Nghiên cứu gene hé mở bí ẩn hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn

Truyền thuyết dân gian Kazakhstan kể rằng, thi hài của Truật Xích - con trai cả của Thành Cát Tư Hãn được chôn trong một lăng mộ ở vùng Ulytau. Tuy nhiên, khi các nhà khảo cổ học gần đây nghiên cứu thi hài được chôn trong lăng mộ này, họ xác định đó không phải là Truật Xích nhưng có khám phá mới về hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn. Ảnh: Alamy.

Thành Cát Tư Hãn sinh ra ở vùng núi Khentii phía đông bắc Mông Cổ. Ông đã sáng lập ra Đế chế Mông Cổ rộng lớn vào năm 1206. Khả năng cưỡi ngựa phi thường và kỹ năng sử dụng cung tên điêu luyện đã giúp đế chế Mông Cổ nhanh chóng chinh phục một lãnh thổ trải dài từ Thái Bình Dương đến Trung Âu dưới sự cai trị của Thành Cát Tư Hãn. Ảnh: Ayken Askapuli.

Theo các ghi chép, Thành Cát Tư Hãn và vợ là Bột Nhi Thiếp có 4 con trai và 5 con gái. Con trai cả của họ, Truật Xích sinh khoảng năm 1182 và mất khoảng năm 1227, không lâu trước khi Thành Cát Tư Hãn qua đời. Ảnh: Universal History Archive/Universal Images Group/Getty Images.

Trước khi mất, Truật Xích cai trị phần lãnh thổ phía Tây Bắc của đế chế Mông Cổ. Con cháu của Thành Cát Tư Hãn tiếp tục cai trị khu vực này trong nhiều thế hệ tiếp theo. Ảnh: Chinggis Khaan National Museum, Ulaanbaatar BD.

Để tìm kiếm ADN từ những người thân cận của Thành Cát Tư Hãn, nhà nhân chủng học sinh học Ayken Askapuli tại Đại học Wisconsin-Madison và các đồng nghiệp đã điều tra những lời kể trong dân gian cho rằng, Truật Xích - người chết sau khi ngã ngựa ở Ulytau - được chôn cất trong lăng mộ được xây dựng ít nhất 70 năm sau khi ông qua đời. Ảnh: heckepics via Getty Images.

Nhóm nghiên cứu đã đến vùng Ulytau và phân tích các bộ hài cốt nam giới từ 3 ngôi mộ thời Trung cổ được cho là thuộc về Truật Xích và những người đàn ông khác thuộc tầng lớp quý tộc của đế chế Mông Cổ. Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra DNA của những cá nhân này để xem xét dữ liệu nhiễm sắc thể Y của họ, được truyền từ cha sang con. Ảnh: clu via Getty Images.

Hai trong số các bộ hài cốt nam giới được xác định niên đại bằng phương pháp carbon phóng xạ được xác định là có từ năm 1286 - 1398. Với niên đại này, họ khó có thể là con của Thành Cát Tư Hãn. Ảnh: gionnixxx via Getty Images.

Tuy nhiên, phân tích ADN của nhóm nghiên cứu đã tiết lộ rằng, 2 người đàn ông trên có chung dòng dõi cha - cũng được chia sẻ với một người đàn ông được xác định niên đại bằng phương pháp carbon phóng xạ vào thế kỷ 18 - được cho là có liên quan đến Thành Cát Tư Hãn. Ảnh: georgeclerk via Getty Images.

Do thi hài của Thành Cát Tư Hãn chưa được tìm thấy và không ai biết ông được chôn cất ở đâu nên các chuyên gia chưa thể so sánh nhiễm sắc thể Y của ông với những hậu duệ. Ảnh: historyonthenet.com.

Một nghiên cứu trước đó được công bố năm 2003 cho thấy rằng một dòng nhiễm sắc thể Y bất thường có nguồn gốc từ Mông Cổ cách đây một thiên niên kỷ, được gọi là C3*, hiện nay phổ biến ở những người đang sinh sống ở nhiều nơi từng là lãnh thổ đế chế Mông Cổ. Ảnh: worldhistory.org.

Các chuyên gia kết luận rằng, dòng nhiễm sắc thể Y trên có khả năng được truyền lại bởi hậu duệ nam của Thành Cát Tư Hãn và 0,5% dân số nam giới trên thế giới ngày nay, hay 1 trong 200 người đàn ông, có thể là hậu duệ của nhà sáng lập đế chế Mông Cổ. Ảnh: thecollector.com.

Trong nghiên cứu mới, nhóm của chuyên gia Askapuli phát hiện 3 người đàn ông được chôn cất trong lăng mộ ở vùng Ulytau đều có quan hệ huyết thống cha con và có chung một tổ tiên gần đây trong dòng dõi C3*. Ảnh: William Cho / Business Insider.

Theo nhóm nghiên cứu, nhánh huyết thống cụ thể mà các nhà nghiên cứu tìm thấy trong các bộ hài cốt ở lăng mộ ở vùng Ulytau thực sự hiếm hơn nhiều so với nhánh được phát hiện vào năm 2003. Điều này có nghĩa là số lượng nam giới trên thế giới ngày nay có quan hệ huyết thống với Thành Cát Tư Hãn ít hơn nhiều so với giả định trước đây. Ảnh: Smithsonian Magazine.

Mời độc giả xem video: Đằng sau thành công của các nhà khoa học. Nguồn: VTV24.

Tâm Anh (theo LS)