẩn trương bảo vệ, sau nhiều năm đối mặt nguy cơ hư hại và mất giá trị nguyên bản.
Có diện tích khoảng 7,5 ha, xung quanh được bao bọc bởi sông nhà Lê và hệ thống cây cổ thụ xanh mát, quần thể Di tích lịch sử - văn hóa Lê Thì Hiến ở xã Thọ Phú (Triệu Sơn) như một ốc đảo nhỏ, linh thiêng và tĩnh lặng.
Thạc Quận công Lê Thì Hải là nhân vật lịch sử sống vào nửa cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18. Ông vốn người thôn Đông, xã Phú Hào, huyện Lôi Dương, nay thuộc xã Thọ Phú (Triệu Sơn). Làm quan dưới triều Lê - Trịnh. Trong cuộc đời binh nghiệp, ông đã 'Nam chinh, Bắc chiến', lập nhiều chiến công vang dội khiến người đương thời và hậu thế kính nể.
Hai tấm bia không chỉ có giá trị về lịch sử văn hóa, có tầm ảnh hưởng lớn đối với hai huyện Thọ Xuân và Nông Cống xưa mà còn là tác phẩm nghệ thuật chạm khắc đá, thư pháp tiêu biểu thời Lê Trung Hưng.
Liên quan đến vụ việc 2 tấm bia đá cổ mang nhiều giá trị lịch sử văn hóa đang bị lãng quên được phóng viên Thông tấn xã Việt Nam phản ánh từ đầu tháng 8/2023, mới đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã có văn bản báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo UBND huyện Triệu Sơn khẩn trương có phương án, kế hoạch di dời, đền bù, giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư cho gia đình ông Dương Bá Hùng (làng Quần Trọng, xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn) - nơi có 2 hiện vật bia đá nói trên.
Sau khi Văn Hóa có các bài Lại thêm hai tấm bia đá cổ tại Thanh Hóa rơi vào cảnh hẩm hiu: Một bị trưng dụng làm tường rào, một nằm trong khu chăn nuôi gia súc (số 3913, ra ngày 2.8); Về bài hai tấm bia đá cổ tại Thanh Hóa bị 'bỏ rơi': 'Chúng tôi rất xót xa..., nhưng đây là vấn đề khó' (số 3916, ra ngày 9.8), Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng đã có văn bản chỉ đạo các cơ quan chức năng vào cuộc.
Triệu Sơn là vùng đất có nhiều di tích lịch sử, văn hóa, danh lam, thắng cảnh. Đây chính là tiềm năng, lợi thế để huyện đẩy mạnh phát triển du lịch, đặc biệt là loại hình du lịch văn hóa tâm linh.
2 tấm bia cổ (thuộc Di tích Lịch sử văn hóa Lê Thì Hải ở xã Thọ Phú, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa) có niên đại hơn 300 năm, được xếp hạng Di tích Lịch sử văn hóa cấp tỉnh (tháng 8/1993) và cấp Quốc gia (tháng 12/1993). Tuy nhiên, do không được quan tâm, bảo quản trong suốt thời gian dài khiến những tấm bia đá cổ này đang bị xuống cấp.