Khu vực Sahel của châu Phi, nơi hiện diện một số quốc gia nghèo nhất, bất ổn chính trị và dễ xảy ra xung đột nhất thế giới, đang chứng kiến loạt đảo chính. Liệu điều này có thành hiệu ứng domino và làm sao để ngăn chặn?
Chiều nay (4/9), thủ lĩnh lực lượng đảo chính quân sự tại Gabon, Tướng Brice Oligui Nguema, Tư lệnh Vệ binh cộng hòa, đã làm lễ tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời quốc gia Trung Phi.
Ngày 4/9, Tướng Brice Oligui Nguema, người nắm quyền kiểm soát Gabon vào tuần trước trong một cuộc tranh giành quyền lực quân sự, dự kiến sẽ tuyên thệ nhậm chức chính thức trong ngày hôm nay.
Theo Hãng tin DW, trước sức ép của dư luận quốc tế, chính quyền quân sự Gabon tuyên bố, việc vô hiệu hóa các thể chế của đất nước chỉ là động thái tạm thời, đồng thời cam kết sẽ sớm khôi phục nền dân chủ tại nước này.
Hàng loạt cuộc đảo chính đã làm rung chuyển châu Phi trong thời gian gần đây. Đâu là nguyên nhân sâu xa dẫn đến thực tế này?
Trước phản ứng gay gắt của cộng đồng quốc tế về vụ đảo chính tại nước này, chính quyền quân sự Gabon hôm qua (2/9) đã bước đầu có những động thái và cam kết ổn định tình hình trở lại.
'Thế cục đã định và rất khó bị đảo ngược' là nhận định chung của nhiều nhà phân tích khu vực cũng như quốc tế về cục diện chính trường Gabon sau cuộc đảo chính quân sự mới xảy sáng sớm hôm 30/8.
Công ty khai thác Eramet của Pháp, công ty sở hữu đơn vị sản xuất mangan Comilog ở Gabon, cho biết đã tạm dừng mọi hoạt động tại nước này.
Trong tuần qua, thế giới nổi lên các sự kiện đáng chú ý như quân đội Gabon tuyên bố đảo chính; Nga - Ukraine tăng cường sử dụng UAV tấn công nhau; và các cơn bão mạnh gây thiệt hại ở nhiều nước.
Phát biểu trên truyền hình quốc gia, phát ngôn viên của chính quyền quân sự Gabon thông báo 'quyết định mở cửa trở lại biên giới trên bộ, trên biển và trên không kể từ ngày 2/9.'
Ngày 2/9, quân đội Gabon tuyên bố sẽ mở trở lại các cửa khẩu biên giới, vốn bị đóng sau cuộc đảo chính lật đổ cựu Tổng thống Ali Bongo.
Ngày 2/9, quân đội Gabon thông báo mở trở lại các cửa khẩu biên giới vốn bị đóng sau cuộc đảo chính quân sự lật đổ Tổng thống Ali Bongo.
Albert Ondo Ossa, ứng viên đối lập tham gia tổng tuyển cử ở Gabon – quốc gia Trung Phi – cho rằng ông mới là người chiến thắng và ông cũng bác bỏ cuộc đảo chính do các sĩ quan quan đội đứng sau.
Chính quyền quân sự Niger chỉ trích những phát ngôn gần đây Tổng thống Pháp Emmanuel Macron; phe đối lập ở Gabon kêu gọi cộng đồng quốc tế khuyến khích chính quyền quân sự trao lại quyền lực cho người dân.
Hội đồng Hòa bình và An ninh của Liên minh châu Phi (AU) cho biết đã quyết định tư cách thành viên của Gabon sau cuộc đảo chính quân sự trong tuần này.
Ngày 1/9, trong tuyên bố chính thức đầu tiên sau cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Gabon Ali Bongo, thủ lĩnh nhóm đảo chính quân sự tại Gabon cam kết sẽ sớm khôi phục nền dân chủ tại nước này.
Trong phản ứng đầu tiên của khu vực đối với cuộc đảo chính thứ tám ở Tây và Trung Phi kể từ năm 2020, Liên minh châu Phi (AU) đã quyết định đình chỉ tư cách thành viên của Gabon. Động thái được đưa ra chỉ 1 ngày sau cuộc đảo chính quân sự lật đổ Tổng thống Gabon Ali Bongo.
Chính quyền quân sự Niger đã hủy thị thực của đại sứ Pháp và chỉ thị cho cảnh sát trục xuất nhà ngoại giao này khỏi Niger; phe đảo chính ở Gabon sắp có tổng thống, nhiều tổ chức khu vực lên án mạnh mẽ.
Đảo chính nổ ra ở Gabon vào ngày 30/8, đẩy quốc gia Trung Phi này vào tình trạng hỗn loạn. Quân đội đã lật đổ Tổng thống Ali Bongo thuộc một gia đình đã cầm quyền tại đất nước này trong hơn nửa thế kỷ.
Tối qua (31/8), Liên minh châu Phi (AU) đã quyết định đình chỉ tư cách thành viên của Gabon – quốc gia vừa xảy ra cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Ali Bongo sáng sớm ngày 30/8. Về phần mình, chính quyền quân sự tại Gabon khẳng định sẽ tuân thủ tất cả các cam kết quốc tế mà nước này đã tham gia.
Nhóm nhóm sĩ quan quân đội Gabon thực hiện cuộc đảo chính tại Gabon thông báo chọn Tướng Brice Oligui Nguema - Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cộng hòa Gabon, là nhà lãnh đạo lâm thời của nước này trong giai đoạn chuyển tiếp.
Hôm nay (31/8) người đứng đầu chính sách đối ngoại của Liên minh Châu Âu (EU) ông Josep Borrell nói rằng EU bác bỏ việc chiếm đoạt quyền lực bằng vũ lực ở Gabon và kêu gọi tất cả các bên kiềm chế.
Cuộc bầu cử ở Gabon đã kết thúc bằng một cuộc đảo chính, với việc các nhà lãnh đạo quân sự của nước này lên nắm quyền sau thông báo rằng Tổng thống Ali Bongo đã đắc cử nhiệm kỳ thứ ba.
Châu Phi đối mặt với nhiều năm bất ổn có có nguy cơ làm chệch hướng các nỗ lực của EU và cộng đồng quốc tế rộng lớn hơn nhằm giải quyết vấn đề bạo lực thánh chiến.
Ngay sau khi Trung tâm bầu cử Gabon (CGE) thông báo Tổng thống Ali Bongo tái đắc cử nhiệm kỳ thứ 3, một nhóm sĩ quan quân đội cấp cao nước này xuất hiện trên truyền hình tuyên bố nắm quyền lãnh đạo đất nước. Nhóm sĩ quan cũng tuyên bố hủy kết quả bầu cử và giải thể các cơ quan nhà nước.
Một số quốc gia như Đức, Anh, Morocco và Hàn Quốc cũng sớm có động thái liên quan đến vụ đảo chính vừa qua ở Gabon.
Hãng tin Reuters giới thiệu nhân thân và sự nghiệp của tướng Brice Oligui Nguema - người vừa được lực lượng đảo chính bổ nhiệm làm lãnh đạo chính quyền quân sự chuyển tiếp sau khi lật đổ Tổng thống Ali Bongo.
Từ năm 2019 đến nay, khu vực châu Phi hạ Sahara đã chứng kiến 10 cuộc đảo chính quân sự tại 7 quốc gia.
Từ tháng 8/2020 đến nay, châu Phi đã xảy ra 8 cuộc đảo chính quân sự, với sự kiện mới nhất diễn ra ở Gabon ngày 30/8/2023.
Một nhóm sỹ quan quân đội cấp cao của Gabon đã xuất hiện trên truyền hình trong ngày 30/8 và tuyên bố họ đã nắm quyền điều hành đất nước. Động thái này diễn ra sau khi cơ quan bầu cử nhà nước thông báo Tổng thống Ali Bongo đắc cử nhiệm kỳ thứ ba.
Tướng Brice Clothaire Oligui Nguema, tư lệnh lực lượng cận vệ Gabon - đơn vị tinh nhuệ nhất ở quốc gia Trung Phi - là người đứng đầu cuộc đảo chính quân sự và cũng là họ hàng với Tổng thống bị lật đổ, truyền thông địa phương cho biết.
Trong một video đăng trên mạng xã hội, ngày 30/8, Tổng thống Gabon bị lật đổ Ali Bongo đã kêu gọi các đồng minh lên tiếng sau khi quân đội nước này chiếm quyền lực. Nếu thành công, cuộc đảo chính ở Gabon sẽ là cuộc đảo chính thứ 8 ở Tây và Trung Phi trong vòng ba năm qua.
Nhóm sĩ quan quân đội ở Gabon tuyên bố trên truyền hình việc chấm dứt chế độ hiện hành, quản thúc Tổng thống bị lật đổ Ali Bongo Ondimba ngay sau khi Hội đồng bầu cử công bố ông này tái đắc cử Tổng thống.
Gabon chứng kiến nhiều diễn biến phức tạp sau khi một nhóm xưng là lực lượng an ninh, quân sự tuyên bố nắm quyền.