Startup văn hóa chờ gì từ Nghị quyết 80?

Cộng đồng staup văn hóa trẻ tại TP.HCM - Ảnh: Tiểu Vũ

Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam do Bộ Chính trị ban hành, đã xác lập một cách nhìn mới về vị trí của văn hóa, trong chiến lược phát triển quốc gia. Văn hóa không chỉ được khẳng định là nền tảng tinh thần của xã hội; mà còn được đặt như một nguồn lực nội sinh, có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình tạo lập các động lực tăng trưởng bền vững.

Nghị quyết này cho thấy sự chuyển dịch rõ ràng trong tư duy phát triển, khi văn hóa được kết nối chặt chẽ với kinh tế, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Từ đó, các ngành công nghiệp văn hóa được nhìn nhận như một cấu phần có khả năng vận hành theo cơ chế thị trường, gắn với đầu tư, sáng tạo và hiệu quả kinh tế trong dài hạn.

Phóng viên Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi với Thạc sĩ Kiều Công Thược, Chủ tịch HĐQT VNFUND, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam. Từ góc nhìn của người làm việc trực tiếp với hệ sinh thái doanh nghiệp và khởi nghiệp văn hóa, ông chia sẻ cách cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận Nghị quyết 80 như một định hướng chính sách có tác động thực chất, đến niềm tin đầu tư và quá trình hình thành một nền công nghiệp văn hóa có khả năng vận hành trong thực tiễn.

Thạc sĩ Kiều Công Thược, Chủ tịch HĐQT VNFUND, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam

- Phóng viên: Từ góc độ một người làm việc trong lĩnh vực doanh nghiệp và khởi nghiệp văn hóa, anh tiếp cận Nghị quyết 80 như thế nào và đâu là ấn tượng đầu tiên của anh khi đọc nghị quyết này?

- Thạc sĩ Kiều Công Thược: Là người thường xuyên theo dõi và tổng hợp các thông tin trên báo chí, các hội thảo chuyên ngành liên quan đến công nghiệp văn hóa và khởi nghiệp trong lĩnh vực này, tôi được biết và nghe nhiều về Nghị quyết 80. Đây không phải là một nghị quyết tôi chỉ đọc lướt, mà là văn bản được cộng đồng doanh nghiệp và startup văn hóa quan tâm theo dõi từ rất sớm.

Ở góc độ doanh nghiệp và khởi nghiệp văn hóa, nghị quyết được tiếp cận không phải bằng câu chữ của văn bản, mà bằng mức độ niềm tin chính sách được khơi mở, khả năng dòng vốn được kích hoạt và triển vọng hình thành các chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa trong thực tiễn. Với người làm kinh doanh, điều quan trọng là chính sách có đủ rõ ràng và ổn định để có thể yên tâm đầu tư dài hạn hay không.

Cộng đồng startup văn hóa tại Hội thảo Vietnam CultureTech 2025 - Công nghệ: Sức bật mới của công nghiệp văn hóa Việt Nam Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM - Ảnh: T.V

Ấn tượng đầu tiên của tôi là việc thống nhất chọn ngày 24.11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, với chủ trương là ngày nghỉ hưởng nguyên lương. Cách tiếp cận này cho thấy văn hóa không chỉ được nhìn nhận ở góc độ khẩu hiệu, mà gắn trực tiếp với đời sống xã hội, với quyền thụ hưởng văn hóa của người dân, đồng thời tạo động lực tinh thần cho đội ngũ văn nghệ sĩ và người làm sáng tạo.

- Trong Nghị quyết 80, những điểm nhấn nào liên quan trực tiếp đến phát triển công nghiệp văn hóa khiến anh đặc biệt quan tâm?

- Nghị quyết 80 liên quan trực tiếp đến phát triển công nghiệp văn hóa gắn với doanh nghiệp và khởi nghiệp sáng tạo. Điểm quan trọng là lần đầu tiên văn hóa được đặt vào trung tâm của sự phát triển và thiết lập mối quan hệ chặt chẽ giữa sáng tạo với các công cụ kinh tế. Văn hóa không còn đứng ngoài kinh tế, mà được nhìn nhận như một nguồn lực nội sinh có khả năng tạo ra giá trị gia tăng thông qua các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo.

Nghị quyết cũng xác định rõ định hướng huy động khu vực tư nhân và khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo tham gia vào các ngành công nghiệp văn hóa. Việc chính sách gọi đúng tên và định vị rõ vai trò của người làm sáng tạo có ý nghĩa rất lớn, bởi nó giúp các startup trẻ có thêm niềm tin để theo đuổi các dự án dài hơi, thay vì chỉ tập trung vào những mục tiêu ngắn hạn để tồn tại.

Bên cạnh đó, nghị quyết kết nối văn hóa với đổi mới sáng tạo và các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại. Điều này tạo hành lang để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, từ đó biến các dữ liệu di sản và giá trị văn hóa thành những sản phẩm kinh tế số có khả năng tiếp cận thị trường rộng hơn.

Thạc sĩ Kiều Công Thược, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam và là diễn giả của hội thảo Vietnam CultureTech 2025 ở TP.HCM - Ảnh: Tiểu Vũ

- Theo anh, Nghị quyết 80 tạo ra những thay đổi đáng chú ý nào về chính sách tài chính, đặc biệt là cơ chế ưu đãi thuế đối với startup văn hóa?

- Một trong những điểm nhấn mang tính thực tiễn rõ nét của Nghị quyết 80 là chủ trương miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp dành riêng cho các startup hoạt động trong lĩnh vực văn hóa và giải trí. Đây không chỉ là một chính sách ưu đãi đơn thuần, mà là cách Nhà nước chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp trong giai đoạn khởi nghiệp, khi nguồn lực còn hạn chế, rủi ro cao và thời gian thu hồi vốn thường kéo dài.

Trong lĩnh vực văn hóa, phần lớn giá trị nằm ở ý tưởng, nội dung và chất lượng sáng tạo, trong khi hiệu quả kinh tế chỉ có thể được kiểm chứng sau một chu kỳ đầu tư dài. Việc giảm nghĩa vụ thuế giúp các startup có thêm dư địa tài chính để duy trì hoạt động, tập trung nguồn lực cho sáng tạo nội dung, đào tạo nhân lực và thử nghiệm các mô hình mới, thay vì bị áp lực bởi chi phí vận hành ngay từ đầu.

Quan trọng hơn, chính sách ưu đãi thuế tạo điều kiện để người làm nghề đầu tư dài hạn cho chất lượng sản phẩm. Thay vì buộc phải lựa chọn các giải pháp ngắn hạn để tồn tại, các startup văn hóa có thêm cơ sở để theo đuổi những dự án có chiều sâu, mang tính bản sắc và có khả năng đóng góp bền vững cho sự hình thành của một nền công nghiệp văn hóa thực chất.

Một startup trẻNgày hội Khởi nghiệp Công nghiệp Văn hóa ở TP.HCM - Ảnh: T.V

- Với cộng đồng doanh nghiệp và người làm sáng tạo, ý nghĩa dài hạn lớn nhất mà Nghị quyết 80 mang lại là gì?

- Nghị quyết 80 do Bộ Chính trị với tầm nhìn đến năm 2030 và 2045, đã xác lập một cách rõ ràng vai trò của văn hóa trong chiến lược phát triển quốc gia. Văn hóa không chỉ được nhìn nhận như nền tảng tinh thần, mà còn là yếu tố quyết định chiều sâu và sức bền của con đường phát triển, gắn trực tiếp với chất lượng tăng trưởng và vai trò của con người.

Điểm quan trọng của Nghị quyết 80 nằm ở tư duy phát triển dài hạn. Thay vì chỉ đặt ra các mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn, nghị quyết nhấn mạnh việc xây dựng một hệ sinh thái văn hóa có khả năng vận hành bền vững, nơi sáng tạo được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với thị trường, đầu tư và các công cụ kinh tế. Đây là cách tiếp cận tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của các ngành công nghiệp văn hóa.

Với cộng đồng doanh nghiệp và startup văn hóa, ý nghĩa lớn nhất của Nghị quyết 80 không nằm ở việc diễn giải chính sách, mà ở khả năng tạo dựng niềm tin. Khi chính sách đủ rõ ràng và ổn định, các mô hình đầu tư và khởi nghiệp mới có điều kiện hình thành, thử nghiệm và phát triển trong dài hạn, thay vì chỉ tồn tại ngắn hạn hoặc mang tính tự phát.

Ở góc độ người làm nghề và doanh nghiệp sáng tạo, Nghị quyết 80 mang lại một sự thay đổi căn bản về vị thế. Việc chính sách gọi đúng tên và đưa ra các ưu đãi cụ thể đã giúp người làm sáng tạo được nhìn nhận như một chủ thể kinh tế thực, có trách nhiệm và khả năng đóng góp trực tiếp vào GDP quốc gia. Trong ý nghĩa đó, các chính sách tài chính và thuế không chỉ là công cụ kinh tế, mà còn là sự đồng hành của Nhà nước, tạo nền tảng niềm tin để cộng đồng sáng tạo yên tâm đầu tư dài hạn và theo đuổi những giá trị bền vững.

- Xin cảm ơn những chia sẻ của anh!

Tiểu Vũ (thực hiện)