Người họa sĩ kể chuyện bằng logo

Họa sĩ Nguyễn Ngọc Huy Mẫn có hơn 20 năm gắn bó với thiết kế logo hành chính.

Khởi nguồn từ một biểu trưng

Niềm đam mê hội họa đến với anh Huy Mẫn từ sớm. Những năm học cấp hai, cậu học trò này quen thuộc với việc vẽ báo tường, tham gia các cuộc thi thiếu nhi, trang trí hội trại cho trường, lớp và địa phương. Hội họa khi ấy đã trở thành một phần đời sống - nơi anh được quan sát, được thể hiện và nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ.

Bước ngoặt quan trọng khi anh đang học cấp ba, thời điểm Quảng Nam - Đà Nẵng chia tách. Khoảnh khắc logo thành phố Đà Nẵng do họa sĩ Nguyễn Thủy Liên thiết kế ra mắt công chúng không chỉ đánh dấu sự thay đổi về mặt hành chính mà còn đánh thức chàng họa sĩ sinh năm 1981 niềm say mê biểu trưng. Anh nhận ra, qua logo, người ta có thể kể câu chuyện về lịch sử, bản sắc và khát vọng của một đô thị.

Họa sĩ Huy Mẫn (thứ hai, bên phải sang) với thiết kế logo phường Hòa Cường.

Logo một số quận, huyện của Đà Nẵng và Quảng Nam trước đây do họa sĩ Huy Mẫn thiết kế.

Từ khoảnh khắc ấy, ý nghĩ theo đuổi thiết kế logo hành chính lặng lẽ lớn lên, theo Huy Mẫn suốt những năm tháng học tập và lựa chọn nghề nghiệp sau này. Hơn hai mươi năm gắn bó với nghề, anh đã thực hiện hàng trăm biểu trưng cho nhiều địa phương trên cả nước, từ xã, phường hay quận, huyện (cũ) đến các sự kiện chính trị quan trọng.

Biểu trưng Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 do anh thiết kế là một trong những sáng tác đặc biệt. Tác phẩm thể hiện sự kết nối hài hòa giữa tinh thần chính trị, truyền thống dân tộc và tư duy hiện đại trong cấu trúc chặt chẽ nhưng vẫn giàu tính nghệ thuật.

Biểu trưng Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 do họa sĩ Huy Mẫn thiết kế và được sử dụng chính thức tại đại hội.

“Hạc vươn cánh bay lên, rồi hóa thành đóa sen ngát hương là mạch nguồn của ý tưởng, là sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa cội rễ văn hóa ngàn năm với khát vọng đổi mới hôm nay. Trong biểu tượng ấy, tôi gửi gắm hình ảnh đất nước đang chuyển mình hội nhập, kiêu hãnh bước vào kỷ nguyên mới”, anh chia sẻ.

Kể chuyện những vùng đất

Với Huy Mẫn, biểu trưng không dừng lại ở chức năng nhận diện mà còn là “bản ghi” văn hóa được chắt lọc bằng ngôn ngữ đồ họa. “Mỗi tác phẩm là lời tri ân tôi gửi đến miền đất đã nâng niu và bồi đắp những giá trị đẹp của con người bản xứ”, anh bày tỏ. Bởi vậy, anh xem thiết kế logo hành chính như cuộc đối thoại với vùng đất mình đang kể chuyện.

Cuộc đối thoại ấy bắt đầu từ quá trình nghiên cứu nghiêm túc: đọc tư liệu lịch sử, tìm hiểu văn hóa - tín ngưỡng, đi thực địa, quan sát đời sống và trò chuyện với người dân địa phương. Ở mỗi dự án, Huy Mẫn đều dành nhiều thời gian cho khâu chuẩn bị này. Theo anh, chỉ khi thấu hiểu về vùng đất và con người, người thiết kế mới có thể lựa chọn được hình ảnh đại diện vừa đáp ứng yêu cầu pháp lý, vừa có sức sống lâu dài trong đời sống cộng đồng.

Logo “Hội An - Thành phố sáng tạo” truyền tải thông điệp về hai lĩnh vực đặc trưng của Hội An là thủ công mỹ nghệ và nghệ thuật dân gian trong mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO.

Cũng bởi vậy, cái hay trong các logo hành chính của Nguyễn Ngọc Huy Mẫn là khả năng chạm đến ký ức tập thể. Với logo phường An Khê - tác phẩm vừa đoạt giải Nhất và được chọn làm biểu trưng chính thức, anh lựa chọn cách kể chuyện bằng những hình ảnh gần gũi nhưng giàu tầng nghĩa.

Hình tượng chim bồ câu bay lên với đôi mắt cách điệu bông hoa mai bung nở. Lá cờ Tổ quốc mềm mại trong hình cánh chim. Vòng tròn vi mạch gợi nhịp chuyển động của công nghệ. Bánh xe công nghiệp ẩn dụ cho tuyến đường sắt Bắc - Nam.

Những chi tiết được tiết chế và kết nối hài hòa, lồng ghép khéo léo cùng các biểu tượng đặc trưng của vùng đất như cầu vượt ngã ba Huế, đình làng Nghi An và dãy núi Phước Tường. Tất cả tạo nên hình ảnh phường An Khê giàu bản sắc, đang chuyển mình đổi mới, trí tuệ và mang khát vọng kết nối.

Logo phường An Khê do họa sĩ Huy Mẫn thiết kế được chọn làm biểu trưng chính thức của địa phương.

Với logo xã Trà Linh, câu chuyện được kể bằng ngôn ngữ của núi rừng. Hình ảnh hoa sâm Ngọc Linh nở rộ ở trung tâm, bao quanh là 10 hạt sâm kết thành vầng thái dương rực sáng, biểu trưng cho sự sống và sức lan tỏa. Ba lá sâm đan kết thành vòng tròn mềm mại như những bàn tay nối liền, ẩn dụ cho sự đồng lòng giữa chính quyền, nhân dân và thiên nhiên trong hành trình xây dựng vùng đất bền vững.

Với logo xã Trà Linh, họa sĩ Huy Mẫn kể ngôn ngữ của núi rừng.

Sự hiện diện của hoa sâm, nhà rông, dãy núi Ngọc Linh cùng hệ màu xanh - nâu - đỏ tạo nên tổng thể hài hòa, phản ánh mối quan hệ gắn bó giữa con người với đất rừng và khát vọng vươn lên của Trà Linh giữa đại ngàn.

Mỗi vùng đất lại gợi mở cho Huy Mẫn cách kể chuyện khác nhau. Ở Việt Yên (Bắc Giang) là không gian quan họ, chùa Bổ Đà và làng nghề truyền thống; với Thái Bình là chùa Keo và nghệ thuật hát chèo; Thanh Hóa là chiều sâu lịch sử của Thành Nhà Hồ, Lam Kinh và hệ thống lễ hội; còn Quy Nhơn là tinh thần của một “thành phố thi ca”...

Thiết kế logo hành chính là sự cân nhắc cẩn trọng giữa văn hóa, lịch sử và cảm xúc cộng đồng.

Theo Huy Mẫn, thiết kế logo hành chính đòi hỏi sự tỉ mỉ và kỷ luật cao. Người thiết kế phải tìm được hình tượng vừa dễ hiểu, dễ truyền đạt, vừa mang tính khái quát để đại diện cho vùng đất. Yêu cầu khắt khe ấy khiến mỗi logo không chỉ là bài toán thẩm mỹ mà còn là sự cân nhắc cẩn trọng giữa văn hóa, lịch sử và cảm xúc cộng đồng.

“Đó là thử thách buộc người thiết kế phải hiểu rất sâu về vùng đất mình đang kể chuyện và đủ bản lĩnh để chọn ra chi tiết đắt nhất”, anh tâm sự.

Logo Liên hoan ẩm thực quốc tế Quảng Nam với hình ảnh mỳ Quảng làm chủ đạo nhằm tôn vinh, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, ẩm thực, du lịch tỉnh Quảng Nam (cũ).

Biểu trưng 30 năm thành lập Hãng hàng không quốc gia Việt Nam.

Hình tượng chiếc nón lá duyên dáng trong các thiết kế của họa sĩ Huy Mẫn.

Sự tôn trọng bản sắc địa phương trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt các tác phẩm của anh, đồng thời làm nên một Nguyễn Ngọc Huy Mẫn rất riêng trong lĩnh vực thiết kế logo hành chính công. Nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế là sự ghi nhận cho hành trình bền bỉ ấy. Nhưng với Huy Mẫn, hạnh phúc lớn nhất là tác phẩm được người dân đón nhận, yêu thương.

TRÂM ANH