Phim truyền hình 2026: Cơ hội mới, áp lực mới

Bước sang năm 2026, truyền hình Việt Nam đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các chương trình nội dung số. Dù vậy, số liệu mới nhất từ VTV Ratings cho thấy một tín hiệu tích cực: Phim Việt vẫn là trụ cột trên sóng "giờ vàng".

Đa dạng đề tài, đổi mới tư duy thực hiện

Trong top 10 phim truyền hình có rating cao nhất tháng, theo VTV Ratings, 8 vị trí thuộc về phim Việt. Đáng chú ý, 4 vị trí dẫn đầu là các phim "giờ vàng" mới phát sóng trên VTV (Đài Truyền hình Việt Nam). Dẫn đầu bảng xếp hạng là "Cách em 1 milimet" với trung bình hơn 6,1 triệu khán giả theo dõi mỗi phút trong tháng 1-2026.

Xếp thứ hai là "Đồng hồ đếm ngược", bộ phim đánh dấu sự trở lại của diễn viên Thanh Sơn. Dù mới phát sóng 6 tập, phim đã đạt 5,8 triệu khán giả mỗi phút. Sự góp mặt nhanh chóng của một "tân binh" cho thấy sức lan tỏa đáng kể của mô hình miniseries - dòng phim 16-20 tập được VTV định hướng phát triển trong năm nay.

Ở vị trí thứ ba, "Gia đình trái dấu" đạt 5,7 triệu khán giả mỗi phút. Phim khai thác đề tài gia đình quen thuộc nhưng được kể một cách hiện đại, hài hước, gần gũi, chạm đến nhiều thế hệ người xem. Trong khi đó, "Lằn ranh" xếp thứ tư với 2,9 triệu khán giả mỗi phút, khẳng định sức sống của dòng phim chính luận khi bám sát hơi thở thời sự.

Theo Phó Tổng Giám đốc VTV Đỗ Thanh Hải, dòng phim miniseries không chỉ rút ngắn số tập mà còn thay đổi tư duy kể chuyện, cấu trúc chặt chẽ, nhịp nhanh, giàu tính điện ảnh, tập trung khai thác chiều sâu nội tâm thay vì dàn trải. Ba tác phẩm mở màn gồm "Lời hứa đầu tiên", "Lửa trắng" và "Đồng hồ đếm ngược" cho thấy nỗ lực đa dạng hóa đề tài, từ hoa hậu đến tội phạm ma túy, siêu thực.

Năm 2026, nhìn ở góc độ khả quan, phim truyền hình Việt Nam đã nỗ lực mở rộng thể loại và đổi mới tư duy thực hiện. Phía Bắc, Điện ảnh Công an Nhân dân thực hiện "Tận hiến", lấy cảm hứng từ nhân vật bí danh P1 trong lịch sử tình báo Việt Nam.

"Tận hiến" dài 10 tập, dự kiến phát sóng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng Tình báo Công an Nhân dân. Sự trở lại của Hứa Vĩ Văn trong vai chính cũng tạo thêm kỳ vọng cho dòng phim chính luận, tình báo - vốn kén khán giả nhưng giàu giá trị lịch sử.

Ở phía Nam, hãng MIA thực hiện phim "Huyền tích", khai thác truyền thuyết dân gian và yếu tố tín ngưỡng bản địa. Với cấu trúc chương hồi, mỗi tập là một "huyền tích" riêng biệt, phim tái hiện không gian văn hóa qua lăng kính đương đại.

Đạo diễn Đinh Thái Thụy cùng ê-kíp đã ghi hình "Huyền tích" tại Madagui (Lâm Đồng), làng tre Phú An và Bảo tàng Áo dài (TP HCM); đầu tư hàng trăm bộ cổ phục để tạo nên một thế giới huyền ảo. Đây là hướng đi táo bạo trong bối cảnh phim truyền hình nhiều năm qua chủ yếu xoay quanh mô-típ tình yêu, gia đình.

Một cảnh quay trong phim truyền hình “Tận hiến”. (Ảnh do nhà sản xuất cung cấp)

Đối mặt nhiều thách thức

Thách thức lớn nhất với phim truyền hình Việt Nam hiện nay không nằm ở việc có bao nhiêu dự án được phát sóng, mà ở khả năng giữ khán giả theo dõi trọn vẹn tác phẩm và dư âm sau khi bộ phim khép lại ra sao.

Người xem phim truyền hình ngày càng tiếp cận nội dung với tốc độ nhanh hơn, tiêu chuẩn khắt khe hơn và không còn gắn bó cố định với một khung giờ quen thuộc. Sự bùng nổ của video ngắn trên mạng xã hội, gameshow giải trí và phim ngoại được đầu tư bài bản đang tạo ra áp lực cạnh tranh trực diện đối với phim truyền hình trong nước.

Giải quyết bài toán kịch bản phim truyền hình vì thế trở nên cấp thiết. Nhiều nhà làm phim thừa nhận điểm yếu của phim truyền hình Việt Nam là khâu phát triển câu chuyện. Áp lực tiến độ phát sóng khiến không ít dự án bước vào sản xuất khi cấu trúc kịch bản chưa thực sự hoàn thiện, tuyến nhân vật còn lỏng lẻo, xung đột thiếu chiều sâu. Hệ quả là phim dễ rơi vào tình trạng kéo dài lê thê, dàn trải, lặp lại mô-típ quen thuộc.

Nhà biên kịch Nguyễn Kim Trường thẳng thắn: "Nhiều bộ phim khởi động khi kịch bản chưa được trau chuốt đến nơi đến chốn nên khi lên sóng dễ rơi vào tình trạng dài dòng, lặp lại mô-típ và thiếu điểm nhấn kịch tính. Có tác phẩm tạo ấn tượng tốt ở những tập đầu nhưng càng về sau càng đuối sức, khiến khán giả mất kiên nhẫn".

Bên cạnh đó, cơ chế phát hành và quảng bá vẫn còn nhiều khoảng trống. Phần lớn đạo diễn, nhà sản xuất đều chung nhận định kinh phí dành cho phim truyền hình hiện còn khá thấp, chỉ đủ xoay xở các khâu sản xuất cơ bản, chưa nói đến việc đầu tư bài bản cho truyền thông. Vì vậy, hoạt động truyền thông chủ yếu dựa vào sự chủ động của diễn viên, nghệ sĩ và ê-kíp trên các trang cá nhân, fanpage, cũng như khai thác các nền tảng như TikTok, YouTube để tạo hiệu ứng lan tỏa.

Đạo diễn Trịnh Lê Phong từng nhìn nhận: "Khó khăn lớn nhất của phim truyền hình Việt Nam là kinh phí. Ở những nước có nền truyền hình phát triển, kinh phí sản xuất một bộ phim cao gấp nhiều lần so với chúng ta. Kinh phí làm phim truyền hình cao thì mới có thể yêu cầu cao ở các công đoạn liên quan".

KIM NGÂN